Opracowanie filmoznawcze - Gapiszon ogrodnikiem

Konrad Pronobis

PRZEDMIOT

godzina wychowawcza, język polski, zajęcia artystyczne, zajęcia pozalekcyjne

CZAS

2 godziny

Podstawowe techniki nauczania

STOPKLATKA

Wskazówki dla nauczyciela

Pytania do uczniów

Pokaż ujęcie, na którym widzimy starszą panią, która podlewa kwiatki.

  • Kim jest starsza pani, którą widzimy w pierwszej scenie filmu?
  • Jaka więź łączy ją z Gapiszonem?

Gapiszon wychodzący z domu z koszykiem i dmuchanym wężem.

  • Co nam mówią o tytułowym bohaterze rekwizyty, które trzyma w ręce?

Gapiszon próbuje zasadzić drzewo w ogrodzie.

 

 

  • Dlaczego nie udaje mu się zasadzić drzewa w ogrodzie?

 

W ogrodzie Gapiszon próbuje złapać jabłka z drzewa.

 

 

  • Komu udaje się złapać jabłka? Kto lepiej wyko­nuje prace w ogrodzie: Gapiszon? Czy starszy pan, który zajmuje się pielęgnacją ogrodu?

 

W ogródku widzimy trzy postacie: starszego pana z wężem, babcię tytułowego bohatera i przytulonego do niej Gapiszona.

 

  • Dlaczego Gapiszon przytula się do babci? Czy na podstawie tego ujęcia jesteśmy w stanie określić, jak tytułowy bohater radzi sobie z pracą w ogrodzie?

DŹWIĘK I OBRAZ

Wskazówki dla nauczyciela

Pytania do uczniów

Pokaż uczniom czołówkę filmu, w której widzimy jak Gapiszon podlewa kwiatki, które zamieniają się w tytuł filmu.

 

 

  • Jaką rolę pełni muzyka w tej scenie?

 

PODPOWIEDŹ: Dla ułatwienia puść naj­pierw scenę z wyłączonym dźwiękiem, żeby uczniowie poczuli różnicę i nazwali emocje, ja­kie się w nich budzą w momencie oglądaniu tej samej sceny z muzyką i bez ścieżki dźwiękowej.

  • Czy kompozycja muzyczna, którą słyszymy w Gapiszon ogrodnikiem różni się jakoś od muzyki, którą uczniowie słyszeli w innych filmach animowanych?

 

PODPOWIEDŹ: Żeby polecenie było dla uczniów klarowne pokaż im fragment z wy­branej animacji, którą ostatnio oglądali, aby mogli porównać, która kompozycja muzyczna bardziej ich porusza.

Po obejrzeniu z uczniami całego filmu, zapro­ponuj im zadania.

 

 

  • Poproś uczniów, żeby przeczytali krótki wiersz Marii Konopnickiej „Ogródek”. Następnie zapro­ponuj, żeby zastanowili się nad tym, jakie widzą analogie między wierszem „Ogródek” a filmem Gapiszon ogrodnikiem.
  • Zaproponuj uczniom dobranie się w zespoły trzyosobowe, w ramach których wspólnie napiszą poetycką impresję na temat relacji ze swoimi babciami.
  • Rozmowa telefoniczna – zadaj uczniom ćwiczenie do wykonania, w ramach którego w zespołach dwuosobowych wykonają zaimprowizowaną symulację rozmowy przez telefon ze swoją babcią.
  • Krótka recenzja: (adresowane do uczniów trzeciej klasy) poproś słuchaczy, żeby napisali jednozdaniową recenzję, w której opiszą swoje wrażenia z pokazu filmu Gapiszon ogrodnikiem.

UJĘCIA

Wskazówki dla nauczyciela

Pytania do uczniów

Pokaż ujęcie, w którym starszy pan przycina drzewa.

 

 

  • Jak na nasze emocje wpływa sposób filmo­wania, który widzimy na tym ujęciu?

 

Wybierz fotosy z filmu, na których widzimy postaci w planie średnim, pełnym oraz w zbli­żeniu i półzbliżeniu.

 

 

  • Czy na podstawie tych fotosów jesteśmy w stanie określić poziom emocji, jaki czuliśmy oglądając film?

 

CZOŁÓWKA I TYŁÓWKA

Wskazówki dla nauczyciela

Pytania do uczniów

Zatrzymaj film na pierwszym ujęciu, w którym widzimy jak na kartce papieru jest rysowana główna postać dzieła.

 

 

  • Dlaczego na początku filmu widzimy jak ktoś rysuje na kartce tytułowego bohatera?

 

PODPOWIEDŹ: Poinformuj uczniów, że taka forma czołówki pokazuje nam jedną z technik animacji, którą nazywamy animacją wycinanko­wą. Następnie zainicjuj wśród uczniów dyskusję wokół oczekiwań i preferencji związanych z tym, co ich zdaniem powinno się znaleźć na początku każdego dobrego filmu.

Pokaż uczniom napisy początkowe i końcowe.

 

 

  • Porównaj kształt napisów, które widzimy na początku filmu z tymi na końcu. Jakie widzisz różnice? Podaj nazwiska twórców odpowiedzialnych za realizację filmu i wskaż zawody filmowe, które reprezentują.

 

Kluczowe pytania 

Praca kamery

  • Z czyjej perspektywy jest opowiedziana historia, którą oglądamy w filmie?
  • Jakie plany filmowe możemy najczęściej zauważyć w filmie?

PODPOWIEDŹ: Warto pokazać uczniom dwa ujęcia – jedno z planem bliskim, drugie z planem dalekim – wspólnie spróbować je nazwać i zastanowić się na czym polega różnica i czemu służą takie plany.

Kolorystyka

  • Czy film na poziomie faktury koloru różni się od innych filmów animowanych, które uczniowie ostatnio oglądali?

PODPOWIEDŹ: Warto pokazać uczniom fotosy z filmu Gapiszon ogrodnikiem oraz kadry z wybranej animacji współczesnej np. Coco.

  • Jak Gapiszon ogrodnikiem wyglądałby, gdyby został nakręcony w kolorze?
  • Jak ogląda się czarno-biały film o zabawnych przygodach niezdarnych bohaterów?

PODPOWIEDŹ: Warto porozmawiać z uczniami o emocjach, które budzi w nich film. Czy to, że film jest wesoły ale czarno-biały przeszkadza im, czy w ogóle tego nie zauważają? Czy gdyby film był kolorowy wydawałby się ciekawszy?

Postaci

  • Ilu jest bohaterów w filmie?
  • Kto jest głównym bohaterem i skąd to wiemy?
  • Jak można scharakteryzować relacje tytułowego Gapiszona z jego babcią?
  • W jaki sposób w filmie, w którym nie ma dialogów, przez język ciała są przekazywane emocje?

Narracja

  • Czym kieruje się Gapiszon pracując w ogrodzie?
  • Dlaczego praca w ogrodzie tytułowego bohatera kończy się fiaskiem?
  • Kto jest narratorem filmu?
  • Jaki morał/przesłanie wynika z filmu?

Muzyka i dźwięk

  • Czy w filmie poza muzyką słyszymy inne efekty akustyczne? Np. dźwięki naturalne, pochodzące ze świata przedstawionego?
  • Czy dźwięki i muzyka dobrze zastępują dialogi? Dlaczego?

Miejsce akcji

  • W jakim miejscu dzieje się akcja filmu?
  • Czy można sobie wyobrazić inaczej zaprojektowany ogród, który byłby główną przestrzenią filmu?

Motywy

  • Jakie skojarzenia budzi w nas imię tytułowego bohatera – Gapiszon?
  • Jakie cechy charakteru głównego bohatera możemy zaobserwować, w oparciu o jego prace w ogrodzie?

Kompozycja (mise-en-scène)

  • Jak można scharakteryzować głównych bohaterów na podstawie ich strojów?
  • Jak na emocje widza wpływa kompozycja kadru w ujęciach, w których widzimy zbliżenie na główne postacie?

Montaż

  • W jaki sposób w filmie jest budowane napięcie?
  • Dlaczego w filmie nie ma dialogów? Czy są one potrzebne?

Pomysły na ćwiczenia 

  • Pisanie jednozdaniowej recenzji z pokazu filmu Gapiszon ogrodnikiem (adresowane dla uczniów klasy trzeciej).
  • Czytanie wiersza Marii Konopnickiej Ogródek oraz pisanie poetyckiej impresji na temat relacji ze swoją babcią.

Maria Konopnicka, Ogródek

W naszym ogródeczku

Są tam śliczne kwiaty:

Czerwone różyczki

I modre bławaty.

Po sto listków w róży,

A po pięć w bławacie;

Ułożę wiązankę

I zaniosę tacie.

A tata się spyta:

— Gdzie te kwiaty rosną?

— W naszym ogródeczku,

Gdziem je siała wiosną..

Słuchanie i mówienie

  • Improwizowana rozmowa telefoniczna z babcią. Zadanie przeprowadzane w parach.
  • Utwórz zespoły trzyosobowe. Rozdaj opracowanie podstaw języka filmu, w których w komunikatywny i dostosowany do poziomu 1–3 klasy szkoły podstawowej, omówione zostały różnice między planami filmowymi: planem pełnym a ogólnym, planem amerykańskim a planem średnim, półzbliżeniem a zbliżeniem. Następnie wręcz po jednym fotosie z filmu Gapiszon ogrodnikiem każdej grupie i poproś, żeby każdy z zespołów dopasował kadry z filmu do określonych planów filmowych.

 

Praca z komputerem

  • Poproś uczniów o zebranie informacji na temat serii Przygody Gapiszona z zasobów internetu. Następnie zaproponuj uczniom stworzenie w programie PowerPoint krótkiej prezentacji na temat fenomenu serii.
  • Zaproponuj uczniom, żeby zaprojektowali wymyślony przez nich znaczek pocztowy, na którym znajdzie się tytułowy bohater filmu – Gapiszon.

 

Kształcenie wielokierunkowe

  • Zaproponuj uczniom, żeby zaprojektowali plakat filmowy inspirowany plastycznymi walorami filmu Gapiszon ogrodnikiem.
  • Poproś uczniów o dobranie się w zespoły trzyosobowe, w ramach których wspólnie wymyślą nową/ własną historię barwnych przygód Gapiszona.
  • Zaproponuj uczniom ćwiczenie na wyobraźnię, które będzie polegało na tym, że słuchacze będą mieli zaprojektować w swojej wyobraźni ogród, który w przeciwieństwie do tego, który widzieli w filmie Gapiszon ogrodnikiem, będzie kolorowy. Poproś, żeby uczniowie dobrali się w zespoły trzyosobowe, w ramach których stworzą na kartce papieru za pomocą kredek i pisaków, ogród.
  • Nauczyciel pokazuje uczniom jeszcze raz czołówkę filmu. Widać na niej wycinanego Gapiszona i to, jak jest wprawiany w ruch. Czy to trudne? Uczniowie mogą spróbować sami zrobić taką zabawę. W parach uczniowie sami rysują i wycinają dwie postaci – może to być Gapiszon, może być także wymyślona postać – tak jak w czołówce filmu. Czy to trudne? Uczniowie wymyślają scenkę i wpisują wypowiedzi w dymki. Mogą zrobić zdjęcie każdego dialogu, a następnie ułożyć zdjęcia w klatki – jak film.