Lekcja 14

Gorzki śmiech

Fotel
reż.: Daniel Szczechura

Zezowate szczęście
reż.: Andrzej Munk

Opracowanie: Dr Piotr Sitarski

Fotel

reż.: Daniel Szczechura

Opis

Film animowany, z lotu ptaka przedstawiający salę obrad, w której jeden z foteli przy stole prezydialnym jest pusty. Uczestnicy spotkania walczą o zajęcie wolnego miejsca, wzajemnie sobie w tym przeszkadzając. W desperackim wyścigu wygrywa ten, który wpadł na pomysł obiegnięcia sali. Zebrani witają go owacjami.

Rok produkcji 1963
Produkcja Studio Małych Form „Se-Ma-For”
Reżyseria Daniel Szczechura
Scenariusz Emil Saski, Daniel Szczechura
Zdjęcia Wacław Fedak
Muzyka Włodzimierz Kotoński
Czas trwania 6 min

O reżyserze

Plastyk i reżyser filmów animowanych; urodzony w 1930 roku w Wilczogębach. Ukończył historię sztuki, a potem PWST w Łodzi. W roku 1961 podjął pracę w studiu Małych Form Filmowych „Se-Ma-For”, gdzie zrealizował większość swych filmów. Jego filmy z lat 60. - jak Konflikty (1960), Fotel (1963) czy Karol (1966) - były satyrycznymi powiastkami o charakterze politycznym. Późniejsze filmy mają charakter bardziej refleksyjny i są mniej jednoznaczne; artysta mniejszą wagę przykłada w nich do fabuły: Hobby (1968), Podróż (1970), Jeśli ujrzysz kota fruwającego po niebie... (1971), Gorejące palce (1975), Skok (1978), Fatamorgana (1983), Dobranocka (1977). W filmach tych sięga po rozmaite techniki twórcze i różne sposoby obrazowania. jego filmy były wielokrotnie nagradzane na polskich i międzynarodowych festiwalach filmowych.

Scena do analizy

Film rozpoczyna widok miasta z lotu ptaka. Budynki narysowane zostały tak gęsto, że całość wydaje się gigantycznym mrowiskiem lub ulem. Tę owadzią analogię wzmacnia narastający dźwięk przypominający brzęczenie insektów. I rzeczywiście, u góry kadru pojawiają się dwa czarne samochody przypominające żuki. Zwróć uwagę, że nie została tu zachowana skala: auta są wielkości domów. Dzięki temu nie tylko dobrze je widać, ale ich rozmiar staje się symboliczny. Jadące samochody nabierają wagi i znaczenia. W tym między innymi przejawia się siła filmu animowanego. Gdyby nakręcić podobne ujęcie w rzeczywistości, samochody byłyby zbyt małe, by je dostrzec. W animacji twórca może dowolnie manipulować wielkością przedmiotów i ich ułożeniem, by uzyskać zamierzony efekt.
Wraz z narastającym brzęczeniem kamera robi najazd na budynek, do którego zmierzają samochody. Następuje przenikanie, ale kamera kontynuuje swój ruch, by ukazać wejście do budynku. Twórcy postarali się, by nie określało ono jednoznacznie charakteru instytucji, która się tam mieści. Wiszące przed wejściem flagi sugerują jakąś organizację międzynarodową, ale trudno domyślić się czegoś więcej. Nie chodzi bowiem o krytykę żadnej konkretnej instytucji, ale o przedstawienie samej idei biurokracji i złych instynktów, które ona uwalnia.

Fotel


Zobacz też