Lekcja 35

Człowiek i sztuka

100 lat w kinie
reż.: Paweł Łoziński

Mój Nikifor
reż.: Krzysztof Krauze

Opracowanie: Dr Sylwia Kołos

Materiały dodatkowe

Przeczytaj więcej

„Kino” 2008, nr 11

Człowiek sfilmowany

„Kino” 2004, nr 6, s. 26

Wolny artysta

Olimpiada Wiedzy o Filmie i Komunikacji Społecznej

Przykładowe prace uczestników OWoFiKS wraz z omówieniem

Lektury uzupełniające

  • Bela Balazs, Wybór pism, Warszawa 1987, s. 62.
  • Biografia, historiografia dawniej i dziś. Biografia nowoczesna, nowoczesność biografii, red. R. Kasperowicz, E. Wolicka, Lublin 2005
  • Bolesław Michałek, Biografia filmowa – dziś, „Kino” 1974 nr 9; przedruki: Bolesław Michałek Ćwiczenia z anatomii kina, Warszawa 1976, s. 18-23 oraz [w:] „Biografistyka filmowa. Ekranowe interpretacje losów i faktów”, red. Tadeusz Szczepański, Sylwia Kołos, Toruń 2007, s. 302-305.
  • Mikołaj Jazdon, Dokumenty Kieślowskiego, Poznań 2002
  • Alicja Helman, A. Pitrus, Podstawy wiedzy o filmie, Gdański 2008 (rozdziały: Widz Autotematyzm)
  • Marek Hendrykowski, Biografizm jako dążenie kina współczesnego [w:] „Biografistyka filmowa. Ekranowe interpretacje losów i faktów”,  red. Tadeusz Szczepański, Sylwia Kołos, Toruń 2007
  • Mirosław Przylipiak, Kino stylu zerowego, Gdańsk 1994 (rozdział 9, Kierowanie emocjami)
  • Teresa Rutkowska, Człowiek sfilmowany, „Kino” nr11/2008, s.94
  • Wizerunek Artysty. Studia z dziejów sztuki XIX i XX wieku, red. M. Kitowska-Łysiak, P. Kosiewski, Lublin 1996.   
  • Życie artysty. Problemy biografiki artystycznej, red. M. Poprzęcka, Warszawa 1995
  • „Film na świecie” nr ¾, 1992

Obejrzyj też

Wojaczek, reż. Lech Majewski, 1999

Film, który doskonale wpisuje się w temat „Człowiek i sztuka”. Przedstawia sylwetkę niebanalnego twórcy, artysty zbuntowanego, którego życiorys – podobnie jak biografia Nikifora – stał się legendą. Podobna jest także struktura filmów: dramaturgia przyczynowo-skutkowa została tu zastąpiona luźną, epizodyczną opowieścią, w której ważniejsze niż spójna fabuła są pojedyncze obrazy i gesty. Oba filmy są także metaforą losów artysty – samotnego, udręczonego, skłóconego z rzeczywistością twórcy.

Aktorzy prowincjonalni, reż. Agnieszka Holland, 1978

Film Agnieszki Holland to rzecz o odpowiedzialności artysty za własną pracę, refleksja na temat dramatu wyborów artystycznych, ambicji i niepowodzeń. Ważnym wątkiem filmu, podobnie jak w przypadku Mojego Nikifora, są relacje między pracą a życiem prywatnym artysty. Agnieszka Holland silnie akcentuje destrukcyjny wpływ artystycznych niepowodzeń na życie rodzinne artystów.

Kiniarz, reż. Ewa Świecińska, 2002 

Podobnie jak 100 lat w kinie, jest to film dokumentalny z wątkiem autotematycznym (z filmem Krauzego łączy go natomiast temat biedy). Kiniarz to przejmująca opowieść o chłopcu żyjącym wraz z rodziną w skrajnej nędzy. Jedyną ucieczką od rzeczywistości są dla niego wizyty u pana Kazimierza, siedemdziesięcioletniego kiniarza, który po transformacji politycznej musiał porzucić swoje objazdowe kino, jednak od pewnego czasu usiłuje znowu zainteresować filmem okolicznych mieszkańców.