Lekcja 39

Eksperymenty

Czerwone i czarne
reż.: Witold Giersz

Elementarz
reż.: Wojciech Wiszniewski

Wojaczek
reż.: Lech Majewski

Opracowanie: Dr Wojciech Otto

Materiały dodatkowe

Przeczytaj więcej

„Kwartalnik Filmowy” nr 33, wiosna 2001

Filmowy tomik poezji - „Wojaczek” Lecha Majewskiego

„Kino” 2004, nr 3

Okradanie śmierci

„Kwartalnik Filmowy” 1998, nr 23

Elementarz – arcydzieło polskiego dokumentu

Olimpiada Wiedzy o Filmie i Komunikacji Społecznej

Przykładowe prace uczestników OWoFiKS wraz z omówieniem

Lektury uzupełniające

  • Małgorzata Jakubowska, WOjaCZEK, czyli katalog ja. O filmie Lecha Majewskiegow: tejże – „Żeglowanie po filmie”, Kraków 2006.
  • Anna Jarocka, Fabuła, obraz i dźwięk – strategiczna dezorientacja w filmie Lecha Majewskiego „Wojaczek”„Images” 2008, nr 11-12.
  • Jakub Zajdel, Lech Majewski – pejzaż po Burzy: autor na tle relacji pokoleniowych i artystycznychw: „Autorzy kina polskiego”, t. 3, pod red. Grażyny Stachówny i Bogusława Zmudzińskiego, Kraków 2007.
  • Tadeusz Andrzej Kijowski, O twórczości Wojciecha Wiszniewskiego„Film” 1979, nr 42.
  • Krzysztof Kłopotowski, Buntownik, który miał powody, „Kino” 1981, nr 4.
  • Bożena Umińska, A w co wierzysz?„Kino” 1981, nr 4.
  • Wojciech Wiszniewskipod red. Marka Hendrykowskiego, Poznań 2006.
  • Marcin Giżycki, Nie tylko Disney. Rzecz o filmie animowanymWarszawa 2000.
  • Andrzej Kossakowski, Polski film animowany 1945-1974Warszawa 1977.
  • Tadeusz Lubelski, Historia kina polskiego. Twórcy, filmy, kontekstyKatowice 2009.
  • Józef Łoziński, Za szybą„Twórczość” 2000, nr 10.
  • Julia Michałowska, Filmowy tomik poezji. „Wojaczek” Lecha Majewskiego, „Kwartalnik Filmowy” 2001, nr 33.
  • Tadeusz Sobolewski, Rimbaud z PRL„Gazeta Wyborcza” 1999, nr 259.
  • Marek Hendrykowski, „Elementarz” – arcydzieło polskiego dokumentu„Kwartalnik Filmowy” 1998, nr 23.
  • Wojaczek sześciokrotny. O Rafale Wojaczku z Andrzejem Wojaczkiem, Elżbietą Fediuk, Danutą Kierc, Bogusławem Kiercem, Maciejem M. Szczawińskim, Mieczysławem Orskim rozmawia Stanisław BereśW: „Który jest. Rafał Wojaczek w oczach przyjaciół, krytyków i badaczy”, pod red. R. Cudaka i M. Majewskiego, Katowice 2001.
  • Hasło: Wojaczek Rafał, W: Literatura polska od A do Zpod red. R. Łąkowskiego, Warszawa 1985.
  • Wojciech Wiszniewski, Odpowiedź na ankietę redakcji miesięcznika „Kino” pt. Młody polski film – próba sondażu„Kino” 1978, nr 8.
  • Wojciech Wiszniewski, Odpowiedź na ankietę redakcji miesięcznika „Studio” pt. Nadzieje i możliwości, „Studio” 1975, nr 1.
  • Marcin Giżycki, Ponure misterium zmienione w groteskę, czyli krótka historia filmu animowanego w PRL-uW: tegoż – „Nie tylko Disney. Rzecz o filmie animowanym”, Warszawa 2000.
  • Tadeusz Lubelski, Polska Szkoła AnimacjiW: tegoż – „Historia kina polskiego. Twórcy, filmy, konteksty”, Katowice 2009.
  • Artysta innego czasurozmawiała Barbara Hollender, „Rzeczpospolita” 1999, nr 260.
  • Okradanie śmiercirozmawiała Grażyna Arata, „Kino” 2004, nr 3.
  • Podróż, czyli poszukiwanie drogirozmawiał Jakub Mazurkiewicz, „Kino” 2005, nr 3.
  • O potrzebie powrotu do pojęć podstawowychrozmawiała Elżbieta Królikowska, „Ekran” 1975, nr 34.
  • Przekraczać bariery doraźnościrozmawiała Małgorzata Karbowiak, „Gazeta Przeglądu Filmów Społeczno-Politycznych”, Łódź 1975, nr 2 (9 października).
  • Przyczynek do wiedzy o porywaniu królówrozmawiała Elżbieta Królikowska, „Film” 1980, nr 28.
  • Kafka po japońskurozmawiała Magdalena Lebecka, „FILM & TV KAMERA” 2008, nr 1.
  • Łatwo, tanio i bez spięćrozmawiała Elżbieta Dolińska, „Film” 1981, nr 11.
  • Miś Colargol bankrutemrozmawiał Jerzy Wójcik, „Rzeczpospolita” 1998, nr 167.

Obejrzyj też

Wszystko może się przytrafić, reż. Marcel Łoziński, 1995

Dokument Łozińskiego to filozoficzna opowieść o meandrach ludzkiego losu, symboliczna wędrówka przez życie i wreszcie traktat o starości. Bohater filmu, 6-letni Tomek Łoziński, poznaje świat przemierzając park na hulajnodze. Podczas zabawy zatrzymuje się przy siedzących na okolicznych ławkach starszych kobietach i mężczyznach. Rozmawiając z nimi, konfrontuje swoją wiedzę z ich bogatymi doświadczeniami i konstatacjami na temat otaczającego świata. Poznając ich losy i decyzje, dochodzi do wniosku, że w życiu wszystko może się przytrafić. W interesującej formie - z punktu widzenia dziecka, pełnego naiwności i ciekawości – reżyser opowiada o kwestiach podstawowych i uniwersalnych.

Labirynt, reż. Jan Lenica, 1962

Film autorski zrealizowany metodą wycinanki. Mieści się w filozoficzno-refleksyjnym nurcie Polskiej Szkoły Animacji lat 60. Nawiązuje do twórczości Maxa Ernsta i Franza Kafki. Na poziomie treści autor odwołał się do mitu Ikara. Zastosował również wiele interesujących rozwiązań plastycznych. Na przyspieszonym ruchu, niczym w pierwszych filmach braci Lumière, widzimy samotnego mężczyznę w meloniku i ze skrzydłami, który niczym turysta pojawia się w tajemniczym, secesyjnym mieście. Odkrywa reguły totalitarnego państwa i nieludzkie zachowania rządzące tym światem. Film interpretowany jest jako metafora ludzkiego losu, ale także uważany za jedną z najbardziej wyszukanych politycznych animacji, jaka kiedykolwiek powstała.

Tatarak, reż. Andrzej Wajda, 2008

Film zrealizowany na podstawie dwóch tekstów literackich: opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza (Tatarak) oraz opowiadania węgierskiego pisarza Sándora Máraia, pt. Nagłe wezwanie. Bardzo istotne z punktu widzenia scenariusza są także wykorzystane w filmie monologi Krystyny Jandy (odtwórczyni głównej roli), nawiązujące do jej traumatycznych przeżyć po śmierci męża, znanego operatora filmowego - Edwarda Kłosińskiego. Na zasadzie eksperymentu filmowego Wajda połączył trzy filozoficzne plany dotyczące śmierci: literacki, osobisty (rzeczywisty) i metajęzykowy (filmowy). Powstała w ten sposób wielowymiarowa opowieść o miłości, która przychodzi za późno, i śmierci, która ją przedwcześnie unicestwia.