„Oj! Nie mogę się zatrzymać” (1974), reż. Zbigniew Rybczyńśki – opracowanie filmoznawcze

Agnieszka Powierska

ETAP EDUKACYJNY

ponadpodstawowa

PRZEDMIOT

etyka, filozofia, godzina wychowawcza, historia, muzyka, plastyka, wiedza o społeczeństwie, zajęcia artystyczne, zajęcia pozalekcyjne

I. PODSTAWOWE TECHNIKI NAUCZANIA


CZOŁÓWKA I TYŁÓWKA

Wskazówki dla nauczyciela

 

Pokaż uczniom czołówkę.

PODPOWIEDŹ: Dla uzyskania owocniejszej rozmowy możesz zapowiedzieć seans, nie zdradzając, z jakim filmem zmierzą się uczniowie – zaintryguj ich i poproś o wyłowienie ważnych informacji z pierwszych sekund filmu.

Pytania do uczniów

 

  • Jak nazywa się ta część filmu?
  • Jakie informacje zawiera czołówka filmu?
  • Kiedy powstał film?
  • Jakie wrażenie robi tytuł filmu?
  • Jakie słyszeliście dźwięki? Jaką przestrzeń zapowiadają?


DŹWIĘK I OBRAZ

Wskazówki dla nauczyciela

 

Powróć do dowolnego fragmentu z drugiej połowy filmu i zaprezentuj go uczniom, wyłączając dźwięk.

 



Zaprezentuj uczniom fragmenty z początku i końca filmu.

Pytania do uczniów

 

  • Jak zmienił się odbiór obrazu, kiedy zrezygnowaliśmy z dźwięku?
  • Jakie informacje poznajemy dzięki dźwiękowi? Co dźwięk dopowiada i jak zmienia znaczenia filmu?
  • Jak zmieniły się środki stylistyczne? Jakie zmiany nastąpiły w obrazie, a jakie w dźwięku?


STOPKLATKA

Wskazówki dla nauczyciela

 

Przy pierwszym seansie zatrzymaj film ok. 02:03. Przeprowadź rozmowę z uczniami na temat ich pierwszych rozpoznań. Po rozmowie poproś uczniów, by w dalszej części lektury filmu zwrócili uwagę na pracę kamery.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Przy pierwszym seansie zatrzymaj film po przejściu kamery przez rząd samochodów ok. 05:48 i zadaj uczniom pytania. (Propozycja rozwinięcia zadania znajduje się w sekcji Ćwiczenia praktyczne / Zadania aktywizujące).

 

 

 





Po projekcji powróć do ostatniego kadru przed napisami – ok. 09:28. Zadaj uczniom pytania.

Pytania do uczniów

 

  • Co wiemy o przedstawionej sytuacji, miejscu akcji, bohaterach? Co się do tej pory wydarzyło?
  • Jak jest zbudowana narracja?
  • Jaka zasada rządzi obrazem filmowym?
    W jaki sposób film został zrealizowany?
  • Jakie wrażenie wywiera tak oryginalna forma? Czy czujecie się wobec niej zagubieni? A może jesteście zaintrygowani?
  • Jakie inne filmy, w których zastosowano podobny styl pracy kamery, znacie? Czy jest
    on czymś nowym, zaskakującym?
  • Jak określilibyście rodzaj tego filmu, biorąc pod uwagę jego nietypową formę?

PODPOWIEDŹ: Warto naprowadzić uczniów
na terminy film eksperymentalny i film awangardowy, w razie potrzeby zadając im pytania pomocnicze: Jak nazywa się próba podjęta po to, by sprawdzić nową metodę? Jak nazywają się tendencje w sztuce odrzucające dotychczasowe style i kanony?

  • Na czym polega eksperymentowanie z formą filmową? Czy film eksperymentalny musi mieć fabułę? Jaką fabułę dostrzegamy w „Oj! Nie mogę się zatrzymać!”? Które elementy filmu pozwalają zrekonstruować historię?
  • Jak zmieniają się odczucia po pierwszej połowie filmu? Czy już lepiej orientujecie się
    w przedstawionej sytuacji? Jakie macie pomysły na jej interpretację?
  • Co się zmieniło od początkowych scen filmu?
  • Co jeszcze może się wydarzyć?    
  • Co się stało? Jakie jest zakończenie filmu?
  • Jak można rozumieć zakończenie filmu, biorąc pod uwagę jego tytuł?

 

 

 II. KLUCZOWE PYTANIA

PRACA KAMERY

  • Czym jest ujęcie filmowe? Co wyznacza jego granice?
  • Czy w filmie były długie czy krótkie ujęcia?

PODPOWIEDŹ: Pytanie jest podchwytliwe i nie należy oczekiwać jednoznacznej odpowiedzi – film sprawia wrażenie nakręconego w jednym ujęciu; z drugiej strony – niektóre fragmenty ujawniają,
że jest zrealizowany poklatkowo (zob. np. sposób poruszania się psa 02:22–02:27).

  • Czy ruch kamery i postaci odbywał się w podobnym tempie?
  • Jak zrealizowany jest film? Na czym polega jego eksperymentalna forma?
  • Kto patrzy w filmie? Komu lub czemu przypisujemy „spojrzenie” kamery? Dlaczego personifikujemy kamerę?

PODPOWIEDŹ: Niekonwencjonalna praca kamery, jej nietypowy, nierównomierny ruch oraz reakcje bohaterów, do których się ona zbliża (np. spojrzenia pary z pierwszych ujęć filmu), sprawiają,
że „spojrzenie” czy punkt widzenia nie jest neutralny. Kamera jest autotematyczna, w wyrazisty sposób zwraca na siebie uwagę, przypomina, że ktoś musi za nią stać, że patrzymy na otoczenie czyimiś oczami. Zachęca to do przypisywania jej dodatkowych znaczeń, do jej personifikacji. Wspomniane cechy obrazu w połączeniu z niepokojącymi odgłosami zza kadru sprzyjają przypisywaniu domniemanej osobie patrzącej pewnych właściwości czy zamiarów.

  • Jak nazywamy ujęcia widziane z perspektywy bohatera? Z jakimi tekstami kultury mogą nam
    się kojarzyć?

PODPOWIEDŹ: Warto porozmawiać o ujęciach subiektywnych i point of view (pov – punkt widzenia). Tego typu ujęcia znane będą amatorom gier wideo jako FPP (first-person perspective – perspektywa pierwszoosobowa).

  • Kto lub co jest głównym bohaterem / podmiotem filmu? Kto go widzi, a kto nie? Jak zostaje
    wykreowany?
  • Jaki jest ruch kamery? Jak się zmienia? W jakim kierunku porusza się kamera?
  • Jaki jest ruch postaci wewnątrz kadru?
  • Czy nietypowy sposób pracy kamery wywołuje u widzów dyskomfort? Co może nas niepokoić?

PODPOWIEDŹ: Warto zwrócić uwagę na odczucia wywołane „nienaturalnymi” ruchami kamery (wrażenie przeskoków czy zacinania się), niemimetycznym tempem ruchu wewnątrzkadrowego, obrazami wdzierania się do domów, niewiedzą, kto jest podmiotem spojrzenia. Dyskomfort wzmaga ścieżka dźwiękowa: krzyki, a także odgłosy destrukcji (uderzenia, stukoty, brzdęki i inne hałasy), których źródło nie jest dostrzegane w kadrze i pobudza wyobraźnię zaintrygowanego widza.


KOLORYSTYKA

  • Jak na odbiór filmu wpływa jego kolorystyka?

 

POSTACI

  • Jak reagują postaci widziane w kadrze? Czy wszyscy krzyczą? Co może się z nimi dziać?
  • Jakie znaczenia symboliczne przypisać można podmiotowi, którego nie widzimy?

 

NARRACJA

  • Jakimi środkami budowana jest filmowa narracja?
  • Jaki jest finał historii?

 

MIEJSCE AKCJI

  • Przez jakie miejsca wędruje bohater-destruktor? Gdzie stawia pierwsze kroki? Dokąd dociera?
  • Do jakich wnętrz trafia i w jaki sposób?
  • Gdzie porusza się szybko, a gdzie wolno? Czy jest to dyktowane wyłącznie logiką filmu (i ciągłym przyspieszaniem), czy może mieć jeszcze jakieś znaczenie? Jakie?

 

UJĘCIA I MONTAŻ

  • Jak funkcjonuje montaż w „Oj! Nie mogę się zatrzymać!”? Jaki efekt związany z montażem i ujęciami jest tu konsekwentnie budowany?
  • Jakie inne filmy zostały zrealizowane w jednym ujęciu lub kreują taki efekt?
  • PODPOWIEDZI: Wśród odpowiedzi mogą pojawić się na przykład: „1917” (reż. Sam Mendes), „Birdman” (reż. Alejandro González Iñárritu), „Utoya, 22 lipca” (reż. Erik Poppe), „Rosyjska arka” (reż. Aleksandr Sokurow). Jeśli uczniowie widzieli któryś z tych filmów, warto zapytać o to, jakie wrażenie wywołuje podobny zabieg. Jako ciekawostkę możesz zaprezentować uczniom nagradzany wideoklip do piosenki Johna Lennona „Imagine” – wyreżyserowany przez Zbigniewa Rybczyńskiego, autora „Oj! Nie mogę się zatrzymać!” w 1986 roku. Zapytaj uczniów o to, czy zestawienie obu krótkich metraży Rybczyńskiego zdradza jego zainteresowanie jakimiś zabiegami filmowymi (np. symboliczna fabuła w jednym ujęciu, ciągły ruch kamery).

 

MUZYKA I DŹWIĘK

  • Jakie dźwięki słychać w filmie? Z czym się kojarzą? Co oznaczają? Jak współtworzą filmową
    fabułę?
  • Jak źródło dźwięków może sytuować się względem świata przedstawionego?

PODPOWIEDŹ: Warto w tym kontekście wprowadzić rozróżnienie na dźwięk diegetyczny (pochodzący z filmowego świata przedstawionego) i niediegetyczny (pochodzący spoza świata przedstawionego i niesłyszalny dla bohaterów).

  • Co dzieje się poza kadrem? Skąd o tym wiemy? W jaki sposób dźwięki kreują przestrzeń
    pozakadrową?
  • Czy w filmie słychać muzykę?
  • Jakie wrażenia wywołuje ścieżka dźwiękowa filmu? W których fragmentach filmu dźwięki są
    przyjemniejsze?


MOTYWY

  • Zagrożenie. Co może zagrażać postaciom, które widzimy na ekranie? Czego się boją? Dlaczego krzyczą? Jakie może być niedosłowne czy symboliczne znaczenie nadciągającego niespodziewanie zagrożenia?

PODPOWIEDŹ: Ostatnie z pytań możesz zadać uczniom za pośrednictwem aplikacji Mentimeter (niewykluczone, że pośrednictwo aplikacji i anonimowość, którą ona zapewnia, ośmielą większą liczbę uczniów do udzielania odpowiedzi), pozostałe traktując jako pytania pomocnicze. Na stronie aplikacji załóż konto i stwórz prezentację z interaktywnym slajdem typu Open Ended lub Word Cloud. W nagłówku slajdu zapisz pytanie (np. „Jakie może być niedosłowne czy symboliczne znaczenie nadciągającego zagrożenia?”). Wyświetl slajd w klasie. Poproś uczniów, aby po wejściu
na stronę www.menti.com za pomocą smartfonów, wpisali automatycznie wygenerowany kod widoczny na slajdzie. Dzięki temu każdy z uczniów otrzyma możliwość udzielenia odpowiedzi. Wpisane w smartfonach propozycje uczniów będą wyświetlały się na slajdzie. Warto zachować odpowiedzi, aby były stałym punktem odniesienia podczas omawiania filmu i aby można było je uzupełnić czy zweryfikować pod koniec zajęć. Omawiając wyniki sondy, zwróć uwagę na to, że „Oj! Nie mogę się zatrzymać!” jest filmem eksperymentalnym i otwartym na różne interpretacje.

  • Droga, ucieczka. W trakcie omawiania „Oj! Nie mogę się zatrzymać!” jako kontekst warto przywołać kino drogi (filmy, których akcja rozgrywa się w trakcie podróży czy ucieczki bohaterów), a także literaturę opartą na motywie podróży. W ramach wprowadzenia do zagadnienia, w celu zaktywizowania uczniów, można poprosić ich o podział na grupy i krótką rywalizację: wypisanie
    w określonym czasie (np. w ciągu 3 minut) jak największej liczby utworów, w których motyw ten jest obecny (wymienienie odpowiednich, omówionych już, szkolnych lektur może zostać nagrodzone bonusowymi punktami podczas podsumowania rywalizacji). Sporządzone przez grupy listy utworów będą stanowiły dobry punkt wyjścia do omówienia motywu i porównania różnych jego realizacji.
  • Miasto. Dlaczego domniemany bohater-monstrum nie może się zatrzymać? Dlaczego pędzi coraz szybciej, a największą szybkość osiąga w mieście? Dlaczego to właśnie tam dochodzi do wypadku? Po odpowiedzi na pytania warto przywołać inne znane z literatury wyobrażenia miejskiej przestrzeni. Ciekawe efekty może dać zestawienie „Oj! Nie mogę się zatrzymać!” z „Ziemią obiecaną” Władysława Reymonta, gdzie pełne pośpiechu miasto (nota bene, również Łódź) przestawione jest w duchu antyurbanizmu – jako złowieszczy, monstrualny organizm (por. Grażyna Różańska, „Obraz miasta w »Ziemi obiecanej« Władysława Stanisława Reymonta”, „Słupskie Prace Filologiczne. Seria Filologia Polska 1” 2012).
  • Fotografia i przemijanie. Po omówieniu pomysłów interpretacyjnych uczniów warto sprowokować ich do refleksji, proponując unieważnienie dotychczasowych odczytań opartych na wyobrażeniu niedostrzegalnego, groźnego bohatera. Jak można interpretować film, nie utożsamiając punktu widzenia kamery ze spojrzeniem niewidzianej, niebezpiecznej postaci? Jakie znaczenia można przypisać filmowi, jeśli uznałoby się, że tym, czego boją się bohaterowie, jest sama kamera – i to ona przynosi zniszczenie? Warto zwrócić uwagę uczniów na paradoksalność niepowstrzymanego głodu rejestracji rzeczywistości, powołując się na cytaty z ważnych opracowań na temat fotografii:

- „Fotografia to sztuka żałobna, schyłkowa. […] Robiąc zdjęcie, stykamy się ze śmiertelnością, kruchością, przemijalnością innej osoby lub rzeczy. […] Wszystkie zdjęcia stanowią świadectwo nieubłagalnego przemijania” – Susan Sontag, „O fotografii”, przeł. Sławomir Magala,
Kraków 2009, s. 23.

- „[W] każdym zdjęciu jest władczy znak naszej przyszłej śmierci” – Roland Barthes, „Światło obrazu. Uwagi o fotografii”, przeł. Jacek Trznadel, Warszawa 1995, s. 162.

 

KOMPOZYCJA (MISE EN SCÈNE)

  • Gdzie nagrany został film? Jakie lokacje można wymienić? Gdzie mogły powstać zdjęcia?

PODPOWIEDŹ: Warto zwrócić uwagę uczniów na zmieniającą się scenerię – droga zaczyna się
w lesie, prowadzi przez przedmieścia, wreszcie kamera dociera do centrum. Trafia również
do miejsc pracy (fabryki czy warsztatu), a także do przestrzeni prywatnych – ogrodów czy domów. Uczniowie powinni zauważyć, że zdjęcia nie powstały w studiu filmowym. Film nagrany został
w plenerze i w naturalnych lokacjach. Być może niektórzy z młodych widzów rozpoznają, że sfotografowanym miastem jest Łódź.

  • Z jakiego światła korzystali twórcy filmu (sztucznego oświetlenia czy naturalnego światła)?
  • Jakie stroje mają bohaterowie?

PODPOWIEDŹ: „Oj! Nie mogę się zatrzymać”, rejestrując rzeczywistość, w pewnym stopniu korzysta z zabiegów pokrewnych kinu dokumentalnemu – nagrany został w naturalnych lokacjach i przy naturalnym oświetleniu. Postaci w występujące w filmie wydają się nieucharakteryzowane, mają
na sobie niewyróżniające ich, codzienne stroje.



III. POMYSŁY NA ĆWICZENIA


PISANIE I CZYTANIE

  • Poproś uczniów o przeczytanie fragmentu wywiadu Jerzego Armaty ze Zbigniewem Rybczyńskim „Eksperyment jest najważniejszy” dostępnego na stronie Stowarzyszenia Filmowców Polskich – odpowiedzi na słowa Armaty: „Studiując operatorstwo, a później robiąc zdjęcia do filmów kolegów, myślał pan jednak ciągle o robieniu własnych filmów” oraz „Pańskie filmy, choćby „Zupa”, „Oj! Nie mogę się zatrzymać!”, „Nowa książka”, „Święto” – to właśnie nieustanne szukanie nowych środków wyrazu, figur stylistycznych, form narracyjnych. Istnieje wielu wybitnych twórców, którzy przez całe życie robią jeden film, wyrosły z tego samego pnia. Pana filmy są odmienne, pan ciągle szuka”. Zadaniem uczniów będzie napisanie odpowiedzi na pytania: Dlaczego Rybczyńskiego interesuje w kinie eksperyment, a nie realizm? Jak reżyser „Oj! Nie mogę się zatrzymać!” postrzega rolę kina? Po wykonaniu zadania przez uczniów, odpowiedzi zostają zweryfikowane na forum klasy.
  • Po wstępnym omówieniu filmu poproś uczniów o samodzielne stworzenie artykułu prasowego
    na temat wydarzeń rozgrywających się w fabule w taki sposób, jakby relacjonował je reporter, świadek wydarzeń.

 

SŁUCHANIE I MÓWIENIE

  • Po omówieniu filmu poproś uczniów, aby dobrali się w kilkuosobowe grupy. Każda z nich losuje kartką z jedną cechą filmu „Oj! Nie mogę się zatrzymać!”, np. „bohatera nie widać”, „historia
    w jednym ujęciu”, „część wydarzeń rozgrywa się poza kadrem”, „bohater nieustannie w ruchu”, „zdjęcia w przyspieszonym tempie”. Każda z grup powinna zrealizować krótki film (3–5 minut),
    respektując wylosowaną zasadę. Film może dotyczyć uczniowskiej codzienności (lub poruszać
    inną, wspólnie ustaloną przez klasę, tematykę). Poproś uczniów o opracowanie pomysłu, przeprowadzenie zdjęć i zmontowanie materiału. W zależności od dostępnego czasu uczniowie mogą zrealizować krótkometrażówki podczas zajęć lub w ramach zadania domowego. Jeśli uczestnicy zajęć będą montować film w klasie, na smartfonach (np. z wykorzystaniem aplikacji Magisto, Video Editor, VivaVideo itp.), warto zwrócić im uwagę, by wyeksportowali film w stosunkowo niskiej rozdzielczości, co umożliwi szybkie przekazywanie filmu na ustaloną platformę (np. udostępniony przez nauczyciela Google Drive, klasową grupę na Facebooku itp.). Zorganizuj w ramach zajęć pokaz przygotowanych przez grupy filmów. Po ich wyświetleniu, przedyskutuj z uczniami,
    czy chcieliby udostępnić film innym widzom za pomocą mediów społecznościowych.
  • Poproś uczniów, aby dobrali się w grupy 4–5-osobowe i stworzyli schematyczny storyboard (scenopis obrazkowy), ukazujący fragment przedstawionej w filmie historii z punktu widzenia jednej
    z mijanych przez kamerę postaci (grupy mogą wybrać dowolną zapamiętaną osobę). Aby pobudzić wyobraźnię uczniów oraz zachęcić do rozbudowania i reinterpretacji historii, zadaj im pytania pomocnicze: Z czyjego punktu widzenia opowiedziana jest historia? Co przytrafia się ludziom
    widzianym w kadrze? Jak wyglądałaby opowiedziana z perspektywy osoby mijanej przez kamerę / pożeranej / tratowanej przez monstrum? Którą z postaci najlepiej zapamiętaliście? Dlaczego? Kim mogłaby być ta postać? Dlaczego mogła znaleźć się w tym miejscu i czasie? Dokąd zmierzała? Co robiła? Co stało się jej w momencie spotkania z kamerą? Co zobaczyła postać? Co odczuła? Jak poruszało się nadciągające zagrożenie? Zamiast storyboardu efektem pracy grupy może być komiks, krótkie opowiadanie lub opis przeżyć wewnętrznych.

 

ZADANIA AKTYWIZUJĄCE

  • W trakcie pierwszej klasowej lektury „Oj! Nie mogę się zatrzymać!” zapauzuj film w wybranym przez siebie momencie (np. ok. 05:48). Porozmawiaj z uczniami o ich wrażeniach, interpretacjach, a także oczekiwaniach względem filmowej fabuły (zob. sekcja Podstawowe techniki nauczania / Stopklatka). Następnie poproś uczestników zajęć,  aby dobrali się w kilkuosobowe grupy i wymyślili, jak pokierowaliby dalszymi filmowymi zdarzeniami. Po kilkuminutowej dyskusji grupy będą mogły podzielić się z resztą klasy własnymi pomysłami na dalszy ciąg filmu.
  • Przeprowadź klasową rozmowę lub burzę mózgów, w której wyłonicie pięć ważnych dla znaczeń filmu „Oj! Nie mogę się zatrzymać!” haseł. Mogą one również wynikać z wyników sondy przeprowadzonej za pomocą aplikacji Mentimeter (zob. Motywy – w poprzedniej sekcji). Mogą być
    na przykład hasła: miasto, ludzie, pęd, destrukcja, spojrzenie, strach, brak kontroli. Ważne, aby ich wybór był jasny dla uczniów lub żeby to oni, naprowadzeni przez nauczyciela, wybrali hasła do ćwiczenia). Każdy uczestnik zajęć otrzymuje kartkę ze schematem piramidy (szablon poniżej), w podstawie której jest pięć prostokątów. W prostokąty z podstawy wpisuje pięć ustalonych przez klasę haseł. Prostokąty z kolejnego rzędu uzupełnia skojarzeniami powstałymi z połączeń sąsiadujących ze sobą haseł (np. jeśli wybrane zostaną hasła pęd, destrukcja, spojrzenie, strach, brak kontroli, to skojarzenia wynikają z połączeń: pęd + destrukcja, destrukcja + spojrzenie, spojrzenie + strach, strach + brak kontroli). Nowopowstałe hasła ponownie łączy w pary i wypisuje kolejne skojarzenia w następnym rzędzie prostokątów. W podobny sposób wypełnia całą piramidę. Jeśli uczniowie nie mają pomysłu na uzupełnienie niektórych pól, mogą skonsultować się z sąsiadem
    z ławki. Warto jednak zachęcić uczestników zajęć do tego, by każdy z nich podążał za własnymi myślami, co zaowocować może bardzo różnorodnymi, osobistymi odpowiedziami. Po wykonaniu zadania uczniowie mogą (ale nie muszą) podzielić się, jakie otrzymali finalne skojarzenie. Zapytaj uczestników zajęć, czy któreś z otrzymanych przez nich haseł (niekoniecznie końcowych) mogłoby stanowić klucz do interpretacji filmu i do zagadki, kim jest niewidziany bohater-destruktor.

 

KSZTAŁCENIE WIELOKIERUNKOWE

  • Po omówieniu filmu i jego znaczeń, poproś uczniów, by zastanowili się, jakie zagrożenia cywilizacyjne mogą kojarzyć się z niszczycielskim bohaterem „Oj! Nie mogę się zatrzymać!” (np. katastrofa ekologiczna spowodowana nadmiernym konsumpcjonizmem, katastrofy w transporcie drogowym, akty terroru). Przeprowadź w klasie dyskusję na ich temat. Zachęć uczestników zajęć
    do przemyślenia, w jaki sposób społeczeństwo obywatelskie może przyczynić się do ich zapobiegania lub osłabiania ich skutków. Aby wprowadzić wnioski z dyskusji w życie, zaproponuj klasie przeprowadzenie dwutygodniowej kampanii informacyjnej/ edukacyjnej w mediach  
    społecznościowych.
  • Język polski. Po przeprowadzeniu zajęć na temat „Oj! Nie mogę się zatrzymać!”, omów z klasą wiersz Tadeusza Różewicza „Wśród wielu zajęć”. Zapytaj uczniów, czy ich zdaniem w obu dziełach można znaleźć jakieś wspólne motywy? Czy mogą one budzić pokrewne refleksje? Jeśli tak, to jakie? Podążając za odpowiedziami i skojarzeniami uczniów, rozrysuj na tablicy mapę mentalną.
  • Historia sztuki lub plastyka. Zachęć uczniów do poszukiwania ciekawych eksperymentów w dziedzinie sztuki. Poproś ich o przygotowanie w małych grupach prezentacji na temat wybranego dzieła, które zrywało z wcześniejszymi kanonami i stylami, a które wywarło na nich silne wrażenie, zaskoczyło, a nawet wprawiło w konsternację przy pierwszym obejrzeniu. W celu odszukania takich dzieł, poleć klasie wizytę w szkolnej bibliotece i przejrzenie albumów poświęconych historii sztuki oraz sztuce współczesnej.
  • Język angielski. Zaprezentuj uczniom krótki film „SFX Secrets: False Long Take” z kanału Fandor na serwisie YouTube. Po projekcji porozmawiaj z nimi na temat sposobów, w jaki filmy „udają”,
    że są jednoujęciowe.

 

Zrealizowano w ramach programu Filmoteka Szkolna przez Filmotekę Narodową - Instytut Audiowizualny przy współfinansowaniu Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.

* Wykorzystano format analiz filmoznawczych przygotowany na podstawie opracowań British Film Institute.