Miłość i macierzyństwo w wieku szkolnym na podstawie filmu dokumentalnego „Pierwsza miłość” Krzysztofa Kieślowskiego

Teresa Maria Szulczewska

PRZEDMIOT

godzina wychowawcza

CZAS

2 godziny lekcyjne (z projekcją filmu)

Treści nauczania zgodne z podstawą programową:

IV etap edukacyjny, wychowanie do życia w rodzinie: wczesne macierzyństwo, nieplanowana ciąża; sposoby szukania pomocy w sytuacjach trudnych.

Pytanie kluczowe: 

Dlaczego należy rozmawiać o macierzyństwie (rodzicielstwie) w wieku szkolnym?

Po zajęciach uczeń będzie umiał:

  • zdefiniować pojęcia: „miłość”, „rodzina”, „macierzyństwo”, „odpowiedzialność”;
  • określić obowiązki: partnerów, rodziców, małżonków;
  • przewidywać skutki swoich zachowań;
  • wskazywać właściwe i niewłaściwe zachowania społeczne na przykładzie postępowania bohaterów filmowych.

Materiały dydaktyczne:

  • film pt. „Pierwsza miłość” Krzysztofa Kieślowskiego lub jego wybrane fragmenty;
  • cytat z „Małego Księcia” Antoine’a de Saint-Exupéry’ego;
  • materiał pomocniczy nr 1;
  • kartki samoprzylepne, maskotka (np. mały pluszowy miś).

Metody pracy: 

gra dydaktyczna, burza mózgów, dyskusja, metaplan, drzewo decyzyjne

Słowa kluczowe: 

miłość, rodzina, macierzyństwo, odpowiedzialność

Przebieg zajęć:

1. Na początek zaproponuj uczniom zabawę. Poproś, aby wszyscy usiedli w kręgu. Do wybranej osoby rzuć misia z prośbą o dokończenie zdania. Przykładowe zdania:

  • Cieszę się, gdy…
  • Bardzo lubię, gdy…
  • Lubię spędzać czas z…
  • Zauroczenie to…
  • Związek to…
  • Miłość to…
  • Najlepszą rzeczą, jaka mi się zdarzyła, jest…
  • Najgorszą rzeczą, jaka mi się zdarzyła, jest…
  • Ciąża to…
  • Macierzyństwo to…
  • Odpowiedzialność to…

Podsumuj ćwiczenie, nawiązując do wypowiedzi uczniów dotyczących miłości, odpowiedzialności, rodzicielstwa. Miłość angażuje, oprócz uczuć, również poznanie (myślenie) oraz wolę (działanie). Wiąże się z odpowiedzialnością nie tylko za siebie, lecz także za drugą osobę oraz za poczęte dziecko. Dlatego miłość jest najpiękniejszym uczuciem, ale wiąże się z poświęceniem.

2. Zapisz na tablicy cytat z „Małego księcia” Antoine’a de Saint-Exupéry’ego: „Na zawsze ponosisz odpowiedzialność za to, co oswoiłeś”. Poproś uczniów o luźne skojarzenia z tym cytatem.

3. Zapowiedz, że w ciągu najbliższych dwóch lekcji będziecie rozmawiać o miłości i macierzyństwie na podstawie filmu dokumentalnego „Pierwsza miłość” Krzysztofa Kieślowskiego.

4. Zrób krótkie wprowadzenie do filmu. Opowiedz o kontekście jego powstania i reżyserze (informacje znajdziesz m.in. na stronie www.filmotekaszkolna.pl).

5. Podziel uczniów na pięć grup. Zadaniem każdej z nich będzie zanotowanie reakcji (pozytywnych i negatywnych) poszczególnych postaci ukazanych w filmie na wiadomość o wczesnym macierzyństwie Jadwigi. Młodzież notuje wypowiedzi bohaterów, argumenty formułowane w stosunku do przyszłych rodziców.

Grupa I – reakcja chłopaka i dziewczyny (przyszłych rodziców).
Grupa II – reakcja rodziców.
Grupa III – reakcja koleżanek i kolegów.
Grupa IV – reakcja grona pedagogicznego.
Grupa V – reakcja sąsiadów, urzędników.

6. Zaprezentuj uczniom film bądź jego wybrane fragmenty:

  • Siedemnastoletnia Jadwiga stwierdza, że jest w ciąży.
  • Jej wizyta u lekarza.
  • Rozmowa Jadwigi z Romkiem i planowanie przyszłości.
  • Ślub.
  • Urządzanie mieszkania.
  • Zachowanie grona pedagogicznego.
  • Reakcje jej koleżanek i jego kolegów.
  • Poród.
  • Macierzyństwo i ojcostwo – obowiązki.

7. Po projekcji poproś uczniów o opisanie pierwszych wrażeń. Czy film im się podobał? Czy problemy w nim poruszane są aktualne i bliskie? Jakie emocje wzbudzają w nich młodzi bohaterowie?

8. Zaproś uczniów do dyskusji prowadzonej metodą metaplanu. Narysuj na tablicy tabelę zgodnie ze wzorem z materiału pomocniczego nr 1. Najpierw poszczególne grupy, korzystając z notatek zrobionych w czasie projekcji filmu i po niej, odpowiadają na pytanie: Jak jest, czyli jak zachowują się bohaterowie filmu na wieść o ciąży nastoletniej Jadwigi? Później uczniowie zastanawiają się nad kolejnymi pytaniami:

  • Dlaczego pojawiają się reakcje negatywne?
  • Jak powinno być?

Zapisuj wszystkie wypowiedzi uczniów w odpowiednich miejscach w tabeli. Na zakończenie analizy spróbujcie sformułować wnioski i podsumować dyskusję, odpowiadając na ostatnie pytanie: Dlaczego nie jest tak, jak być powinno?

9. Zapytaj uczniów, czy taka sytuacja mogłaby się wydarzyć dziś, wśród ich rówieśników. Jakie są reakcje ich otoczenia na wieść o wczesnym macierzyństwie? Z jakimi problemami borykają się bardzo młodzi rodzice?

10. Każdy z uczniów otrzymuje karteczkę samoprzylepną. Podziel tablicę na dwie części: „Negatywne strony” i „Pozytywne strony”. Zapytaj uczniów, jakie widzą negatywne, a jakie pozytywne aspekty wczesnego macierzyństwa. Uczniowie anonimowo odpowiadają na te pytania, przyklejając karteczki w wybranym miejscu na tablicy. Przeczytaj wypowiedzi podopiecznych. Wspólnie wyciągnijcie wnioski.

11. Podsumuj lekcję, pytając uczniów:

  • Czy podobał im się sposób omawiania tak trudnego problemu jak miłość i macierzyństwo?
  • Co podobało się najmniej?
  • Czy to, co zobaczyli i usłyszeli na lekcji, wpłynie na ich decyzje w życiu?