Lekcja 33

Na progu dojrzałości

Pas de deux
reż.: Kinga Lewińska

Zmory
reż.: Wojciech Marczewski

Opracowanie: Dr hab. Andrzej Szpulak

Materiały dodatkowe

Lektury uzupełniające

  • Andrzej Szpulak, Filmy Wojciecha MarczewskiegoPoznań 2009.
  • Marek Basiaga, Mitologia wieku dojrzewania w twórczości kinowej Wojciecha Marczewskiego [W:] „Film polski. Twórcy i mity” (pod red. Kazimierza Sobotki) Łódź 1987, s. 103-138.
  • Małgorzata Furdal, Siłą sztuki jest błąd. Mówi Wojciech Marczewski„Kino” 1993, nr 10, s. 25-29.
  • Jerzy Górzański, Młode lata bezsenności, „Film” 1979, nr 18, s. 9.
  • Marek Hendrykowski, To musi być mój film. Rozmowa z Wojciechem Marczewskim [W:] Debiuty polskiego kina (pod red. Marka Hendrykowskiego), Konin 1998, s. 254-271.
  • Tadeusz Lubelski, Wojciech Marczewski – gry o osobność [W:] „Autorzy kina polskiego” (pod red. Grażyny Stachówny i Joanny Wojnickiej), Kraków 2004.
  • Beata Pieńkowska, Współczesny bohater romantyczny w Zmorach Wojciecha Marczeskiego, „Kwartalnik Filmowy” nr 45 (wiosna 2004). S. 119-130.
  • Tadeusz Sobolewski, Marczewski. „Nie wierzę w naszą niewinność”, „Kino” 1993, nr 10, s. 23-25.
  • Bożena Sycówna, Marczewskiego gry z jabłkiem „Film” 1981, nr 25, s. 15.
  • Maciej Zalewski Gdzie panują krzyk i zwątpienie „Kino” 1979 nr 3, s. 10-14.

Obejrzyj też

Niepokoje wychowanka Tőrlessa, reż. Volker Schlőndorff, 1966

Film obrazuje dojrzewanie wrażliwego młodzieńca w szkole z internatem, przeznaczonej dla synów zamożnych rodzin rodem z Wiednia i Austro-Węgier. Bohater doświadcza tam inicjacji na wielu poziomach. Poznaje siebie. Film zawiera obrazy dotykające obszarów intymności, ale zarazem narracja okazuje się chłodna, obiektywna.

Czterysta batów, reż. François Truffaut, 1959

Nowofalowy film francuski, przedstawiający losy dorastającego chłopca, wychowywanego przez rodziców, którzy nie poświęcają mu uwagi; uczącego się w szkole, której racją istnienia zdaje się być rygor i pogarda wobec uczniów; pragnącego wyrwać się z sytuacji biedy, zaniedbania, zapomnienia i samotności. W proces jego inicjacji wpisane zostaje przestępstwo, polegające na kradzieży maszyny do pisania.

Złodziejaszek, reż. Eric Zonca, 1999

Historia dorastającego chłopca, który, nie mogąc pogodzić się z uwikłaniami codzienności, wybiera wolność utożsamioną z przekroczeniem wszelkich zakazów i norm. Zostaje członkiem złodziejskiej bandy. Przekonuje się jednak, że w środowisku przestępczym obowiązują jeszcze bardziej sztywne i dużo skuteczniej egzekwowane rygory. Film jest brutalną dokumentacją czasu inicjacji.

Niech cię odleci mara, reż. Andrzej Barański, 1982

Utwór przedstawia obraz dorastania w małym miasteczku w czasach stalinowskich. Wizja dojrzewania pozbawiona jest tu przeżyć o traumatycznym wymiarze, mimo że otaczająca rzeczywistość stwarza ku temu szczególne okoliczności. Jest w tym dziele humor i nostalgia. Uruchomiona też zostaje w pełni perspektywa doświadczenia prywatnego.

Wszystkie poranki świata, reż. Alain Corneau, 1991

Film obrazuje kształtowanie się i dojrzewanie artysty, który musi doświadczyć wielu rzeczy w życiu i sztuce, aby móc dojść do wiedzy o prawdziwym artyzmie muzycznej interpretacji. Pokazuje też, jaką rolę w procesie dojrzewania odgrywa osoba mistrza i czym jest dojrzewanie do śmierci.