Lekcja 26

Kim jestem

Gadające głowy
reż.: Krzysztof Kieślowski

Zmróż oczy
reż.: Andrzej Jakimowski

Opracowanie: Dr Monika Maszewska-Łupiniak

Pytanie "kim jestem?" związane jest z koncepcją tożsamości człowieka. Pojęcie tożsamości jest kategorią psychologiczno-filozoficzną, określającą podmiotową świadomość bycia i bycia w świecie.

Wieloznaczność i kontrowersje związane z tym terminem mają swoje źródło w różnej interpretacji istoty i treści pojęcia. Niektórzy teoretycy twierdzą, że każdy człowiek posiada wiele tożsamości, zmieniających się sukcesywnie w ciągu życia. Inni podkreślają stałość tożsamości każdej jednostki. Definicje tożsamości odnajdujemy w różnych dyscyplinach naukowych, każda z nich bierze pod uwagę określone wizje rzeczywistości społecznej, w ramach których jednostka, społeczeństwo i kultura wchodzą w złożone relacje. Tym, co spaja wielość koncepcji, jest ich osadzenie w ogólniejszej interpretacji rzeczywistości społeczno-kulturowej. Specyficzną przestrzeń tożsamości tworzy sztuka, która wiąże to zagadnienie z bogatymi możliwości intelektualnego, estetycznego i moralnego dyskursu. Toteż i w kinie możemy odnaleźć różne próby podejścia do zagadnienia tożsamości zarówno pojedynczego człowieka, jak i grup społecznych czy nawet całych narodów. Każdy film jest bowiem "tekstem" zanurzonym w kulturze, jest nie tylko formą sztuki, ale i rodzajem komunikatu, w którym istotna jest wypowiedź autora dzieła i reakcja odbiorcy. Film zawiera w sobie pewien zbiór wyobrażeń, wartości, sądów dotyczących rzeczywistości społecznej, z którymi widz może się identyfikować lub polemizować. Oferuje odbiorcy ciekawą propozycję spojrzenia na rzeczywistość, wzbogacenia samego siebie o przeżycia innych (fikcyjnych) osób, a co za tym idzie, proponuje drogę prowadzącą ku odkrywaniu własnej tożsamości. Andrzej Jakimowski filmem Zmruż oczy zaprasza nas do swojego bardzo intymnego świata. Reżyser nie opowiada cudzych historii, ale odkrywa swoje wnętrze. W filmowych bohaterach kryją się fragmenty życia autentycznych ludzi, zawarte są elementy prawdziwego świata, współczesnej Polski. W kreacje postaci filmowych wpisane jest pragnienie określenia ich tożsamości, zaś znalezienie odpowiedzi na pytanie "kim jestem?" jest kluczem do zrozumienia zarówno fikcyjnych historii bohaterów, jak i twórczości autora filmu.
Krzysztof Kieślowski realizując film Gadające głowy, pragnął opisać fragment współczesnego mu świata. Próba zarysowania ogólnego stanu świadomości Polaków żyjących w reżimie socjalistycznym zostaje w filmie zderzona z charakterystyczną dla twórczości tego reżysera potrzebą podkreślenia niepowtarzalności każdego człowieka, z chęcią stworzenia indywidualnych portretów Polaków lat 70.

Komentarze Wideo

1/2

Komentarz prof. Tadeusza Lubelskiego - Kim jestem

Komentarz subiektywny: film z udziałem Muńka Staszczyka, Roberta Górskiego, Tomasza Lisa

Komentarz prof. Tadeusza Lubelskiego - Kim jestem

Komentarz subiektywny: film z udziałem Muńka Staszczyka, Roberta Górskiego, Tomasza Lisa