X logowanie Zapomniałem hasła
 
 

 
Program edukacyjny Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej kontakt Filmoteka Szkolna należy do
projekty
<< czerwiec 2017 >>
01020304
05060708091011
12
Szczegóły:
8. Festiwal Filmoteki Szkolnej
13
Szczegóły:
8. Festiwal Filmoteki Szkolnej
1415161718
19202122232425
2627282930

WIELKI DRAMAT DZIECKA - w świetle filmu J. Nasfetera "Abel, twój brat".

Temat: WIELKI DRAMAT DZIECKA - w świetle filmu J. Nasfetera "Abel, twój brat".

Opracowała: Patrycja Woźniak

Etap edukacyjny: gimnazjum
Przedmiot: j. polski
Czas: 90 minut

Cel ogólny: 

•  kształcenie umiejętności interpretowania i wykorzystywania zasobów internetowych filmoteki szkolnej,

•  zapoznanie i analiza tworzywa filmowego inspirowanego motywem biblijnym, ukazanie dramatu małego bohatera – dziecka.

Cel wychowawczy: 

•  poruszenie kwestii natury moralnej oraz egzystencjalnej z perspektywy  dziecka, (zwrócenie uwagi na: potrzebę dobroci w życiu codziennym, pomimo szerzącego się wokół zła),

Cele szczegółowe:  

uczeń:

•  analizuje treści przedstawione w filmie na podstawie ankiety – karty pracy, sprawdzającej wiedzę i stopień zapamiętania faktów, podczas oglądania filmu,

•  potrafi przełożyć treści słowne na inny sposób komunikacji np. na obraz (plakat), mapę mentalną, schemat,

•  poznaje podstawowe terminy i język filmu, cechy estetyki filmowej (np. plany filmowe),  

•  dokonuje analizy i interpretacji najważniejszych scen i wymowy dzieła,

•  zestawia język i tematykę filmową z biblijnym kontekstem,

•  wypowiada się na tematy natury moralnej, estetycznej, (literackiej i filmowej), 

•  bierze udział w dyskusji, rozwijając umiejętności refleksyjnej i krytycznej oceny dzieła filmowego, dostrzegania inspiracji biblijnych, 

Formy organizacyjne pracy uczniów:

•  indywidualna,

•  praca na forum – z całą klasą,

•  praca w grupach,

Metody pracy:

•  indywidualne korzystanie z Internetu, zbieranie informacji, transformowanie,

•  praca z dziełem filmowym i tekstem literackim (odwołanie do motywu biblijnego: Kain i Abel)

•  heureza,

•  „burza mózgów" – wykorzystanie skojarzeń i asocjacji,

•  dyskusja kierowana, stawianie problemów, 

•  konstruowania notatek w formie: mapy mentalnej, 

•  uzupełnianie schematów.

 Środki dydaktyczne: 

•  Filmy DVD: Abel, twój brat (1970), J. Nasfetera.

•  Materiały uzupełniające do lekcji ze strony internetowej:  www.filmotekaszkolna.pl, (zakładki:  nasz temat”, „filmy i ich autorzy”, „zagadnienia do dyskusji”,„przeczytaj więcej" oraz „sceny do analizy”,  broszura z omówieniem filmu Abel, twój brat),

•  Literatura pomocnicza:

•  Słownik pojęć i tekstów kultury, pod red. Ewy Szczęsnej, WSiP, Warszawa 2002. Słownik wiedzy o filmie, J. Wojnicka, O. Katafiasz, Wydawnictwo Park Sp. z o.o., Bielsko - Biała 2005.

•   Stanisław Janicki, Świat konfliktów najtrudniejszych. Rozmowa z Januszem Nasfeterem o filmie „Abel, twój brat", "Kino" 1970, nr 8

•   Krystyna Kuliczkowska, Dziecko, temat piękny i trudny. Rozważania o twórczości Janusza Nasfetera, "Kino" 1973, nr 4 

•   Barbara Mruklik, a jednak optymistyczny. Nauczyciele o filmie "Abel, twój brat", "Kino" 1970, nr 8 

•  Roman Włodek, Janusz Nasfeter - Dziecko też człowiek [w:] Autorzy kina polskiego, pod red.: Grażyny Stachówny i Joanny Wojnickiej, Kraków 2004 

•   Katarzyna Bielas, Dzieci nas biorą „Gazeta Wyborcza - Magazyn" 2002, nr 12 

•   Beata Cyganek,  Dzieciństwo. Ciężar samotności  [w:]  Odwieczne od nowa. Wielkie tematy w kinie przełomu wieków, pod red.: Tadeusza Lubelskiego, Kraków 2004.

Przebieg lekcji:

 I. WPROWADZENIE:

1. Przed pokazem filmu nauczyciel rozdaj uczniom  ankietę - kartę pracy do filmu „Abel, twój brat”,  zawierającą zestaw pytań i poleceń związanych z zagadnieniami poruszanymi w filmie.

Projekcja służy uzyskaniu ogólnego wrażenia, tak by uczniowie skupili swoją uwagę na wydarzeniach rozgrywających się w filmie. Natomiast karta pracy wykonana samodzielnie po obejrzeniu filmu przygotowuje do dyskusji, czyli szczegółowej analizy i interpretacji treści. Wskazówka: uczniowie mają z reguły dostęp do Internetu, można więc zadać im uzupełnienie karty pracy jako zadania domowego.

2. Wybrani uczniowie prezentują uzupełnione karty pracy, nauczyciel dokonuje ewentualnej korekty, uzupełnia i ocenia efekty pracy.  

3. Zapisanie tematu: WIELKI DRAMAT DZIECKA – w świetle filmu J. Nasfetera Abel, twój brat.

4.Korzystając z zakładki zagadnienia do dyskusji ze strony internetowej: www.filmotekaszkolna.pl/tresc.php?plyta_id=20&id=04d00dd07cc3d0f, nauczyciel stawia pytania, dzieląc uczniów na 5 grup - praca w grupach:

I.  Jaki jest, twoim zdaniem, główny temat filmu Abel, twój brat?

II.  Do jakich motywów biblijnych nawiązuje w swoim filmie Janusz Nasfeter?  (przykład ZAŁĄCZNIK 2 Analiza porównawcza (motyw biblijny)

III.  Jak można zinterpretować tytuł filmu Janusza Nasfetera? 

IV.  Co zwraca szczególną uwagę w kompozycji i koncepcji plastycznej filmu Abel, twój  brat?

5.  Wnioski i podsumowanie części wstępnej: Prezentacja przez uczniów efektów pracy w grupach  – porównanie z innymi. Uzyskane odpowiedzi są uzupełniane w notatce w formie mapy mentalnej [przykład ZAŁĄCZNIK 2, ZAŁĄCZNIK 3]

 II. ROZWINIĘCIE:

 6.  Nauczyciel proponuję dogłębną analizę sceny „walk bokserskich" wraz z poprzedzającymi ją ujęciami głównego bohatera słuchającego radia, będącymi wprowadzeniem do tej sceny (czas trwania, mniej więcej: 2 min. 15 s., tj. 1:06:05 - 1:08:20), korzysta ze strony internetowej:  www.filmotekaszkolna.pl/tresc.php?id=4ea2e21d990c3e7&plyta_id=20 i zamieszczonego tam komentarza Jadwigi Mostowskiej,  

a) stawia pytania naprowadzające:

-  kiedy rozgrywa się obejrzana scena i czego dotyczy? („Scena ta rozgrywa się podczas choroby głównego bohatera. Wydaje się jednak, iż jej obecność oraz charakter nie wynika wprost ze stanu w jakim znajduje się dziecko. Nic nie wskazuje również na to, że fantastyczna wizja „walk bokserskich" to marzenie senne Karola. Jest to raczej próba ukazania niezwykłego, bogatego świata dziecięcej wyobraźni”),

-  jakie znaczenie dla przebiegu akcji ma scena? („Choć nie ma istotnego znaczenia dla przebiegu akcji i jako taka mogłaby zostać pominięta, scena ta stanowi interesujące dopełnienie wizerunku głównego bohatera - dziecka wrażliwego o bogatej osobowości”),

 - scharakteryzujcie Karolka – („Karol Matulak jest w domu sam. Może oddać się marzeniom. Leży w łóżku i słucha radia, a nadawana właśnie relacja z meczu bokserskiego staje się bezpośrednią inspiracją dla jego fantazji. Chłopiec wyobraża sobie,  że w walce na ringu pokonuje swoich rywali  - kolegów z klasy, którzy najbardziej mu dokuczają”),

- o czym marzy Karol? („Prześladowany przez rówieśników Karol marzy o tym, by w końcu przestać być ofiarą. Dlatego właśnie, w wyimaginowanych pojedynkach bokserskich, niemal natychmiast nokautuje przeciwników i jest bezapelacyjnym zwycięzcą”),

- jaki charakter ma ta scena? („Scena ta ma charakter nieco surrealistyczny. Pozbawiona dialogów, za to wzbogacona o niepokojącą, kakofoniczną muzykę, zwraca uwagę niezwykle przemyślaną i konsekwentną wizją plastyczną”),

- jakie barwy dominują w wizji plastycznej tej sceny? ( „(…) dominują mocne barwy  - czerwień, czerń oraz biel,

- jakie skojarzenia wywołują sceny walki? (Same walki  - nieco teatralne gesty, upadki nokautowanych chłopców  - przywodzą na myśl komedie z epoki kina niemego, takie jak choćby Światła wielkiego miasta Chaplina z 1931 roku, z pamiętną sceną bokserskiego pojedynku”). 

 III. PODSUMOWANIE:

Wniosek, (który uczniowie mogą zapisać w formie notatki): „Wszystkie te elementy składają się na interesujący obraz wewnętrznego  świata dziecka  - przestrzeni rządzącej się własnymi prawami, gdzie fantazja bierze górę nad realizmem, a wszystkie marzenia znajdują swoje spełnienie”.

Zadanie domowe:

Napisz recenzję filmu.

  • Propozycja dodatkowa: weź udział w dyskusji na temat filmu na stronie internetowej:  www.filmotekaszkolna.pl/brakdostepu.php.
  • dla uczniów wybitnych: Przedstaw swoją propozycję  rozwiązania problemu agresji wobec słabszych, (np. kapania na rzecz „innych”, odrzuconych). w jaki sposób przeprowadzisz rozmowę z taką  wyalienowaną osobą.
język polski |

Powiązane lekcje: