Lekcja 64

O roli sztuki

Katarynka
reż.: Halina Bielińska

Józek
reż.: Jadwiga Kędzierzawska

Opracowanie: Anna Kołodziejczak

Lekcja O ROLI SZTUKI skierowana jest przede wszystkim do uczniów klas IV–V szkoły podstawowej, żywimy jednak nadzieję, że zawarte w niej treści mogą okazać się pomocne także w pracy z dziećmi i młodzieżą w innym wieku (i młodszymi, i starszymi). Wykorzystanie interesujących materiałów filmowych oraz ikonograficznych powinno bowiem sprzyjać tworzeniu sytuacji edukacyjnych korzystnych dla rozwoju uczniów nie tylko wskazanej powyżej grupy wiekowej.

W świecie otaczającym obecnie młodego czło­wieka, pełnym wpływów różnych kultur, zrozu­mienie własnej tradycji kulturowej, której inte­gralną częścią są procesy twórcze i będące ich wynikiem dzieła, często jest uznawane za podstawę budowania szacunku i otwartej postawy wobec różnorodności kulturowej w ogóle. Dlatego za tak ważne uznaje się zachęcanie młodych ludzi do aktywnego udziału w rodzimym życiu kultu­ralnym i rozwijanie własnych zdolności artystycz­nych oraz estetycznych.

W procesie kształtowania u uczniów umiejęt­ności uczestniczenia w kulturze szczególną uwagę należy przywiązywać do wczesnego i systema­tycznego stykania się dzieci i młodzieży z dzie­łami sztuki, jak również dostarczania im wiedzy z zakresu historii sztuki, która ułatwi im bezpo­średni kontakt z dorobkiem artystów. Dokonuje się to między innymi poprzez rozwijanie umie­jętności mówienia o kulturze i sztuce z wykorzy­staniem właściwej terminologii, dostosowanej do potrzeb, możliwości i predyspozycji uczniów. Jest to o tyle istotne, iż zgodnie ze spiralnym modelem nauczania, pojęcia i terminy wprowa­dzane na wczesnym etapie edukacji będą podstawą dla poszerzania wiedzy w tym zakresie w klasach starszych.

Wykorzystanie interesujących, wielopoziomo­wych materiałów audiowizualnych w omawianym procesie powinno umożliwić nauczycielom i eduka­torom rozwijanie u swych podopiecznych cieka­wości świata, motywowanie ich do poznawania kultury własnego regionu, a także narodowego i europejskiego dziedzictwa kulturalnego. Film, tak silnie przecież oddziałujący na młodego widza, angażuje odbiorcę emocjonalnie, co powinno, w warunkach klasowych, wpłynąć pozytywnie na aktywność uczniów w sferze percepcyjnej, ruchowej, werbalnej i motywacyjnej. Z tych właśnie powodów zastosowanie filmu w procesie eduka­cyjnym idzie w parze z praktyką wykorzystywania metod pracy, które umożliwiają znaczące zwięk­szenie aktywności uczniów, takich jak np. dyskusja na interesujący uczniów temat czy burza mózgów.

Należy pamiętać i o tym, że skuteczne wychowy­wanie do uczestniczenia w kulturze powinno się realizować poprzez integrowanie treści naucza­nych w ramach różnych przedmiotów szkolnych.

Praca z lekcją O ROLI SZTUKI może pomóc uczniowi rozwijać między innymi:

  • postawę szacunku dla przeszłości i tradycji jako podstawy tożsamości narodowej;
  • zdolność rozumienia funkcji różnych dzie­dzin sztuki;
  • kompetencje w zakresie opisywania działań artystycznych i wytworów sztuki;
  • umiejętność rozróżniania form sztuki ludowej;
  • kompetencje w zakresie odbioru tekstów kultury, w tym określania ich tematyki i problematyki;
  • umiejętność formułowania i wyrażania własnych argumentów w przekonujący sposób;
  • kompetencje w zakresie opowiadania o wyda­rzeniach fabuły i elementach świata przed­stawionego;
  • umiejętność rozpoznawania w wypowie­dziach związków frazeologicznych i popraw­nego ich stosowania;
  • zdolność rozpoznawania znaczeń komuni­katów niewerbalnych;
  • kompetencje w zakresie dokonywania selekcji informacji;
  • zdolność krytycznej oceny pozyskanych informacji;
  • umiejętność zapisywania w różnej formie pozyskanych informacji;
  • kompetencje w zakresie podejmowania działań w zespole;
  • umiejętność efektywnego posługiwania się technologią informacyjną.