Lekcja 48

Jak działa groteska

Krok
reż.: Marek Piwowski

Ubu król
reż.: Piotr Szulkin

Opracowanie: Mgr Radosław Osiński

Materiały dodatkowe

Przeczytaj więcej

„Polityka” 2003, nr 39

Witamy w kraju Ubu

„Kino” 2004, nr 1

Grównem po równo

„Polityka” 2004, nr 3

Grówno narodowe

„Newsweek” 2004, nr 3

Rachunek za piwo

„Polityka” 1999, nr 29

Gra w salonowca

Olimpiada Wiedzy o Filmie i Komunikacji Społecznej

Przykładowe prace uczestników OWoFiKS wraz z omówieniem

Lektury uzupełniające

  • Michał Chaciński, Ubu Król„Film” 2004, nr 1, s. 92.
  • Groteskapod red. Michała Głowińskiego, Gdańsk 2003.
  • Marek Hendrykowski, Słownik terminów filmowychPoznań 1994.
  • Katarzyna Janowska, Witamy w kraju Ubu„Polityka” nr 39, 27 IX 2003, s. 60 – 63.
  • Alfred Jarry, Ubu król czyli Polacyprzeł. i przedm. Tadeusz Żeleński (Boy), wpr. Sergiusz Sterna-Wachowiak, Bydgoszcz 1993.
  • Wiesław Kot, Rachunek za piwo„Newsweek Polska” 2004, nr 3, s. 93.
  • Krzysztof Loska, Piotr Szulkin – wyobraźnia apokaliptyczna[w.] Kino polskie w trzynastu sekwencjach, pod red. Eweliny Nurczyńskiej-Fidelskiej, wyd. 2, Kraków 2005.
  • Tadeusz Lubelski, Historia kina polskiego. Twórcy, filmy, kontekstyChorzów 2008.
  • Tadeusz Lubelski, Marek Piwowski. Sztuczność jest prawdziwszabroszura dodana do albumu DVD z filmami Marka Piwowskiego w serii Polska Szkoła Dokumentu.
  • „Literatura na świecie”, nr 8-9/1997.
  • Łukasz Maciejewski, Grównem po równo„Kino” 2004, nr 1, s. 50.
  • Łukasz Maciejewski, Ja was rozwolnię!„Dekada Literacka” 2004, nr 2, s. 98 – 100.
  • Adam Pluszka, O nas czy do nas?„Opcje” 2004, nr 1/2, s. 172-173.
  • Słownik terminów literackichpod red., wyd. 3, 1998.
  • Jerzy Speina, Groteska literacka[w.] tegoż, Typy świata przedstawionego w literaturze, wyd. 3, Toruń 2000, s. 41 – 61.
  • Janusz Wróblewski, Grówno narodowe„Polityka”, 17 I 2004, s. 61.

Obejrzyj też

Zezowate szczęście, reż. Andrzej Munk, 1960

Groteskowe studium oportunizmu. Opowieść o człowieku, który za wszelką cenę i bezskutecznie próbuje się dostosować do zmieniających się realiów społeczno-politycznych. Cechujące groteskę przemieszanie stylów i tonacji służy tutaj gorzko-ironicznej refleksji nad świadomością narodową.

Trzeba zabić tę miłość, reż. Janusz Morgenstern, 1972

Historia kochającej się pary młodych ludzi, którzy nie dostali się na studia z powodu braku dodatkowych „punktów za pochodzenie”. Sytuacja skłania ich do podjęcia wyzwań dorosłości i prób ułożenia sobie wspólnego życie. Groteska uobecnia się w filmie w przerysowaniu realiów obyczajowych PRL-owskiej codzienności.

Lokator, reż. Roman Polański, 1976

Urzędnik wprowadza się do mieszkania zajmowanego wcześniej przez kobietę, która popełniła samobójstwo. Mężczyzna nie jest w stanie zaklimatyzować się w nowym lokum. Narasta w nim lęk wobec innych lokatorów kamienicy, którzy wymagają od niego podporządkowania się dziwacznym regułom życia w złowrogim budynku. Groteska tworzy w filmie paranoiczną wizję rzeczywistości skazującej na osamotnienie i obłęd.

Dom wariatów, reż. Marek Koterski, 1985

Trzydziestotrzyletni mężczyzna odwiedza swoich rodziców po dłuższej nieobecności. W trakcie wieczoru, który z nimi spędza, staje się uczestnikiem osobliwych domowych rytuałów, będących w istocie jedyną nicią porozumienia wyobcowanych członków familii. Groteskowa, tragikomiczna wiwisekcja neuroz, natręctw i traum dzieciństwa oraz dorosłości.

Barton Fink, reż. Joel i Ethan Coen, 1991

Utalentowany i wrażliwy dramaturg trafia do Hollywood, gdzie otrzymuje zlecenie stworzenia scenariusza filmu o walkach zapaśników. Mężczyzna zaszywa się w hotelu, aby napisać tekst, jednak ogarnia go kryzys twórczy. Niesamowita atmosfera wyludnionego miejsca i nowopoznani ekscentrycy skłaniają bohatera do przewartościowania własnej percepcji świata. Groteskowa rzeczywistość wyraża niepokoje i dylematy artysty. Autotematyczny film o znaczeniu sztuki.