Lekcja 19

Między fikcją a rzeczywistością

Exit
reż.: Grzegorz Koncewicz

Ucieczka z kina „Wolność”
reż.: Wojciech Marczewski

Opracowanie: Dr Małgorzata Jakubowska

Exit

reż.: Grzegorz Koncewicz

Opis

W czarno-białym świecie mężczyzna obserwuje w oknie naprzeciw tańczącą dziewczynę. Zauroczony nią, przy biurku w swoim komputerze tworzy alternatywny pełen przygód świat, w którym oboje spotykają się.

Rok produkcji 2006
Produkcja J&P Studio Grafiki Filmowej Leszka Gałysza
Telewizja Polska - Agencja Filmowa
Reżyseria Grzegorz Koncewicz
Scenariusz Grzegorz Koncewicz
Zdjęcia Adam Dominiewski
Montaż Robert Brzeziński
Muzyka Michał Górczyński
Czas trwania 10 min

O reżyserze

Malarz, rzeźbiarz, scenarzysta i reżyser; urodzony w 1971 roku w Warszawie. Absolwent Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Pracował przy tworzeniu wielu filmów animowanych i fabularnych jako asystent reżysera, scenografa, dekoratora. Wybrana filmografia: Ślub krawca (2001; współpraca), Wyspa R.O. (2001; współpraca), Błędne koła (2005; asystent reżysera), Exit (2006), Idol (2018).

Scena do analizy

Animowany film Koncewicza wykorzystuje tylko dwie barwy: biel i czerń. Reżyser czyni to jednak z dużą finezją. Prowadzi nas przez kolejne skojarzenia, które odnoszą się do historii i teorii kina. Pierwszy biały kadr zawiera w sobie mniejszy, na tyle mały, że widz nie jest wstanie rozróżnić szczegółów, może jedynie domyślać się jedynie, że są tam napisy. Po chwili pojawia się migająca plansza z informacja o instytucjach, które wyprodukowały film. Ten rodzaj czołówki możemy skojarzyć z samymi początkami kinematografu, gdy niedoskonałości przesuwu taśmy w projektorze powodowały charakterystyczne migotanie.

W filmowy świat przedstawiony wprowadza widza sekwencja ukazująca pulsujące plamy obu barw, które płynnie przechodzą w siebie, przenikają się, wymieniają. W zestawieniu z muzycznym tłem zdają się tworzyć wizualną symfonię, zbudowaną jedynie z najprostszych elementów graficznych i dźwiękowych. Ten styl realizacji przypomina propozycje pierwszych twórców awangardowych z początku XX wieku, którzy starali się patrzeć na kino jak na sztukę, która pozwala na animację dowolnych elementów plastycznych. Na czarnym tle pojawia się biały napis EXIT. Sugerowany za pomocą rysunku odjazd kamery ukazuje oba kolory z perspektywy coraz większego dystansu, zamieniają się one w migające piksele na monitorze pracującego komputera. Widzimy od tyłu postać mężczyzny, który siedzi wpatrzony w ekran swojego PC.

Czarno-biały świat przedstawiony w tym utworze nawiązuje do poetyki komiksu. Odniesienie to jest widoczne w przyjętej konwencji estetycznej, ten aspekt możemy także interpretować jako wskazanie, że kino w pewien sposób wywodzi się z rysunkowych historii. Charakterystyczne dla tej poetyki jest także nawiązanie do wyrafinowanych form graficznych, oddawanie stylu artystycznej wypowiedzi za pomocą indywidualnej kreski, konsekwentne opracowywanie każdego kadru niczym pojedynczego obrazu podlegającego wszelkim regułom kompozycji dzieła artystycznego. Funkcję komentarza spełnia muzyka, która buduje nastrój tej sceny. Okno, przez które widzimy padający deszcz, mrok pokoju i muzyka współtworzą nastrój melancholii, podkreślają samotność mężczyzny, który podgląda dziewczynę. Jej obraz zatrzymany na źrenicy oka podpowiada, że ludzkie widzenie nierozerwalnie związane jest z wyobraźnią. Kino wyrasta z gry wyobraźni, która stale łączy elementy realne i nierealne, wzięte z rzeczywistości oraz te utkane z ludzkich pragnień i fantazji.

Exit