Lekcja 45

Rodzice i dzieci

Ojciec
reż.: Jerzy Hoffman

Takiego pięknego syna urodziłam
reż.: Marcin Koszałka

Wśród nocnej ciszy
reż.: Tadeusz Chmielewski

Opracowanie: Mgr Aleksandra Frączek

Wśród nocnej ciszy

reż.: Tadeusz Chmielewski

Opis

W jednym z pomorskich miast dochodzi do serii morderstw, których ofiarami są mali chłopcy. Przy ich zwłokach morderca zawsze zostawia małą zabawkę z wizerunkiem kota. Śledztwo prowadzi komisarz Teofil Herman. Nie przynosi ono jednak rezultatów, dlatego komisarz staje się obiektem napaści prasy i miejscowej ludności, grozi mu również dymisja. Nie układają się także jego relacje z 15-letnim synem Wiktorem, którego wychowuje samotnie. Chłopiec rozczarowany relacjami z despotycznym ojcem marzy o ucieczce statkiem do Gdańska oraz wyprawach w nieznane. Pragnie również, by ojcu nie udało się schwytać mordercy, wydaje mu się bowiem, że wówczas poprawią się ich wzajemne stosunki. Finał filmu jest równie zaskakujący, co wstrząsający i pozostawia widza z pytaniem, jak daleko można się posunąć dla dobra najbliższych.

Rok produkcji 1978
Produkcja Zespół Filmowy „X”
Reżyseria Tadeusz Chmielewski
Scenariusz Tadeusz Chmielewski (pierwowzór: powieść Ladislava Fuksa pt. „Śledztwo prowadzi radca Heumann”)
Zdjęcia Jerzy Stawicki
Montaż Maria Orłowska
Muzyka Jerzy Matuszkiewicz
Obsada Tomasz Zaliwski (komisarz Teofil Herman), Piotr Łysak (Wiktor, syn Hermana), Henryk Bista (Stefan Waniek), Mirosław Konarowski (Bernard Piret, przyjaciel Wiktora), Jerzy Bończak (Julisz Stopek), Bolesław Smela (Bolesław Raster, preparator zwłok)
Czas trwania 116 min

O reżyserze

Reżyser, scenarzysta i producent filmowy; urodzony w 1927 r. w Tomaszowie Mazowieckim. W 1954 r. ukończył Wydział Reżyserii PWSF w Łodzi. Zadebiutował w 1958 r. komedią Ewa chce spać. Był działaczem Stowarzyszenia Filmowców Polskich, zaś w latach 1983–1987 jego wiceprezesem, od 1984 r. był również kierownikiem artystycznym Zespołu Filmowego „Oko”, natomiast w latach 1987–1989 członkiem Komitetu Kinematografii.

NAJWAŻNIEJSZE FILMY:

1957 Ewa chce spać,

1960 Walet pikowy,

1963 Gdzie jest generał?,

1969 Jak rozpętałem II wojnę światową,

1971 Nie lubię poniedziałku,

1974 Wiosna, panie sierżancie,

1978 Wśród nocnej ciszy,

1983 Wierna rzeka.

Scena do analizy

Wiktor wraz z ojcem spotykają się na przystani, gdzie wspólnie mają zaaresztować podejrzanego o morderstwa dzieci Stopka – tak myśli chłopiec. Ojciec przypomina sobie, iż skądś zna to miejsce, Wiktor wyjaśnia mu, że z obrazu, który w geście prowokacji podarował mu w Wigilię. Prosi ojca, by mu ów gest wybaczył. Siadają blisko siebie, ojciec obejmuje syna. Obaj są nieco speszeni tą niecodzienną bliskością, ale wreszcie pogodni i życzliwie do siebie nastawieni. „Przychodziłem tu nieraz wypłakać się na ciebie” – mówi Wiktor. Niedawne urazy wciąż powracają, trudno zapomnieć krzywdy, których doznawało się przez lata. Ojciec prosi jednak, by zapomnieli o tym, co było kiedyś. Obaj patrzą w kierunku, w którym statki wypływają z portu. Wiktor robił to już wiele razy, jednak teraz jest inaczej – ojciec wreszcie zaakceptował jego plany, zatem wymarzona wyprawa w nieznane stała się realna. „Rozluźnij się, pomyśl, że to jest twoja droga na morze” – prosi ojciec, chłopiec zaś zaczyna mu opowiadać o wszystkich czynnościach, które po kolei wykonuje wypływający  statek. Ojciec się do niego przytula. W tle słyszymy spokojną, kojącą muzykę, nic nie zapowiada, że stanie się coś złego. Kiedy rozmarzony Wiktor nachyla się, by lepiej przyjrzeć się statkowi, ojciec wyjmuje pistolet. Kamera filmuje ów statek, w tle zaś słyszymy odgłos wystrzału, następnie widzimy zakrwawioną twarz martwego Wiktora. Ojciec zdejmuje mu kluczyk z łańcuszka na szyi (prawdopodobnie jest to klucz do łodzi, na której ukrywa się Stopek), zaś obok syna kładzie zabawkę z wizerunkiem kota, tę samą, którą morderca dzieci zostawiał przy swoich ofiarach, chcąc, by zinterpretowano owe zabójstwo jako kolejną zbrodnię tego samego sprawcy. Zdejmuje śniegowce i wrzuca je do wody. Finałowe ujęcie tej sceny pokazuje nam odpływający statek – ostatni obraz, który przed śmiercią widział Wiktor.

Wśród nocnej ciszy


Zobacz też