Śmierć prezydenta – rola mediów w kreowaniu i rozumieniu rzeczywistości

Elżbieta Grasz, Małgorzata Kantecka, Anna Perzyna, Piotr Atemborski

PRZEDMIOT

historia, wiedza o społeczeństwie

CZAS

1 godzina lekcyjna

Cele ogólne:

  • ukazanie rzeczywistości społeczno – politycznej w okresie kształtowania się parlamentaryzmu II Rzeczypospolitej
  • rola mediów w kształtowaniu się świadomości i postaw

Cele szczegółowe:

Uczeń:

  • poznaje główne zasady funkcjonowania państwa wg konstytucji marcowej 1921r.
  • wymienia główne partie działające na scenie politycznej w pierwszych latach odzyskania niepodległości
  • posługuje się pojęciami: Zgromadzenie Narodowe, sejm, senat, antysemityzm, szowinizm
  • odróżnia postawy patriotyczne od szowinistycznych wnioskuje na podstawie analizy źródeł ikonograficznych (karykatur politycznych), fragmentów filmu

Metody pracy:

  • pogadanka
  • dyskusja
  • praca indywidualna
  • praca w grupach
  • analiza

Słowa kluczowe:

  • Zgromadzenie Narodowe
  • konstytucja marcowa
  • zamach
  • patriotyzm
  • antysemityzm
  • szowinizm

Materiały pomocnicze:

  • tablica multimedialna (ewentualnie odtwarzacz DVD)
  • tekst konstytucji z 17 marca 1921
  • materiał ikonograficzny (karykatury polityczne w Prosto z Wiejskiej: Sejm i senat II RP w karykaturze i satyrze, wyboru dokonał i szkicami poprzedził A. Zakrzewski, Wrocław 1990)
  • przedruki z gazet codziennych lat 20-tych XX w. (Gazeta Warszawska, Kurier Warszawski, Dziennik Powszechny Krajowy, Kurier Polski)
  • fragmenty filmu Śmierć prezydenta w reż. J. Kawalerowicza

Uwagi:

Treści zgodne z podstawą programową: uczeń wykorzystuje w interpretacji utworu (filmu)konteksty, porównuje funkcjonowanie tych samych motywów w różnych utworach (materiałach).

Przedstawiony scenariusz lekcji, w zależności od Twoich potrzeb (nauczyciela), jest dwubiegunowy. W przypadku lekcji historii nacisk kładziemy na konstytucję marcową i pierwsze wybory prezydenckie. Natomiast w przypadku lekcji wiedzy o społeczeństwie, skupiasz się na roli mediów w kreowaniu rzeczywistości politycznej, społecznej i kulturowej.

Przebieg lekcji

I. Faza wstępna:

Rozpocznij lekcję przypomnieniem wraz z uczniami:

stanu parlamentaryzmu w pierwszych latach niepodległości głównych partii na scenie politycznej postaci Józefa Piłsudskiego i jego uprawnień jako Naczelnika Państwa

II Faza zasadnicza:

  1. Uczniowie na podstawie  konstytucji wyszukują i omawiają artykuły dotyczące zasad wyboru prezydenta i jego uprawnień (praca w grupach)
  2. Przedstaw uczniom fragment filmu J. Kawalerowicza Śmierć prezydenta - sceny obrad Zgromadzenia Narodowego, wyboru prezydenta.
  3. Poproś uczniów o sporządzenie notatki (na podstawie powyższego fragmentu filmu), w której zawarte są następujące informacje:
    kandydaci na pierwszego prezydenta  Rzeczypospolitej
    partie polityczne przedstawione w filmie
    Omówcie efekty wspólnej pracy.
  4. Uczniowie w grupach analizują przygotowany przez Ciebie materiał ikonograficzny (karykatury polityczne) oraz prasę codzienną z początku lat 20-tych (przedruki) oraz oglądają drugi fragment filmu Śmierć prezydenta  dotyczący dnia zaprzysiężenia (przejazd ulicami Warszawy).
  5. Zainicjuj dyskusję na temat nastrojów społeczeństwa, ukazanych w powyższym fragmencie. W toku dyskusji pojawiają się pojęcia: patriotyzm, antysemityzm, szowinizm,  których definicje uczniowie zapisują w zeszytach.
  6. Poinformuj uczniów, że na podstawie trzeciego fragmentu filmu (sceny śmierci prezydenta w Zachęcie) będą zastanawiali się nad odpowiedziami na następujące pytania: jakie pobudki kierowały zamachowcem? jaka była reakcja otoczenia prezydenta?

(Od uczniów oczekuje się zwrócenia uwagi na rolę prasy w podsycaniu nastrojów społecznych, na konflikty między politykami i partiami, na rolę mediów jako siły kształtującej świadomość społeczno-polityczną. W zależności od potrzeb i zainteresowania uczniów dyskusję można przenieść na współczesną sytuację w Polsce)

III Faza końcowa:

Podsumuj zajęcia, zwracając uwagę na to, że ważne wydarzenia polityczne w kraju nie są oderwane od rzeczywistości społecznej i nastrojów, często kreowanych przez media.