Świat widziany oczyma mieszkańców XIX–wiecznej Łodzi i współcześnie – „Ziemia obiecana” A. Wajdy

Justyna Całczyńska

PRZEDMIOT

język polski

CZAS

1 godzina lekcyjna (bez projekcji filmu)

Cele lekcji:

  • zapoznanie uczniów z sylwetką twórczą A. Wajdy;
  • charakterystyka głównych bohaterów;
  • charakterystyka świata kapitalistów i robotników;
  • ukazanie funkcji muzyki w filmie;
  • zaprezentowanie uniwersalizmu dzieła filmowego;
  • kształcenie umiejętności pracy w grupie;

Metody pracy:

praca w grupie, burza mózgów

Słowa kluczowe:

kapitalizm, robotnicy, muzyka w filmie, uniwersalizm

Materiały pomocnicze:

  • film „Ziemia obiecana”
  • karty pracy

Przebieg lekcji:

  1. Przybliż uczniom krótko sylwetkę twórczą A. Wajdy (ciekawe materiały znajdziesz m.in. na stronie www.filmotekaszkolna.pl). 
  2. Podziel klasę na 6 grup i rozdaj karty pracy (zał.1) z pytaniami, na które uczniowie mają zadanie odpowiedzieć.
  3. Przedstawiciele pierwszych 3 grup prezentują efekty pracy. Podsumowujesz charakterystykę głównych bohaterów, prosząc młodzież o wymienienie najważniejszej, charakterystycznej dla nich wszystkich, cechy.
  4. Kolejne grupy dzielą się zebranymi informacjami.
  5. Podsumuj  tę część lekcji, ukazującej obraz XIX–wiecznej Łodzi, podkreślając wyraźny podział na kapitalistów i robotników. Wskaż na zaznaczenie wydarzeń miłych, pozytywnych łagodną melodią walca, a dramatycznych dynamiczną, ostrą muzyką. Zwróć uwagę uczniów na jedność celów młodych kapitalistów, którymi jest chęć wzbogacenia się.
  6. Zastosuj metodę burzy mózgów. Poproś uczniów, aby na kartkach samoprzylepnych wypisali elementy świata przedstawionego i postawy bohaterów „Ziemi obiecanej” aktualne również współcześnie.
     
  7. Uczniowie naklejają kartki na tablicę. Czytasz głośno hasła przez nich zapisane jednocześnie segregując je tematycznie. Prosisz młodzież o podanie przykładów z otaczającej ich rzeczywistości.
  8. Zapytaj uczniów, z czego wynika to podobieństwo obrazu świata i postaw ludzi w XIX i XXIw.
  9. Zaznaczasz  uniwersalizm tematów podjętych przez reżysera.

Praca domowa: 

Do wyboru:

  • Napisz  tytuł filmu, podejmujący temat wyzysku robotników i krótko przedstaw jego fabułę.
  • Napisz recenzję filmu „Ziemia obiecana” uwzględniając współczesny kontekst społeczno – ekonomiczny.

Materiały pomocnicze: 

Załącznik 1

Grupa 1

Scharakteryzuj Karola Borowieckiego, odpowiadając na następujące pytania:

  • Jakiej jest narodowości?
  • Jakie ma cechy charakteru? Podaj przykłady z filmu.
  • Jaki cel przyświeca bohaterowi?
  • Jakie relacje panują w jego rodzinie?
  • Jak zachowuje się w stosunku do innych ludzi?

Grupa 2

Scharakteryzuj Moryca Welta, odpowiadając na następujące pytania:

  • Jakiej jest narodowości?
  • Jakie ma cechy charakteru? Podaj przykłady z filmu.
  • Jaki cel przyświeca bohaterowi?
  • Jakie relacje panują w jego rodzinie?
  • Jak zachowuje się w stosunku do innych ludzi?

Grupa 3

Scharakteryzuj Maksa Bauma, odpowiadając na następujące pytania:

  • Jakiej jest narodowości?
  • Jakie ma cechy charakteru? Podaj przykłady z filmu.
  • Jaki cel przyświeca bohaterowi?
  • Jakie relacje panują w jego rodzinie?
  • Jak zachowuje się w stosunku do innych ludzi?

Grupa 4

Przedstaw świat kapitalistów, odpowiadając na następujące pytania:

  • Jakich przedstawicieli tej grupy społecznej możesz wymienić?
  • W jakich warunkach mieszkają i pracują?
  • Jak zachowują się w teatrze?
  • Jakie relacje panują między przedstawicielami tej grupy społecznej?
  • Jaki jest stosunek kapitalistów do robotników?

Grupa 5

Przedstaw świat robotników, odpowiadając na następujące pytania:

  • Jakich przedstawicieli tej grupy społecznej możesz wymienić?
  • W jakich warunkach mieszkają i pracują?
  • Jakie relacje panują między przedstawicielami tej grupy społecznej?
  • Jaki jest stosunek robotników  do kapitalistów?

Grupa 6

  • Jakie są 2 podstawowe motywy muzyczne?
  • W jakich sytuacjach były one wykorzystywane i dlaczego?
  • Jakie inne elementy muzyczne są obecne w „Ziemi obiecanej”?