Nieskończoność na fali… radiowej

Katarzyna Zabłocka

PRZEDMIOT

Muzeum Sztuki Nowoczesnej, etyka, filozofia, muzyka

CZAS

2 godz. lekcyjne (w tym projekcja filmu)

Treści nauczania:

Uczeń analizuje i interpretuje tekst kultury, posługuje się podstawowymi pojęciami z zakresu sztuki i filozofii, orientuje się w możliwościach nowych mediów

Pytania kluczowe:

  • Jak można prowadzić dialog filozoficzny?
  • Czym jest wrażliwość artysty?
  • Czy człowiek potrzebuje dialogu o nieskończoności?

Cele lekcji:

Po zajęciach uczeń będzie umiał:

  • identyfikować sposoby prowadzenia rozważań filozoficznych
  • tworzyć definicje pojęć w kontekście posiadanej wiedzy
  • zauważać reakcje sztuki na potrzeby egzystencjalne człowieka
  • formułować wnioski i argumenty zgodne z tematem
  • dostrzegać nowoczesne technologie jako środki artystycznego przekazu.

Metody pracy:

  • dyskusja
  • burza mózgów
  • mini wykład
  • praca w grupach

Materiały pomocnicze:

Film  „Radio ruiny sztuki” Wojciech Bruszewskiego (film dostępny online na stronie Filmoteki Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie: http://artmuseum.pl/filmoteka/?l=0&id=461)

Słowa kluczowe: 

dyskurs filozoficzny, nieskończoność, czas, przemijanie, fale radiowe jako materiał artystyczny, wrażliwość artysty, sztuka współczesna.

Przebieg lekcji:

  1. Rozpocznij zajęcia od przytoczenia rozmowy:
    Ktoś za­pytał Lichtenberga ( niemieckiego oświeceniowego naukowca)
    – Czy mógłby mi pan wy­jaśnić różnicę między cza­sem a wiecznością?– Nies­te­ty, to niemożli­we. Wpraw­dzie ja mam dość cza­su na wy­jaśnienie, ale pa­nu nie star­czyłoby wie­czności na zrozumienie. 
  2. Poproś, by uczniowie odpowiedzieli, co ich zdaniem miał na myśli Lichtenberg?
  3. Podsumuj proponowane interpretacje.
  4. Zapytaj uczniów o ich rozumienie pojęć: czas, wieczność, nieskończoność. Mogą się odnieść do swojej wiedzy z zakresu nauk ścisłych, filozofii, religii, sztuki.
  5. Prawdopodobnie pojawi się wniosek, iż jednoznacznie nie da się tego określić ze względu na ograniczoność możliwości poznawczych człowieka.
  6. Zapisz temat lekcji Nieskończoność na fali… radiowej
  7. Zaproś uczniów do doświadczenia z nieskończonością – jakie przeprowadził polski artysta Wojciech Bruszewski. W tym celu zapoznaj z biografią twórcy w oparciu o stronę internetową - http://ps.voytek.pl/
  8. Zaproponuj uczniom wspólne obejrzenie 10 minutowego fragmentu filmu ( od 1 do 10 minuty)
  9. Opowiedz o założeniach formalnych projektu Radio ruiny sztuki
    W lipcu 1988 roku z inicjatywy Bruszewskiego i Wolfa Kahlena w Berlinie nadawać zaczęło Radio Ruiny Sztuki (Radio Ruine der Künste Berlin). Przez ponad pięć lat (od połowy 1988 do końca 1993 roku) bez przerwy nadawało audycję The Infinite Talk - rozmowę kobiety i mężczyzny na temat nieskończoności, złożoną z losowanych i wygłaszanych przez komputer cytatów z pism znanych filozofów (Platona, Schoppenhauera, Russela i wielu innych).
  10. Podziel grupę na 4 zespoły. Poproś, by uczniowie  odnieśli do pomysłu artysty w czterech obszarach. Czas pracy grupy ok. 10 minut z prezentacją wniosków.

grupa 1

Oceńcie sposób prowadzenia dialogu filozoficznego ( z uwzględnieniem przypadkowości dobieranych treści oraz użycia syntetyzatorów  mowy). W przypadku barku pomysłów zasugeruj – wyliczenie wad i zalet takiego rozwiązania.

grupa 2

Odnieście się do pomysłu wykorzystania fal radiowych jako materiału artystycznego ( możliwości jakie otwiera zarówno przed odbiorcą i twórcą)

grupa 3

Zwróćcie uwagę na wrażliwość artysty ( Na jaki aspekt życia człowieka zwrócił swoim projektem uwagę? Czy zaspakaja tym jakieś potrzeby, tęsknoty ludzkości?)

grupa 4

Oceńcie oryginalność pomysłu na tle innych działań współczesnej sztuki.

  1. Zaprezentuj wnioski wypracowane przez grupy.
  2. Odnieście się na koniec  do dosłownego i przenośnego znaczenia sformułowania z tematu Nieskończoność na fali.

Praca domowa:

Zaproponuj swoje artystyczne ujęcie tematu nieskończoności. Forma dowolna. W przypadku działań typu performance zaprezentuj dokumentację filmową lub fotograficzną.