Miłość w zawieszeniu, czyli między…, a pomiędzy… Czym, a czym? Studium wyborów bohaterów filmu Waldemara Krzystka W zawieszeniu

Mariusz Widawski

PRZEDMIOT

język polski, wariant dla klas licealnych-humanistycznych / fakultetów / kółka polonistycznego

CZAS

2 godziny lekcyjne (po projekcji filmu)

Treści nauczania zgodne z podstawą programową: 

IV etap edukacyjny: uczeń analizuje, interpretuje i objaśnia wpływ uwarunkowań politycznych i historycznych na życie człowieka (jako jednostki) i ludzi (jako społeczeństwa i narodu) oraz dostrzega ich wzajemną zależność.

Pytanie kluczowe:

  • w jaki sposób uwarunkowania polityczno – historyczne determinują ludzkie życie?

Cele zajęć

Po zajęciach uczeń będzie umiał:

  • wykorzystać różne teksty kultury (w tym film) do interpretacji i przedstawienia własnego poglądu na temat pojęcia człowieka ogołoconego;
  • dokonać analizy i interpretacji świata przedstawionego w filmie;
  • wskazywać ukryte, metaforyczne i symboliczne znaczenia zawarte w dziele filmowym;
  • zinterpretować dzieło filmowe z uwzględnieniem konkretnych zagadnień;
  • sformułować i przedstawić argumenty przekonujące do własnej interpretacji filmu;
  • analizować i interpretować motywy ludzkich działań;
  • nazywać stany emocjonalne i psychiczne postaci filmowych, interpretując ich przyczyny;
  • dokonywać głębszych, złożonych i syntetycznych refleksji ludzkiego życia zdeterminowanego przez uwarunkowania polityczno – historyczne.

Metody pracy: 

burza mózgów, dyskusja kierowana, mini wykład, rozmowa nauczająca, ukierunkowana praca z tekstem publicystycznym, praca z dziełem filmowym, praca w grupach, praca zespołowa, analiza filmu, tekstu publicystycznego.

Środki dydaktyczne:

  • film Waldemara Krzystka W zawieszeniu;
  • materiały pomocnicze: synopsis filmu W zawieszeniu;
  • materiały pomocnicze: karty pracy nr: 1-3;
  • słowniki języka polskiego.

Pojęcia kluczowe: 

człowiek ogołocony, świat przedstawiony filmu, synopsis filmu, karta informacyjna filmu, żołnierze Armii Krajowej, Polska Ludowa, prześladowanie, władza komunistyczna, rzeczywistość polityczno – historyczna, stany psychiczne i emocjonalne filmowych bohaterów, zawieszenie, w zawieszeniu, studium miłości i strachu, czasy zarazy, heroizm, człowieczeństwo, determinacja, człowiek zdeterminowany.

Przebieg lekcji

  1. Poinformuj uczniów, iż dwie najbliższe lekcje języka polskiego poświęcone będą pracy nad filmem i wokół filmu Waldemara Krzystka W zawieszeniu.
  2. Zapytaj klasę o jej wrażenia, odczucia, emocje wywołane filmem Waldemara Krzystka. Wyrażane przez uczniów wartościowane sądy, opinie i oceny grupuj na te pozytywne i na te, które są negatywne. Zapisuj je na tablicy (najlepiej w formie tabeli). Nie komentuj ich. Nie odnoś się do nich w żaden sposób.
  3. Rozdaj uczniom przygotowany wcześniej synopsis filmu W zawieszeniu, korzystając, np. ze strony internetowej www.filmpolski.pl (http://www.filmpolski.pl/fp/index.php/122050) i poproś ich, by w czasie jego lektury wypisali z niego te informacje, które dotyczą w sposób bezpośredni świata przedstawionego filmu.
  4. Zapisz na tablicy hasło: W świecie filmu W zawieszeniu. Podziel klasę na grupy i rozdaj uczniom Kartę informacyjną filmu W zawieszeniu, prosząc ich o ukierunkowaną pracę w zespołach, mającą na celu skonfrontowanie informacji o świecie filmu, wynikających z jego odbioru i z lektury jego synopsisu (materiał pomocniczy nr 1).
  5. Poproś, by uczniowie ze wskazanej przez Ciebie grupy przedstawili na forum klasy wyniki swojej pracy, a uczniowie z pozostałych grup uzupełniali/ dopełniali informacje prezentowane przed klasą. Podsumowujesz pracę uczniów w grupach, dokonując krótkiej syntezy wiedzy o świecie przedstawionym filmu W zawieszeniu.
  6. Pytasz uczniów o ich znajomość realiów historycznych i politycznych Polski Ludowej na początku lat 50- tych ubiegłego wieku, a szczególnie o prześladowanie przez ówczesną władzę komunistyczną żołnierzy Armii Krajowej. Ewentualne uzupełniasz wiedzę uczniów na ten temat.
  7. Poproś uczniów, by pracując nadal w grupach, prześledzili kolejne stadia/ fazy miłości:
    Jej (Anna) i Jego (Marcel), nazywając ich uczucia, emocje, opisując stany psychiczne bohaterów, a swoje spostrzeżenia zapisali w karcie pracy (materiał pomocniczy nr 2).
  8. Poleć uczniom, aby przedstawili efekty/ wyniki pracy swojej grupy na forum klasy. Podsumowując pracę uczniów, dokonaj syntezy, wskazując na ewentualne różnice w odbiorze, analizie i interpretacji filmowych zdarzeń, które mogą się potencjalniepojawić w prezentowanym uczniowskim materiale.
  9. Odnieś się do tytułu filmu i zaproponuj uczniom „językową zabawę” ze słowem: zawieszenie, w czasie której uczniowie będą objaśniać znaczenie dosłowne i przenośne tego wyrazu, opracowywać synonimy, wyrazu pokrewne, frazeologizmy, itp., posiłkując się ewentualnie słownikami języka polskiego.
  10. Zapisz na tablicy temat lekcji i poproś uczniów, aby spróbowali odnieść się zarówno do tematu lekcji, jak i do samego tytułu filmu, opracowując zagadnienia podane w karcie pracy (materiał pomocniczy nr 3).
  11. Poproś przedstawicieli poszczególnych grup o zaprezentowanie wyników swojej pracy zespołowej, a następnie poleć uczniom, by spróbowali graficznie przedstawić (za pomocą, np. sinusoidy) stany psychiczne każdego z bohaterów i wskazali momenty skrajne dla Anny i dla Marcelego oraz wspólne momenty doświadczania i przeżywania tego samego.
  12. Zapisz na tablicy zdanie: Zawieszeni na sobie i w sobie i poproś uczniów, by zastanowili się nad tym zdaniem, aby przywołać argumenty potwierdzające powyższą tezę (osobno: zawieszeni na sobie i osobno: zawieszeni w sobie). Swobodne wypowiedzi uczniów objaśniające powyższe zdanie (burza mózgów).
  13. Zanotuj na tablicy argumenty wymienione przez uczniów i przywołaj słowa bohaterów filmu: Jej: Masz tu zawsze być! i Jego: Boję się odejść i boję się zostać!, które mogą posłużyć jako punkt wyjścia do dyskusji na temat dwuwymiarowości zawieszeń bohaterów, którzy nie tylko wiszą na sobie, wisząc w sobie, ale są zawieszeni w konkretnej rzeczywistości polityczno – historycznej.
  14. Poproś uczniów o wyjaśnienie pojęcia: człowiek ogołocony, a następnie o odniesienie zdefiniowanego pojęcia do bohaterów filmu, zadając uczniom pytanie: Dlaczego Ona i On, i Oni są ogołoceni i z czego są ogołoceni?, a także: Jak to ogołocenie wpłynęło na ich życie i jakie są tego skutki? Poszukiwanie odpowiedzi na te pytania może być przyczynkiem do dyskusji i stanowić element podsumowujący lekcji.
  15. Poleć uczniom napisanie wypracowania na jeden z podanych tematów:
  • Życie we dwoje, choć osobno. Studium miłości w czasach zarazy. Esej o bohaterach filmu W zawieszeniu.
  • Bo jeżeli się sami poddamy, to przegramy na pewno. O heroicznych zmaganiach człowieka ze wszystkim, co pozbawia go człowieczeństwa w kontekście filmu W zawieszeniu. Esej.

Materiał pomocniczy nr 1

Karta informacyjna filmu

Waldemara Krzystka W zawieszeniu

  • MIEJSCE AKCJI: ………………………………………………………………..
  • PRZESTRZENIE ZDARZEŃ: …………………………………………………….
  • CZAS AKCJI OD… DO: ………………………………………………………
  • PLANY CZASOWE: ………………………………………………………………
  • BOHATEROWIE: …………………………………………………………………
  • TEMAT: ……………………………………………………………………………
  • STRUMIENIE ZDARZEŃ: ………………………………………………………..
  • KOMPOZYCJA: …………………………………………………………………… 

Materiał pomocniczy nr 2

W świecie zderzeń Jego i Jej, czyli o zdarzeniach, emocjach i uczuciach Anny Mroczyńskiej i Marcelego Wysockiego.

Fazy miłości

Zdarzenia

Zachowanie

Uczucia, emocje

Anny

Marcelego

Anny

Marcelego

 

Faza rozpoczynająca

 

 

 

 

 

 

 

Faza rozwijająca

 

 

 

 

 

 

 

Faza kulminacyjna

 

 

 

 

 

 

 

Faza

kończąca

 

 

 

 

 

 

Materiał pomocniczy nr 3

O zawieszeniach bohaterów filmu Waldemara Krzystka, czyli między czym, a pomiędzy czym? Wybory i motywacje wyborów.

Bohaterowie

Zawieszenie

Wybór

Motywacja

 

 

ONA

 

 

 

 

 

 

 

ON

 

 

 

 

 

 

 

ONA I ON