W grupie jestem odpowiedzialny za innych

Lidia Banaszak

ETAP EDUKACYJNY

gimnazjalna, ponadgimnazjalna

PRZEDMIOT

godzina wychowawcza

CZAS

90 minut

Cele:

Uczeń po lekcji:

  • potrafi zdefiniować pojęcie „grupa społeczna”
  • potrafi wskazać grupy, w których funkcjonuje na co dzień
  • wie, jakie czynniki decydują o istnieniu grupy
  • potrafi współpracować w grupie
  • ma poczucie odpowiedzialności za inne osoby w grupie, za relacje w grupie, samopoczucie osób ją tworzących
  • rozumie uczucia innych, jest empatyczny
  • dostrzega i rozumie problemy rówieśników
  • wie, jak może pomóc innym osobom w grupie
  • potrafi udzielić wsparcia innej osobie.

Metody:

  • burza mózgów,
  • rozmowa kierowana,
  • wejście w rolę – drama,
  • tunel myśli,
  • burza mózgów

Przebieg lekcji:

1. Przedstaw uczniom temat lekcji oraz jej cele.

Poproś uczniów, aby na zasadzie burzy mózgów wymienili wszystkie grupy społeczne, jakie znają (rodzina, klasa, grupa koleżeńska, organizacja szkolna, drużyna sportowa, przyjaciele, koledzy z podwórka, wspólnota parafialna…)  W razie potrzeby wytłumacz im termin „grupa społeczna”. Wspólnie wypracujcie definicję pojęcia. Podsumowując zadaj uczniom pytanie:

W jakich grupach funkcjonujesz na co dzień?

2. Zapytaj uczniów, czym charakteryzuje się grupa społeczna. Zbierz wszystkie wypowiedzi i uzupełnij je mini – wykładem na temat teorii relacji grupowych. Na tablicy zapisz cechy charakterystyczne grupy społecznej.

a) wspólny cel / cele,

b) wspólne reguły, zasady,

c) wewnętrzna struktura, hierarchia,

d) wzajemne relacje, interakcje,

e) wzajemne komunikowanie się.

3. Wprowadzenie do filmu S. Fabickiego „Męska sprawa”. Przygotuj wstępne informacje dotyczące filmu korzystając z materiałów opublikowanych w broszurze opracowanej do lekcji Filmoteki Szkolnej oraz na stronie www.filmotekaszkolna.pl

4. Projekcja filmu S. Fabickiego „Męska sprawa”

5. Zbierz pierwsze wrażenia z filmu. Daj uczniom czas na podzielenie się swoimi emocjami.

6. Uczniowie odpowiadają na pytanie:

W jakich grupach społecznych funkcjonuje główny bohater filmu – Bartek?  

Na tablicy zapisz wypowiedzi uczniów (w rodzinie, w szkole, w drużynie piłkarskiej, w grupie kolegów grających w piłkę po lekcjach, w grupie osób zainteresowanych opieką nad bezdomnymi psami).

7. Podziel uczniów na zespoły. Każdy zespół zajmuje się jedną z grup społecznych, w których funkcjonuje Bartek. Zadaniem uczniów jest uzupełnienie karty pracy:

Karta pracy:

Odpowiedz na pytania:  

  • Kto tworzy tę grupę?
  • Jakie są relacje między członkami tej grupy?
  • Jakie cele ma dana grupa?
  • Jakie obowiązują w tej grupie zasady?
  • Jaka jest struktura tej grupy?
  • Jak Bartek funkcjonuje w tej grupie?

1. Uzupełnij tabelę:

a) Grupa I

SYTUACJA BARTKA W  RODZINIE

DOBRE STRONY

ZŁE STRONY

[ Przykłady wypowiedzi:

  • ma dach nad głową
  • ma pełną rodzinę
  • matka się nim opiekuje ( ciepły posiłek, ubranie )
  • matka go kocha i martwi się o niego
  • posiada młodszego brata, który czasem go wspiera ]                

 

[ Przykłady wypowiedzi:

  • nie ma prawdziwego kontaktu z rodzicami
  • może liczyć tylko na  zdawkowe rozmowy
  • rodzice nie wykazują zainteresowania jego problemami
  • żyje w bardzo skromnych warunkach materialnych
  • jego matka jest ciągle zajęta pracą
  • ojciec nie pracuje, większość czasu spędza w łóżku
  • ojciec nerwowo reaguje na uwagi w dzienniczku syna
  • ojciec krzyczy na Bartka i bije go
  • chłopiec boi się ojca
  • nie czuje się w domu rodzinnym bezpieczny, dlatego często wymyka się do schroniska]

 

b) Grupa II

SYTUACJA BARTKA W SZKOLE

DOBRE STRONY

ZŁE STRONY

[ Przykłady wypowiedzi:

  • należy do grupy formalnej
  • ma kolegów, z którymi może spędzać czas
  • ma konkretne obowiązki
  • może zdobywać wiedzę]

 

[ Przykłady wypowiedzi:

  • sprawia problemy wychowawcze
  • nauczyciele mają o nim złą opinię
  • nauczyciele wpisują uwagi do jego dzienniczka
  • nauczyciele nie rozmawiają z nim osobiście, nie próbują m u pomóc
  • Bartek nie jest dobrym uczniem
  • szkoła nie jest dla Bartka miejscem przyjaznym]

 

 c) Grupa III

SYTUACJA BARTKA W DRUŻYNIE PIŁKARSKIEJ

DOBRE STRONY

ZŁE STRONY

[Przykłady wypowiedzi:

  • Bartek jest najlepszym zawodnikiem
  • razem z kolegami osiąga sukcesy
  • rozwija swoje zainteresowania
  • pożytecznie spędza czas
  • ma zaspokojoną potrzebę przynależności i tożsamości grupowej
  • cieszy się uznaniem trenera i kolegów
  • trener wstawia się za nim, wybawia go z kłopotów w nauce
  • uczy się zasad życia w grupie]

[Przykłady wypowiedzi:

  • dla trenera Bartek jest przede wszystkim środkiem do zdobycia kolejnego sukcesu
  • trener wymaga od Bartka dyscypliny, podporządkowania się, a zauważa  jego problemów
  • trener próbuje rozwiązać problem siłą, a nie poprzez spokojną rozmowę
  • trener zachowuje się wobec Bartka  równie despotycznie jak ojciec
  • Bartek nie ufa swojemu trenerowi]

d) Grupa IV               

SYTUACJA BARTKA W GRUPIE KOLEŻEŃSKIEJ

DOBRE STRONY

ZŁE STRONY

[Przykłady wypowiedzi:

  • wspólnie z kolegami spędza czas
  • czuje się z nimi dobrze, bezpiecznie
  • koledzy  rozumieją jego sytuację w domu
  • akceptuje zasady tu panujące]

 

[Przykłady wypowiedzi:

  • rówieśnicy stosują wobec siebie przemoc, ale jest to przemoc akceptowania, traktowana jako rodzaj zabawy
  • koledzy go akceptują, lubią
  • koledzy niczego od niego nie wymagają
  • jeden z kolegów wstawia się za Bartkiem, informując trenera o tym, że ojciec bije Bartka]

d) Grupa V

BARTEK W SCHRONISKU DLA ZWIERZĄT JAKO OPIEKUN STAREGO, CHOREGO, PSA

DOBRE STRONY

ZŁE STRONY

[Przykłady wypowiedzi:

  • Bartek czuje się potrzebny
  • Bartek okazuje czułość, miłość, troskę, ma się kim opiekować – robi coś dobrego dla zwierzęcia
  • kontakt z psem uspokaja go
  • broniąc psa, broni siebie
  • z psem nawiązuje kontakt emocjonalny
  • w schronisku rozładowuje negatywne emocje
  • tu jest bezpieczny]

 

[Przykłady wypowiedzi:

  • prawdopodobnie straci swojego przyjaciele
  • przeżywa chorobę psa
  • przywiązał się do zwierzęcia i będzie mu smutno, gdy pies padnie
  • śmierć psa może przyjąć jako własną porażkę]

8. Przedstaw klasie kolejne zadanie, w czasie którego jeden z uczniów (chętny) wcieli się w postać Bartka. Daj mu czas na tzw. „wejście w rolę”. Zadaniem ucznia będzie opowiedzenie na forum klasy o:

  • uczuciach i przeżyciach Bartka,
  • Bartka problemach,
  • oczekiwaniach wobec osób, które go otaczają ( wobec rodziców, trenera, nauczycieli, kolegów).

Uczeń mówi w pierwszej osobie wcielając się w postać Bartka.

9. Zadanie: „Tunel myśli”

Uczniowie ustawiają się w dwóch rzędach, twarzami do siebie. Tworzą tunel. Uczeń – Bartek przechodzi bardzo powoli miedzy rzędami. Koledzy zwracają się do niego ze słowami wsparcia, np.:

  • Bardzo dobrze grasz w piłkę nożną.
  • Trener bardzo cię ceni.
  • Jesteś potrzebny w drużynie piłkarskiej.
  • Ojciec jest dumny z twoich sukcesów w drużynie.
  • Jesteś równym kolegą.
  • Potrafisz się opiekować zwierzętami.
  • Potrafisz stanąć w obronie słabszych.

Na zakończenie uczeń Bartek mówi jak się czuje, jakie emocje wywołało w nim ćwiczenie.

  • 10. Uczniowie podsumowują ćwiczenia prowadzone metodą dramy. Pytania do dyskusji:
  • Jaki wpływ ma grupa na jej członków
  • Jakie są nasze obowiązki wobec osób w grupie, do której należymy?

(powinniśmy sobie pomagać, wspierać nawzajem, dbać o bezpieczeństwo innych, czuć odpowiedzialni za innych)

Praca domowa:

Napisz jak mógłbyś/mogłabyś pomóc Bartkowi, gdyby chodził do twojej klasy.