Z patosem czy wulgarnie? O języku miłości

Joanna Zabłocka-Skorek

CZAS

dwie godziny lekcyjne (90 min): - pierwsza godzina – wprowadzająca w zagadnienie - druga godzina – praca z tekstem filmowym

Cele lekcji:

  • klasyfikacja i zdefiniowanie rodzajów miłości;
  • analiza porównawcza współczesnych tekstów kultury;
  • kształcenie umiejętności wnioskowania, porównywania, analizowania;
  • poszerzenie zasobu słownictwa związanego z wyrażaniem emocji;
  • uświadomienie wpływu przekazów wizualnych (mediów) na sposób posługiwania się językiem opisującym emocje związane z miłością;

Metody pracy:

  • heureza
  • mapa mentalna
  • praca w grupach
  • analiza porównawcza – praca z tekstami kultury współczesnej
  • prezentacja multimedialna (przygotowana przez nauczyciela)
  • praca z tekstem filmowym

Słowa kluczowe: 

Miłość, język miłości, rodzaje miłości, patos, wulgarność, miłość w mediach

Materiały pomocnicze:

  • flipchart, markery karteczki samoprzylepne „post-in”
  • Karty pracy uczniów „Rodzaje miłości” - załącznik nr 1 – 10 sztuk (dla każdej z grup)
  • Reprodukcja zdjęć Duane’a Michalsa, „Czym jest miłość? Czym jest pożądanie?”, 1999 (załącznik nr 2) – reprodukcja może być przygotowana w formie slajdu prezentacji PowerPoint lub wydrukowana w kilku egzemplarzach
  • Karty pracy uczniów „Praca z tekstem filmowym” – załącznik nr 3 (5 sztuk, dla każdej z grup)
  • Przygotowane przez nauczyciela przykłady pochodzące z mediów, prezentujące relacje miłosne między konkretnymi osobami: reklamy, teksty/zdjęcia z czasopism młodzieżowych,
  • teksty/zdjęcia z pism przeznaczonych dla mężczyzn,
  • teksty/zdjęcia z pism kobiecych,
  • teksty/zdjęcia z portali internetowych. Najlepiej w formie prezentacji multimedialnej!
  • Wybrane fragmenty filmu Zdjęcia próbne (reż. A. Holland, P. Kędzierski, J. Domaradzki, Polska 1977) – załącznik nr 4.

Uwagi: Uczniowie przed zajęciami oglądają film Zdjęcia próbne w reż. Agnieszki Holland, Pawła Kędzierskiego i Jerzego Domaradzkiego.

Przebieg lekcji:

Pierwsza godzina:

      Wprowadzenie: (2 min)

  1. Przywitaj uczniów i w kilku słowach powiedz, czego będą dotyczyły zajęcia. Zaproś ich do współpracy.

    Zdefiniowanie pojęcia/mapa mentalna: (10 min)

  2. Na flipcharcie wypisz różne typy miłości: np.: rodzicielska, małżeńska, partnerska, przyjacielska, romantyczna, namiętna/erotyczna, homoseksualna, religijna, platoniczna, narcystyczna, patriotyczna, do rodziców.
    • Rozdaj uczniom karteczki post-in (po kilka na osobę). • Poproś, aby na tych karteczkach wypisali słowa/zdania/przekonania, które kojarzą im się z wypisanymi rodzajami miłości.
    • Poproś uczniów, aby przykleili karteczki obok wypisanych na flipcharcie pojęć
    • Odczytaj zawartość karteczek. Wraz z uczniami przypatrz się, który z rodzajów miłości został najszerzej skomentowany.
    • Dokonaj analizy pracy uczniów, która ma stać się przyczynkiem do rozmowy na temat różnych typów miłości.

    Praca w grupach: (15 min)

  3. Podziel klasę na trzy- lub czteroosobowe grupy (w zależności od wielkości klasy)
    • Przygotuj karty pracy ucznia (załącznik nr 1) i rozdaj je uczniom (jedna karta na grupę)
    • Wytłumacz uczniom na czym ma polegać ich praca.
    • Wyznacz czas na wykonanie ćwiczenia (max 10 min).

  4. Po upływie wskazanego czasu rozpocznij analizę ćwiczenia:
    • Zwróć z uczniami uwagę na sposób występowania w mediach różnych rodzajów miłości (przede wszystkim miłości erotycznej, macierzyńskiej i patriotycznej).
    • Dokładnie przeanalizuj słownictwo charakterystyczne dla każdego z rodzajów miłości.
    • Zapisz na tablicy lub flipcharcie dwa pojęcia: patos i wulgarność; wytłumacz ich znaczenie. Poproś uczniów, aby ocenili, jaki język (patetyczny czy wulgarny) charakterystyczny jest dla określonych typów miłości.

    Dyskusja z analizą porównawczą: (15 min)

  5. Rozpocznij dyskusję na temat różnic pomiędzy miłością romantyczną a erotyczną/namiętną.
    • Przeanalizuj z uczniami słownictwo kojarzone z tymi typami miłości
    • Przygotuj slajd z reprodukcją fotografii Duane’a Michalsa (załącznik nr 2) lub rozdaj uczniom kserokopie z tą reprodukcją. Poproś uczniów o wskazanie różnic wizualnych dotyczących ukazywania obu emocji.
    • Włącz prezentację multimedialną lub rozdaj uczniom wycinki z gazet/przykłady pochodzące z mediów, prezentujące relacje miłosne między ludźmi. Rozpocznij dyskusję na temat sposobów prezentowania w mediach emocji związanych z miłością romantyczną i erotyczną.
    • Pamiętaj, aby na każdym przykładzie zaznaczyć źródło pochodzenia – stanie się to asumptem do rozmowy o konkretnych typach miłości propagowanych przez dane medium). 
    • Pozwól uczniom na swobodne wypowiedzi i wyszukiwanie przykładów
  6. Podsumuj wiadomości, podziękuj uczniom za pracę.

Druga godzina:

Praca z tekstem filmowym:

  1. Poproś wybranych uczniów o przypomnienie treści filmu Zdjęcia próbne.
  2. Podziel klasę na pięć grup. Każdej z grup wręcz Kartę pracy ucznia „Praca z tekstem filmowym” (załącznik nr 3).
    • Wytłumacz na czym ma polegać praca uczniów;
    • Poproś, aby każda z grup wybrała lidera, który przedstawi efekty pracy;
    • Wyznacz czas na wykonanie zadania (ok. 6 minut).
  3. Po upływie wyznaczonego czasu poproś liderów grup o przedstawienie odpowiedzi.
    • Przed każdą z prezentacji włącz fragmenty filmowe, prezentujące relacje między bohaterami (wybierz spośród fragmentów proponowanych w załączniku nr 4.)
    • Po każdej prezentacji zapytaj resztę klasy, czy zgadzają się z odpowiedziami, czy chcą coś dopowiedzieć?
  4. Zapytaj uczniów, jaką rolę pełnią w filmie Zdjęcia próbne monochromatyczne fragmenty prezentujące osoby startujące w castingu do filmu.
    • Na jaki temat bohaterowie tych scen się wypowiadają?
    • W jaki sposób mówią o miłości?
  5. Zapytaj uczniów, w jaki sposób zostały w filmie ukazane sceny zbliżeń erotycznych – odnieś się do ćwiczenia przeprowadzonego na poprzedniej lekcji, dotyczącego sposobów ukazywania miłości we współczesnych mediach.
  6. Poproś uczniów o interpretację finałowej sceny filmu:
    • Dlaczego Paweł opuszcza studio filmowe?
    • Czy Anka jest cyniczna – czy bawi się uczuciami Pawła, żeby osiągnąć wymarzony sukces?
  7. Dokonaj podsumowania zajęć.
  8. Podziękuj uczniom za pracę.
  9. Zadaj uczniom pracę domową:

Praca domowa:

„Jak w kontekście doświadczeń miłosnych Anki i Pawła, można zinterpretować tytuł filmu Zdjęcia próbne? Wypowiedz się w formie eseju”.