W pułapce samooskarżenia - interpretacja opowiadania Antoniego Czechowa „Śmierć urzędnika i filmu „Żółw” (1973) w reż. Andrzeja Kotkowskiego

Anna Równy

ETAP EDUKACYJNY

gimnazjalna

PRZEDMIOT

język polski

CZAS

45 minut

Cele zajęć:

cel ogólny

  • doskonalenie umiejętności analizy i interpretacji tekstów kultury;

cele szczegółowe

  • uwzględnienie w analizie specyfiki tekstów kultury przynależnych do różnych rodzajów sztuk (literatura, film);
  • przedstawienie propozycji odczytania tekstu kultury i jej uzasadnienie;
  • wykorzystanie literatury i filmu fabularnego jako źródła wiedzy o świecie i inspiracji do przemyśleń.

Metody pracy: 

praca indywidualna, „burza mózgów”, metoda rybiej ości (diagram Ishikawy), praca w grupach.

Materiały dydaktyczne:

Pojęcia kluczowe: 

zastraszenie, słabość, brak pewności siebie.

Przed zajęciami:

Zaloguj się do panelu nauczyciela na platformie www.filmotekaszkolna.pl i przejdź do zakładki Mój profil – Filmy dla uczniów – Zarządzaj kontami. Załóż konta swoim uczniom, tworząc login i hasło, np. login: a.kowalska, hasło: praca domowa, itd. Hasło może być takie samo dla całej klasy. Po wygenerowaniu kont, wybierz z listy film „Żółw” i określ, na jaki czas udostępnisz go uczniom.

Przed planowanymi zajęciami podaj uczniom przygotowane loginy i hasła i zadaj pracę domową (załącznik).

Uwagi:

Do przeprowadzenia lekcji potrzebne będą: dostęp do internetu i posiadanie konta nauczyciela na platformie www.filmotekaszkolna.pl .

Przebieg zajęć:

1. Po podaniu tematu zapowiedz, że na lekcji zajmiecie się charakterystyką porównawczą bohaterów opowiadania i filmu.

2. Podziel uczniów na 2 grupy, sugerując się miejscami siedzącymi, które zajmują w klasie. Uczniowie należący do pierwszej grupy mają wypisać 5 informacji/ cech dotyczących urzędnika z opowiadania Czechowa, a drugiej grupy-bohatera filmu „Żółw”. Każdy uczeń pracuje indywidualnie.

Po upływie 5 minut wybrani przez Ciebie uczniowie prezentują wyniki swojej pracy.

Na tablicy narysuj tabelę i poproś uczniów o wpisanie cech bohaterów i informacji o nich.

Bohater opowiadania

Bohater filmu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Przykładowe rozwiązania:

Bohater opowiadania

Bohater filmu

urzędnik

urzędnik

żonaty

żonaty, ma syna

przewrażliwiony

nie potrafi ukrywać słabości

zastraszony

daje się łatwo zastraszyć

nie radzi sobie z negatywnymi emocjami

nie radzi sobie z negatywnymi emocjami

... inne

... inne

Podsumuj ćwiczenie, zwracając uwagę uczniów na fakt, że mamy do czynienia z bohaterami bardzo podobnymi do siebie, przeżywającymi podobne perypetie i podobnie skonstruowanymi psychologicznie.

3. Zapytaj uczniów o ich wrażenia związane z obejrzanym w domu filmem i przeczytanym opowiadaniem. Zadaj pytanie: Co można uznać za przyczyny doprowadzające bohaterów obu tekstów kultury do tragedii? („burza mózgów”).

Uczniowie mogą np. wskazać na:

  • predyspozycje osobowościowe bohaterów;
  • relacje międzyludzkie;
  • przypadek;
  • system władzy/system biurokratyczny.

4. Narysuj na tablicy (lub wyświetl na tablicy multimedialnej) poniższy wykres.

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Diagram_Ishikawy#mediaviewer/File:Diagram_przyczynowo-skutkowy.JPG

Poinformuj uczniów, że będą pracować tzw. metodą rybiej ości. Wykres w klasie będzie zawierał 4 ości (4 przyczyny ustalone podczas „burzy mózgów”) i po 2 podprzyczyny.

Nauczyciel dzieli klasę na 4 grupy, każda z grup opracowuje podprzyczyny do przydzielonej kwestii.

Przykładowe rozwiązania:

  • predyspozycje osobowościowe bohaterów: słabość, brak pewności siebie, kompleksy;
  • relacje międzyludzkie: rywalizacja, brak wsparcia otoczenia, nieufność;
  • przypadek: fizjologia u Czechowa, nieszczęśliwy wypadek u Kotkowskiego;
  • system władzy, system urzędniczy: walka o pozycję, biurokracja, donosy.

Wnioski:

Wspólnie z uczniami wyprowadźcie wnioski wynikające z przeprowadzonej lekcji.

Praca domowa:

  1. Napisz opis przeżyć wewnętrznych jednego z wybranych bohaterów: Czerwiakowa z opowiadania Antoniego Czechowa lub Henryka Zakrzewskiego z filmu „Żółw”.
  2. (przed lekcją): 
    Obejrzyj film „Żółw” zamieszczony na platformie Filmoteka Szkolna http://www.filmotekaszkolna.pl/movie,50010 i przeczytaj opowiadanie Antoniego Czechowa „Śmierć urzędnika” udostępnione w bibliotece internetowej Wolne Lektury https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/smierc-urzednika/.

Bibliografia: