Opracowanie filmoznawcze - Cyrk

Iwo Sulka

PRZEDMIOT

godzina wychowawcza, interdyscyplinarne zajęcia fakultatywne, język polski, lekcja biblioteczna, zajęcia artystyczne, zajęcia pozalekcyjne

CZAS

2 godziny

Podstawowe techniki nauczania

STOPKLATKA

Wskazówki dla nauczyciela

Pytania do uczniów

Pokaż uczniom stopklatkę, na której widoczny jest klaun podrzucający nad głową koło, do którego „wrzucił” swoje ubrania.

 

  • Co może się wydarzyć kiedy koło spadnie na klauna?

 

 

Zrób stopklatkę, gdy czarnoskóry chłopiec wchodzi na deskę do akrobacji.

                  

  • Co może przydarzyć się chłopcu, jakie są jego odczucia? Jak podkreślony jest jego lęk przed wykonaniem akrobacji?

Pokaż uczniom obrazek, na którym pozostałe dzieci oglądają lot czarnoskórego chłopca w te­lewizorze i zaczynają się naradzać.

  • Co następnie zrobią dzieci? W jaki sposób mogą pomóc chłopcu i czego potrzebują, by do niego dotrzeć?

DŹWIĘK I OBRAZ

Wskazówki dla nauczyciela

Pytania do uczniów

                         

Pokaż scenę akrobacji słonia.

 

 

  • Jak muzyka współgra z ruchami słonia?

PODPOWIEDŹ: Czy oprócz wzmocnienia jego ruchów, imituje też naturalne odgłosy wydawane przez słonie?

Scena budowania rakiety.

 

  • Co oznaczają ujęcia z dyrygentem? Czym zwykle zajmuje się dyrygent, jak pomaga tu dzieciom we wspólnej pracy? Jak komentarz muzyczny wpływa na scenę, czy jest ener­giczny, szybki?

Scena oczekiwania na lądowanie rakiety.

                         

  • Jakie oddziaływanie ma muzyka w scenie oczekiwania? Czy wprowadza niepokój? Jaki efekt wywołuje brak komentarza muzycz­nego po zderzeniu rakiety ze spadającą gwiazdą?

UJĘCIE

Wskazówki dla nauczyciela

Pytania do uczniów

 

Po obejrzeniu całego filmu porozmawiaj z uczniami o planach filmowych.

  • Kiedy wykorzystane zostają zbliżenia i jaki mają efekt?

PODPOWIEDŹ: Poznajemy i identyfikujemy dzięki nim bohaterów, pojawiają się też w dra­matycznych momentach.

  • Kiedy się pojawiają i czemu służą ukośne ustawienia kamery? Czy podkreślają drama­turgię danej sytuacji?

TRANSFORMACJE RODZAJOWE

Wskazówki dla nauczyciela

Pytania do uczniów

Po obejrzeniu całej animacji zastanówcie się, jak inaczej można opowiedzieć historię z Cyrku.

 

  • Jak wydarzenia pokazane w filmie zostałyby zrelacjonowane w prasie, a jak w radiu?
  • Jak historię opowiedziałaby osoba (dorosły, dziecko) siedząca na widowni w cyrku?

 

 

Kluczowe pytania


Praca kamery

  • Jakie ruchy kamery są wykorzystane w animacji Cyrk?
  • Jak często pojawiają się zbliżenia?
  • Jaki efekt dają ukośne ustawienia kamery?

Kolorystyka

  • Jakie barwy dominują w filmie: w scenach we wnętrzach (cyrk, rakieta – kolor czerwony) i na zewnątrz (o jakiej porze dnia rozgrywa się akcja, jaka tonacja wtedy przeważa)?

Postaci

  • Jakie cyrkowe zawody wykonują pokazane postaci?
  • Jak zachowanie bohaterów odzwierciedla ich myśli i uczucia?

PODPOWIEDŹ: Nie ruszają się – niepokój, oczekiwanie; działanie – współpraca, determinacja, chęć ratowania przyjaciela.

Narracja

  • Jak budowane jest napięcie? Czy zawsze wiemy, co dzieje się z bohaterami (chłopiec uwięziony na księżycu, losy dzieci po zderzeniu rakiety z gwiazdą)?

PODPOWIEDŹ: Narracja nie przekazuje nam wszystkich istotnych informacji, niektóre ukrywa i opóźnia.


Muzyka i dźwięk

  • Jak muzyka w filmie oddziałuje na emocje? Kiedy jest lekka i zabawna, kiedy podkreśla dramatyzm, niepokój, a kiedy radość?

PODPOWIEDŹ: Sceny finałowe – przed i po wylądowaniu dzieci, bez muzyki i z nią.

  • Jaki efekt wywołuje brak muzyki w niektórych scenach?

Motywy

  • Czy postaci dziecięce można uznać za symboliczne? Skąd pochodzą, co reprezentują?

PODPOWIEDŹ: Ważne jest znaczenie globusa, z którego „wychodzą”.

  • Jak można interpretować działania dziecięcych bohaterów, czy reprezentują one jakieś wartości?

PODPOWIEDŹ: Współpraca, porozumienie, przyjaźń, troska.

Kompozycja (mise-en-scène)

  • Jak stroje i makijaż charakteryzują bohaterów (zarówno cyrkowców, jak i widzów)?
  • Jak ruchy postaci obrazują ich odczucia i myśli?
  • Jak ukazane jest tytułowe miejsce? Jakie elementy cyrkowego wystroju są dostrzegalne?
  • Z jakiej perspektywy obserwujemy występy cyrkowców?
  • Czemu służą i jak przedstawione są lokalizacje znajdujące się poza cyrkiem? Co dzieje się na ulicy?

Montaż

  • Kiedy tempo jest szybsze i czemu to służy (budowa rakiety), a kiedy wolniejsze (oczekiwanie na powrót dzieci)?
  • Gatunek
  • W jakiej technice animacji zrealizowany został film?

PODPOWIEDŹ: Warto zwrócić uwagę na napisy początkowe.

  • Czy – a jeśli tak, to czym – różni się od innych filmów animowanych, które znają uczniowie (filmy Disneya z ostatnich lat)?

Pomysły na ćwiczenia


Pisanie i czytanie

  • Napisz dialogi dla bohaterów filmu (przemowa konferansjera, rozmowy dzieci i widzów).
  • Opisz wrażenia widzów oglądających cyrkowe występy (na przykład w formie wpisu do pamiętnika).
  • Napisz artykuł prasowy przybliżający akcję ratunkową przeprowadzoną przez dzieci.
  • Uczniowie wcielają się w postaci z filmu i czytają napisane dialogi (w grupach).
  • Uczniowie odczytują swoje wpisy z wrażeniami z wizyty w cyrku.
  • Uczniowie przedstawiają swoje artykuły prezentujące wydarzenia przedstawione w filmie.

Słuchanie i mówienie

  • Co mówi konferansjer?
  • O czym rozmawiają dzieci podczas planowania akcji ratunkowej? Jak planują budowę rakiety?
  • Jak brzmiałyby rozmowy widzów w cyrku po zniknięciu czarnoskórego chłopca?
  • Przeprowadź relację radiową przybliżającą przebieg wydarzeń, wywiady ze świadkami, widzami i przechodniami.
  • Grupy słuchają dialogów przygotowanych przez pozostałych; komentują je, dopowiadają brakujące kwestie.
  • Uczniowie wysłuchują nawzajem swoich relacji i wywiadów ze świadkami; zgłaszają uwagi, co do rzetelności przedstawionych faktów.

Kształcenie wielokulturowe

  • Uczniowie rysują arenę cyrkową, występujących artystów i zwierzęta.
  • Uczniowie w grupach konstruują swój model rakiety (z plasteliny, tektury itp.).
  • Uczniowie wskazują, skąd pochodzą dziecięcy bohaterowie filmu.