X logowanie Zapomniałem hasła
 
 

 
Program edukacyjny Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej kontakt Filmoteka Szkolna należy do
projekty
<< maj 2017 >>
01020304050607
08091011121314
15161718192021
22232425262728
293031

Zdaniem wielu współczesnych filozofów, teoretyków literatury i kultury, narracyjność jest "tym czymś", co nadaje życiu jego ludzki wymiar: życie jest niczym innym, jak formą opowieści, konstruowaną dla siebie i innych[1]. Odwieczna potrzeba poszukiwania sensu istnienia wiąże się z powstawaniem wciąż nowych form narracji, które często dają możliwość zamknięcia ludzkiej egzystencji w figurze porządku czasowego, ułożenia jej na kształt biografii, uczynienia przystępną i zrozumiałą dla innych. Narracja jako praxis, jako działanie, czyni nasze życie ważnym dla innych, powoduje, że dla kolejnych pokoleń może ono stać się znaczącym fragmentem wspólnej historii. Wychodząc z założenia, że każde dzieło sztuki oferuje jakiś mechanizm czy model poznania, epistemologię, również i w tekstach filmowych możemy odnaleźć interesujące kategorie badawcze, które mogą odkrywać jakieś wyparte czy zapomniane aspekty zbiorowej lub indywidualnej historii i zawierać mniej lub bardziej ciekawe propozycje jej przedstawiania. W filmach Waldemara Krzystka W zawieszeniu oraz Mariusza Malca Cicha przystań odnajdziemy opowieści, które pozornie nie mają ze sobą nic wspólnego: inny jest czas narracji, inni bohaterowie, inna konwencja przedstawiania. Film Krzystka opowiada historię człowieka zaszczutego przez reżim komunistyczny i zmuszonego do życia w ukryciu, w czasoprzestrzeni wypełnionej walką o własną tożsamość. W dokumencie Malca poznajemy zaś byłego WIN-owca, który w wojennym chaosie i czasach powojennej odbudowy zatracił tożsamość. Choć dramatyczne losy obu mężczyzn zamknięte zostały w narracjach biegnących według różnych porządków konstrukcyjnych, to jednak ich idea jest podobna: oba teksty filmowe stanowią przykłady narracji, które reprezentując struktury określonego typu wypowiedzi, zmierzają równocześnie do uporządkowania i znalezienia sensu dla działań postaci i zrozumienia światów, w których przyszło im żyć, a poprzez te zabiegi do określenia ich tożsamości. Tematyka, wokół której filmy oscylują, dotyczy bowiem również i nas, widzów współczesnych, i to w kilku wymiarach – każda indywidualna historia jest tu wpleciona w szerszą narrację kulturowo-historyczną. Zastanawiając się nad losami ludzi „ogołoconych” z ich tożsamości, mimowolnie zaczynamy zastanawiać się nad tym, co jest budulcem tożsamości w ogóle, i co możemy uczynić, aby nasze życie i każdy akt autointerpretacji mógł znaczyć coś więcej, niż tylko „być”.

 


[1]     Zob. m. in. K. Rosner, Narracja, tożsamość i czas, Kraków 2003; P. Ricoeur, O sobie samym jako o innym, Warszawa 2003.

 

Komentarz: Komentarz subiektywny - "R", reż. Barbara Szewczyk

Brak flashplayera

Get Adobe Flash player

Pozostałe komentarze

Komentarz subiektywny - "R", reż. Barbara Szewczyk
Komentarz prof. Marka Hendrykowskiego - "Człowiek ogołocony"
nasze lekcje:
1. KINO MYŚLI
Struktura kryształu
Tango
2. MORALNOŚĆ KAMERY
Nienormalni
Z punktu widzenia nocnego portiera
3. OBSERWACJE CODZIENNOŚCI
Cześć Tereska
Rodzina człowiecza
4. KADRY PAMIĘCI
Jak być kochaną
... Portret własny
5. OBRAZY MAGICZNE
Historia kina w Popielawach
Oczy uroczne
6. FILMOWE PRZYPOWIEŚCI
Arka
Schody
Żywot Mateusza
7. SIŁA SYMBOLU
Chleb
Krótka historia jednej tablicy
Popiół i diament
8. METAFORY PRAWDY
Siedem kobiet w różnym wieku
Szczurołap
Wszystko może się przytrafić
9. MÓWIĆ NIE WPROST
Rejs
Urząd
10. BEZ KOMENTARZA?
Defilada
Egzamin dojrzałości
11. ROZDROŻA HISTORII
Człowiek z marmuru
Dokąd
12. ZAPISY PRZESZŁOŚCI
Fotoamator
Usłyszcie mój krzyk
13. WOKÓŁ NARODOWYCH STEREOTYPÓW
Eroica
"Ostry film zaangażowany" non camera
14. GORZKI ŚMIECH
Fotel
Zezowate szczęście
15. W KRZYWYM ZWIERCIADLE
Hydrozagadka
Polska Kronika Non-Camerowa Nr 1
16. WSPÓŁCZESNE LĘKI
Dług
Nasza ulica
17. PORTRETY ZBIOROWOŚCI
Jestem zły
Sól ziemi czarnej
18. MALI BOHATEROWIE
Abel, twój brat
Męska sprawa
19. MIĘDZY FIKCJĄ A RZECZYWISTOŚCIĄ
Exit
Ucieczka z kina "Wolność"
20. POEZJA I PROZA KINA
Aria dla atlety
Dziewczyny do wzięcia
21. KINO O KINIE
Amator
Ćwiczenia warsztatowe
22. GRY FILMOWE
Deja vu
Wyjście na jaw robotników kina z fabryki snów
23. MALARSKIE INSPIRACJE
Brzezina
Łagodna
24. NOWA ESTETYKA
Gry uliczne
Strojenie instrumentów
25. ESEJ FILMOWY
Iluminacja
Prekursor
26. KIM JESTEM
Gadające głowy
Zmruż oczy
27. RÓWNOŚĆ, RÓŻNOŚĆ, DEMOKRACJA
Sztandar
Śmierć prezydenta
28. W SPOŁECZEŃSTWIE
Ballada o kozie
Ssaki
Zdjęcia próbne
29. OBCY I SWÓJ
89 mm od Europy
Duże zwierzę
Dwaj ludzie z szafą
30. WOBEC TOTALITARYZMU
Kornblumenblau
Niedzielne igraszki
31. W KRĘGU TRADYCJI ROMANTYCZNEJ
Lawa
Pan Tadeusz. Księga I. Gospodarstwo
32. POLACY I ŻYDZI
Dworzec Gdański
Jeszcze tylko ten las
Przy torze kolejowym
33. NA PROGU DOJRZAŁOŚCI
Pas de deux
Zmory
34. NA STYKU KULTUR
Dolina Issy
Syberyjska lekcja
35. CZłOWIEK I SZTUKA
100 lat w kinie
Mój Nikifor
36. POLSKA W NOWYM OBYCZAJU
Gra
Wesele
37. NOWE SZATY MITU
Syzyf
Kanał
38. AKCJA, FABUŁA, WIDOWISKO
Oj, nie mogę się zatrzymać
Rękopis znaleziony w Saragossie
39. EKSPERYMENTY
Czerwone i czarne
Elementarz
Wojaczek
40. CZŁOWIEK OGOŁOCONY
Cicha przystań
W zawieszeniu
41. FILM WOBEC INNYCH SZTUK
Wesele
Bykowi chwała
Muzykanci
42. BYĆ I MIEĆ?
Moje pieczone kurczaki
Rezerwat
43. BUNTOWNICY, ODMIEŃCY, OUTSIDERZY
Generacja C.K.O.D.
Rysopis
44. CZŁOWIECZEŃSTWO W CZASACH PRÓBY
Dzięki niemu żyjemy
Miejsce urodzenia
Na melinę
45. RODZICE I DZIECI
Ojciec
Takiego pięknego syna urodziłam
Wśród nocnej ciszy
46. CZŁOWIEK RELIGIJNY
Dekalog, jeden
Dybuk
Katedra
47. KONFORMIZM PO POLSKU
Szkoła podstawowa
Trzeba zabić tę miłość
Żółw
48. JAK DZIAŁA GROTESKA
Krok
Ubu król
49. MOJE KORZENIE
Kraj urodzenia...
Ziemia obiecana
50. DZIECKO I HISTORIA
Poznań 56
Świadectwo urodzenia
51. PYTANIA GRANICZNE
33 sceny z życia
Diabeł
52. PIERWSZA MIŁOŚĆ
Głośniej od bomb
Pierwsza miłość
53. FILMOWE ANTYUTOPIE
Seksmisja
Przekładaniec
54. W CIENIU STAROŚCI
Dom starych kobiet
Pora umierać
Siostry