Różne postawy wobec współczesnego świata – film „Głośniej od bomb” Przemysława Wojcieszka

Justyna Całczyńska

ETAP EDUKACYJNY

gimnazjalna

PRZEDMIOT

godzina wychowawcza

CZAS

2 godziny lekcyjne (bez projekcji filmu)

Cele ogólne:

  • Zapoznanie uczniów z filmem „Człowiek z marmuru” i sylwetką jego twórcy;
  • Uporządkowanie wiedzy ucznia na temat sytuacji politycznej, historycznej i społecznej lat 50-
  • 70 w PRL;
  • Przedstawienie charakterystycznych cech nowomowy i innych zjawisk socrealizmu
  • (architektura, sztuka użytkowa, rzeźba, plakat, utwory muzyczne itp.);
  • Wprowadzenie pojęć: konformizm i nonokonformizm

Cele szczegółowe:

  • uczeń kształci kompetencje komunikacyjne w zakresie odbioru i tworzenia różnych komunikatów ;
  • uczeń świadomie i krytycznie odbiera dzieło filmowe, kształci i utrwala umiejętność przystosowania elementów świata przedstawionego w sztuce do rzeczywistości (asocjacyjność);
  • uczeń samodzielnie poszukuje wartości w przedstawionych dziedzinach kultury;
  • uczeń stosuje techniki komunikowania i odpowiednio je dobiera, a także kształci umiejętność stosowania ich w „teatrze życia codziennego”;

Metody pracy:

praca metodą stacji z wykorzystaniem pracy w grupach, karty pracy, wykładu, burzy mózgów, dramy

Środki dydaktyczne:

 zdjęcia Nowej Huty, makieta typowego budynku, rzeźba, plakat, nagrania muzyczne (piosenki z omawianego okresy oraz tekst przemówienia Wiesława Gomułki), film, karty pracy, wybór tekstów do pracy w grupach, rzutnik multimedialn

Przebieg zajęć:

  1. Wprowadzenie do tematu, przedstawienie kontekstu historycznego, politycznego i społecznego z wykorzystaniem zdjęć i materiałów audio:
    a. zdjęcia Nowej Huty, makieta;
    b. rzeźba przedstawiająca Lenina;
    c. plakaty z lat 50tych XX wieku;
    d. nagranie piosenki „Do roboty”;
    e. wypełnienie karty pracy.
  2. Stacja I
    - poszukiwanie, porządkowanie i przedstawienie informacji o Andrzeju Wajdzie pochodzących z różnych źródeł, w tym ze strony internetowej Filmoteki Szkolnej (patrz bibliografia)
  3. Stacja II
    a. wysłuchanie fragmentu przemówienia Wiesława Gomułki
    b. omówienie głównych cech nowomowy www.filmotekaszkolna.pl
    c. wypełnienie karty pracy.
    d. Tworzenie tekstu w nowomowie – apel do uczniów szkoły o wzięcie udziału w pracach społecznych np. zbieranie stonki, sadzenie lasu, udział w wykopkach
  4. Obejrzenie filmu „Człowiek z marmuru” z udziałem deskrybenta.
  5. Stacja III
    - omówienie postaw głównych bohaterów z wykorzystaniem tekstów z broszury A. Szpulaka– praca w 3 grupach:
    a. Mateusz – Od fascynacji systemem do desperacji;
    b. Agnieszka – Jednostka w walce z systemem;
    c. Redaktor TV – Lojalność wobec systemu.
  6. Stacja IV
    - postawy konformistyczne i nonkonformistyczne (kinoterapia)
    a. losowanie członków 2 grup
    b. bank pomysłów – burza mózgów
    c. odegranie scenek z przedstawieniem obu postaw
  7. Stacja V
    - wprowadzenie do pracy domowej: analiza i interpretacja sceny z udziałem redaktora (druga scena filmu od wejścia redaktora)

Praca domowa

Porozmawiaj z rodzicami, dziadkami na temat postaw bohaterów filmu A. Wajdy.

Przeprowadź z nimi wywiad o rzeczywistości lat siedemdziesiątych, zwracając szczególną uwagę na ich uczucia.

Załącznik:

Karta pracy:

Imię, nazwisko ucznia:
Klasa:
Temat lekcji:

1. Podaj przynajmniej 3 cechy socrealizmu w architekturze i sztuce.
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………

2. Wymień kilka tytułów filmów w reżyserii Andrzeja Wajdy. Które z nich oglądałeś/aś
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………

3. Odwołując się do przemówienia Wiesława Gomułki z 05.06.1957 roku wyjaśnij, jak rozumiesz
sens następujących sformułowań:
a. „reakcyjne siły rozkładu”
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………
b. „klasowa nienawiść do Związku Radzieckiego”
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………
c. „anarchistyczny duch szlachecki”
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………

4. Jaką rolę pełnią w filmie zdjęcia kolorowe i biało-czarne?. Uzasadnij odpowiedź redagując
minimum 2 zdania.
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
……………………

5. Korzystając ze „Słownika języka polskiego” wyjaśnij znaczenie pojęć: konformizm,
nonkonformizm.
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
……………………

Bibliografia:

  1. Film w edukacji humanistycznej, praca zbiorowa pod red. Ewy Nurczyńskiej-Fidelskiej, PWN, Warszawa 1993;
  2. Matusiak B., Drama na lekcjach języka polskiego w szkole średniej, Stentor, Warszawa 2001
  3. Most film, Przewodnik dla licealistów, praca zbiorowa pod red. Beaty Żmichowskiej, Stentor, Warszawa 2007, str. 20-25, 65-72;
  4. Roman A., Paranoja zapis choroby, Editions Spotkania, Warszawa 1990
  5. Słownik filmu, praca zbiorowa pod red. Rafała Syski, Zielona Sowa, Kraków 2005, str.428-429
  6. Słownik języka polskiego, praca zbiorowa pod red. Mieczysława Szymczaka, PWN, Warszawa 1992, tom i str. 987. tom II str.389
  7. Wojnicka J, Katafiasz O., Słownik wiedzy o filmie, Park, Bielsko-Biała 2005, str.289-294;
  8. www.filmotekaszkolna.pl