Życzliwy miś

Ireneusz Artur Gryz

PRZEDMIOT

godzina wychowawcza, język polski, lekcja biblioteczna, matematyka, zajęcia artystyczne, zajęcia pozalekcyjne

CZAS

1 godzina

Cel ogólny:


Doskonalenie umiejętności rozpoznawania, rozumienia i nazywania emocji oraz uczuć innych osób, a także nazywania poznanych wartości, oceny postepowania innych ludzi oraz odwoływania się w ocenie do przyjętych zasad i wartości.

Cele szczegółowe:


Uczeń:

  • określa, co jest dobre, a co jest złe w otaczającym go świecie i w świecie poznawanych tekstów oraz podaje uzasadnienie swojego zdania;
  • ocenia swoje postępowanie i innych osób, odnosząc się do poznanych wartości;
  • wykonuje zadanie według usłyszanej instrukcji;
  • słucha z uwagą wypowiedzi nauczyciela oraz innych osób ze swojego otoczenia;
  • okazuje szacunek wypowiadającej się osobie;
  • zadaje pytania w sytuacji braku rozumienia lub braku pewności zrozumienia słuchanej wypowiedzi;
  • słucha i czeka na swoją kolej, panuje nad chęcią nagłego wypowiadania się;
  • wypowiada się w formie uporządkowanej i rozwiniętej na tematy związane z przeżyciami czy lekturą;
  • rozróżnia części mowy: rzeczowniki, czasowniki, przymiotniki i stosuje je w poprawnej formie;
  • rozpoznaje wyrazy o znaczeniu przeciwnym, wyrazy pokrewne i o znaczeniu bliskoznacznym;
  • rozpoznaje w swoim otoczeniu popularne gatunki roślin i zwierząt, w tym zwierząt hodowlanych, a także gatunki objęte ochroną;
  • rozpoznaje wybrane zwierzęta i rośliny, których w naturalnych warunkach nie spotyka się w polskim środowisku przyrodniczym;
  • dodaje do podanej liczby w pamięci i od podanej liczby odejmuje w pamięci: liczbę jednocyfrową, liczbę 10, liczbę 100 oraz wielokrotności 10 i 100;
  • mnoży i dzieli w pamięci w zakresie tabliczki mnożenia; mnoży w pamięci przez 10 liczby mniejsze od 20;
  • posługuje się znakiem równości i znakami czterech podstawowych działań;
  • wyróżnia w obrazach cechy charakterystyczne zwierząt, różnice w budowie, kształcie, ubarwieniu, sposobach poruszania się;
  • ilustruje sceny i sytuacje (realne i fantastyczne) inspirowane wyobraźnią, baśnią, opowiadaniem i muzyką;
  • wykorzystuje pracę zespołową w procesie uczenia się.

Metody i formy pracy:

  • eksponująca – projekcja filmu,
  • pogadanka,
  • dyskusja,
  • mapa mentalna,
  • elementy „burzy mózgów”,
  • pracaw grupach i z całym zespołem

Materiały dydaktyczne:

  • Miś Uszatek – film animowany z roku 1962 w reżyserii Lucjana Dembińskiego,
  • tablica/tablica multimedialna,
  • karty pracy,
  • abecadło,
  • zestaw printscreenów i zdjęć zwierząt egzotycznych,
  • opcjonalnie – słownik języka polskiego

Słowa kluczowe:

  • życzliwość,
  • emocje,
  • uczucia,
  • empatia,
  • Miś Uszatek,
  • animacja,
  • słowotwórstwo

Przebieg zajęć

  1. Pogadanka wprowadzająca w problematykę zajęć.

    Nauczyciel wita uczniów i informuje ich, że w trakcie zajęć zostanie wykorzystany film animowany, który powstał w roku 1962 i był pierwszym filmem opowiadającym o przygodach niezwykle popularnego w zeszłym stuleciu w Polsce Misia Uszatka, bohatera serialu telewizyjnego emitowanego w latach 1975–1987. Prowadzący może przedstawić uczniom kilka ciekawostek dotyczących serialu i postaci: początkowo Uszatek był bohaterem książek i magazynu dla dzieci pt. „Miś”; powstało ponad 100 odcinków serialu, co oznacza, że przez 2 lata co tydzień można wyświetlać jeden odcinek; Uszatek to prawdziwy „modniś”, ponieważ autorzy bardzo dbali o to, aby jego ubiór w każdym z odcinków dostosowany był do obowiązujących w tamtych latach trendów; Uszatek jest znany również za granicami Polski – są nawet dwa kraje na świecie (Słowenia i Finlandia), gdzie serial wyświetlany jest bez przerwy od wielu lat; Miś ma swój własny pomnik znajdujący się w Łodzi przy ul. Piotrkowskiej; wizerunek Misia i jego przyjaciół znalazł się również na monetach – wyspa Niue, terytorium stowarzyszone z Nową Zelandią.
  2. Doskonalenie umiejętności dokonywania obliczeń matematycznych w zakresie 100.
    Nauczyciel prosi uczniów o wykonanie zadania, dzięki któremu będą mogli odkryć temat zajęć. Uczniowie pracują w parach. Każda para otrzymuje zestaw działań matematycznych. Wynik każdego z działań wskazuje na literę polskiego alfabetu, którą należy wpisać w temacie lekcji (1 = a, 2 = b, 3 = c itd.). Przed rozdaniem kart pracy (załącznik nr 1) nauczyciel informuje, że temat zajęć złożony jest z dwóch wyrazów, które na kartach pracy zostały rozdzielone podwójną linią. Celem ułatwienia zadania prowadzący zajęcia może przedstawić uczniom kolejność liter polskiego alfabetu w postaci zapisu na tablicy, plakatu lub obrazu wyświetlonego na tablicy multimedialnej. Po zakończeniu zadania temat lekcji zostaje zapisany przez nauczyciela na tablicy, a przez uczniów w zeszytach. 
  3. Rozwijanie kompetencji w zakresie rozpoznawania w swoim otoczeniu popularnych gatunków roślin i zwierząt.
    Nauczyciel prosi uczniów, aby zidentyfikowali zwierzęcych bohaterów filmu: koziołek, miś/niedźwiedź, ptaki, wiewiórka (załącznik nr 2), który obejrzą na zajęciach, na podstawie przedstawionych im printscreenów. Po dokonaniu identyfikacji zwierząt uczniowie zostają poproszeni o wskazanie pośród nich gatunków hodowlanych i chronionych. Następnie prowadzący zajęcia prezentuje serię zdjęć przedstawiających różne gatunki zwierząt egzotycznych: słoń, hipopotam, nosorożec, żyrafa, zebra (materiał ikonograficzny przygotowany przez nauczyciela przed zajęciami) i prosi uczniów, aby zastanowili się, dlaczego różnią się one od gatunków przedstawionych wcześniej na printscreenach. W razie potrzeby nauczyciel zadaje uczniom pytania pomocnicze, aby mogli zauważyć, że druga grupa zwierząt nie występuje na terenie Polski.
  4. Doskonalenie umiejętności rozpoznawania, rozumienia i nazywania emocji oraz uczuć innych.

    Nauczyciel zaprasza uczniów do obejrzenia filmu animowanego Miś Uszatek i prosi, aby zwrócili uwagę na zachowania bohaterów oraz ich emocje i uczucia. Po zakończeniu projekcji filmu uczniowie pracują w grupach. Ich zadaniem jest przygotowanie odpowiedzi na pytania:

    Jak poczuł się Uszatek po spotkaniu z koziołkiem i dlaczego?
    Jak poczuł się strach na wróble po przylocie ptaszków i dlaczego?
    Jak poczuła się wiewiórka po spotkaniu koziołka i dlaczego?

    Spodziewamy się, że uczniowie zauważą negatywne zachowania koziołka i ptaszków (psocą, straszą, niszczą, przeszkadzają, są niegrzeczni, niemili, źle się zachowują) oraz wynikające z tych zachowań negatywne emocje i reakcje (strach, lęk, obawa, ucieczka, bezradność, bezsilność).
  5. Rozwijanie kompetencji w zakresie wypowiada się na tematy związane z przeżyciami.
    Nauczyciel prosi uczniów, aby pracując w grupach, zastanowili się, co czuli: bałwanek, strach na wróble i wiewiórka po spotkaniu z Uszatkiem i co spowodowało ich odczucia. Przedstawiciele każdej z grup powinni przedstawić swoje przemyślenia w formie krótkich, ale uporządkowanych i rozwiniętych wypowiedzi. Spodziewamy się, że uczniowie zauważą pozytywną zmianę stanu emocjonalnego bohaterów (spokój, wesołość, szczęście, uśmiech, poczucie bezpieczeństwa) i powiążą ją z pomocą, którą niesie tym postaciom Miś.
  6. Doskonalenie umiejętności rozpoznawania wyrazów o znaczeniu przeciwnym lub bliskoznacznym.
    Nauczyciel zwraca uczniom uwagę na zapisany na tablicy temat zajęć i informuje, że ich celem będzie ustalenie, czym jest życzliwość. Każdy z uczniów otrzymuje od nauczyciela kartę (załącznik nr 3) z wypisanymi na niej wyrazami. Zadaniem uczniów jest wybranie spośród wyrazów z karty pracy tych, które ich zdaniem posiadają znaczenie zbliżone lub są związane ze słowem „życzliwość”. Poszczególni uczniowie podchodzą do tablicy i dopisują wybrane przez siebie z karty pracy wyrazy do napisanego już wcześniej na tablicy słowa „życzliwość”, tworząc mapę myśli. Po wypisaniu wszystkich adekwatnych wyrazów z karty pracy, uczniowie (jeśli jest taka potrzeba, robią to z pomocą nauczyciela) sprawdzają prawidłowość zapisu i nanoszą poprawki. Na podstawie mapy zapisanej na tablicy uczniowie starają się odpowiedzieć na pytanie, co to znaczy być życzliwym (pomysły uczniów można skonfrontować z definicją słownikową terminu „życzliwość”).
  7. Doskonalenie umiejętności rozróżniania rzeczowników, czasowników oraz przymiotników i stosowania ich w poprawnej formie.
    Prowadzący zajęcia wskazuje na wybrane wyrazy spośród zapisanych przez uczniów na tablicy i prosi o określenie, jaka to część mowy. Po ustaleniu, który ze wskazanych wyrazów jest czasownikiem, rzeczownikiem lub przymiotnikiem, uczniowie zostają poproszeni o wybranie spośród zapisanych na tablicy wyrazów tych, które są rzeczownikami lub przymiotnikami i uzupełnienie nimi otrzymanej od nauczyciela tabeli (załącznik nr 4). Po wpisaniu wyrazów we właściwe rubryki nauczyciel prosi uczniów o utworzenie przymiotników od wpisanych do tabeli rzeczowników i rzeczowników od wpisanych przymiotników. Po zakończeniu zadania prawidłowość odpowiedzi uczniów może zostać (w zależności od wyposażenia pracowni, czasu trwania zajęć, a także predyspozycji uczniów) sprawdzona poprzez zapisanie właściwych wyrazów na tablicy, wyświetlenie ich na tablicy multimedialnej lub głośne ich odczytanie.

Praca domowa


Rozwijanie kompetencji w zakresie ilustrowania scen i sytuacji inspirowanych wyobraźnią, baśnią, opowiadaniem i muzyką. Nauczyciel prosi uczniów, aby w ramach pracy domowej, mając na uwadze obejrzany film o przygodach Misia Uszatka i swoje własne doświadczenia życiowe, dokończyli zdanie: „Warto być życzliwym i pomagać innym, ponieważ…” oraz przygotowali rysunek odnoszący się do wyrażonego w ich zdaniu poglądu. Rysunek ten może odnosić się do treści obejrzanego filmu, ale nie musi być to obligatoryjne.