„Exit” (2006), reż. Grzegorz Koncewicz – opracowanie filmoznawcze

Dobromiła Deluga

ETAP EDUKACYJNY

ponadpodstawowa

PRZEDMIOT

etyka, filozofia, godzina wychowawcza, historia, muzyka, plastyka, wiedza o społeczeństwie, zajęcia artystyczne, zajęcia pozalekcyjne

I. PODSTAWOWE TECHNIKI NAUCZANIA


STOPKLATKA

Wskazówki dla nauczyciela

 

Pokaż kadr ukazujący głównego bohatera
od tyłu (00:39).

 

 

 

 


Skontrastuj poprzedni kadr ze zbliżeniem twarzy bohatera (00:47).

 

Pokaż kadr, w którym widać tańczącą w oku bohatera dziewczynę (01:04).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pokaż zestawienie kadrów i zadaj pytania:

a) kadr ukazujący zbliżenie na ręce spotykających się w supermarkecie bohaterów (03:26),

b) kadr ukazujący postać ludzką, która idzie przez ciemną ulicę (03:45),

c) kadr przedstawiający wyłaniającą się zza drzwi – broń (04:45),

d) kadr ukazujący potwora nadlatującego nad wieżę (06:53),

e) kadr ukazujący spotkanie królika i żaby (08:05).

 

Pytania do uczniów

 

  • Dlaczego reżyser postanowił pokazać głównego bohatera od tyłu? Co umożliwiła taka perspektywa? Jaki to plan filmowy?

PODPOWIEDŹ: Pokazanie bohatera z oddali umożliwiło zademonstrowanie jego miejsca pracy, jego sylwetka jest dobrze widoczna na tle migającego ekranu komputera – głównego narzędzia pracy nad animacją, nie widzimy twarzy bohatera, co jeszcze bardziej intryguje i skłania do pytań: Kim jest? Nad czym pracuje?

  • W jaki sposób zbliżenie pomaga poznać postać, co uwypukla? W jaki sposób perspektywa „zza szyby” wzmacnia dramaturgię ujęcia?
  • Dlaczego reżyser zdecydował się na zaprezentowanie detalu ludzkiego oka? Jakie znaczenie ma ten zabieg w kontekście całej animacji? Jaka dziedzina sztuki wizualnej przechodzi od ogółu do szczegółu? Czego metaforą jest miniatura dziewczyny?

PODPOWIEDŹ: W animacji wykorzystano konwencję komiksu, główny bohater obserwuje otaczającą go rzeczywistość, czerpiąc z niej inspirację do tworzonej animacji, dziewczyna stanie się towarzyszką przygód głównego bohatera (wątek miłosny ciągnąć się będzie przez całą animację) – warto też zwrócić uwagę na klamrę kompozycyjną i ponowienie kadru na końcu animacji (08:34).

  • Dla jakiego filmowego gatunku/konwencji ukazana scena jest charakterystyczna?
  • Jakiego planu filmowego użyto?
  • Dla jakiego filmowego gatunku ukazana ikonografia jest charakterystyczna? Czy potraficie wymienić inne przedmioty, które „zagrałyby” w danym gatunku?

PODPOWIEDŹ: Więcej o gatunkach filmowych można przeczytać na stronie Edukacja Filmowa.

Przykładowe odpowiedzi do kadrów:

a) melodramat, temat: wielka, nieszczęśliwa miłość, pojawiające się przeszkody na drodze do miłości, detal – spotykające się ręce bohaterów, atrybuty męskości i kobiecości, cielesność;

b) film noir – miejsce akcji – miasto jako siedlisko zła, nocne kluby, ciemne ulice, silne kontrasty, operowanie cieniami, plan ogólny – postać ludzka słabo widoczna – widzimy głównie otoczenie;

c) kino gangsterskie – detal – broń, napad, sceny akacji i pościgu, szybkie samochody, nocne kluby;

d) film fantasy, magia i wydarzenia nierzeczywiste, wróżki, elfy, smoki, walka dobra ze złem, efekty specjalne, bogata sceneria, plan daleki – widać wieżę i część krajobrazu, perspektywa z lotu ptaka;

e) baśń, magiczne stwory, mówiące zwierzęta, bazuje na legendach, antropomorfizm, baśniowa kraina, motyw wędrówki, plan pełny.


DŹWIĘK I OBRAZ

Wskazówki dla nauczyciela

 

Posłuchajcie wspólnie (bez warstwy wizualnej) fragmentu animacji (04:10–05:03).

 

 

 

Pokaż scenę rozgrywającą się w sklepie (02:54–03:40).

 

 








Pokaż scenę, w której dzieją się wydarzenia przyjemne dla bohatera i skontrastuj ją z wybraną sceną przemocy.

Pytania do uczniów

 

  • Jakie dźwięki słyszymy? Czy są to efekty akustyczne czy nagrano prawdziwe odgłosy życia? Dlaczego reżyser pozwolił by były one tak mocno słyszalne?
  • Czy widz jest w stanie zrekonstruować historię bazując wyłącznie na słyszanych dźwiękach? Dlaczego?
  • Dlaczego w animacji nie ma dialogów? Czy wpływa to na odbiór filmu? Co mogliby mówić bohaterowie gdyby w animacji były dialogi?

PODPOWIEDŹ: Warto zwrócić uwagę, że brak dialogu może być kolejnym dowodem na odwoływanie się przez autora do konwencji komiksu (w którym dialogi często są krótkie i lakoniczne), można podać również przykłady powieści graficznych, w których nie występują żadne dialogi, lub pojawiają się krótkie opisy np. „Fale” AJ Dungo.

  • Jak muzyka może komentować wydarzenia? Czy może oddawać stany emocjonalne bohaterów?


CZOŁÓWKA I TYŁÓWKA

Wskazówki dla nauczyciela

 

Wyświetl czołówkę filmu z napisem „Exit”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pytania do uczniów

 

  • Jakie mamy oczekiwania wobec animacji widząc jej tytuł? W jaki sposób tytuł filmu nawiązuje do treści animacji?
  • W jaki sposób warstwa wizualna czołówki (pierwsze 22 sekundy animacji) zostaje powiązana z dziejącą się akcją animacji?

PODPOWIEDŹ: Forma czołówki nawiązuje do treści filmu – przypomina migający ekran komputera, pulsujące piksele (szczegółowa analiza czołówki jest dostępna na stronie Filmoteki Szkolnej, w Lekcji 19: Między fikcją a rzeczywistością), i nawiązania do początków kina – zarówno do twórców filmów awangardowych (proste formy i kształty, którym towarzyszy muzyka), jak i do charakterystycznego dla odtwarzanych film z projektora filmów „migotania”.


UJĘCIE

Wskazówki dla nauczyciela

 

Pokaż fragment rozpoczynający animację (00:28–01:10).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pokaż fragment, w którym bohater szuka inspiracji w swoim notatniku (01:13–02:25).

 

 

 

 

 

Pokaż fragment nawiązujący do kina gatunków (03:43–08:15).

Pytania do uczniów

 

  • Z czyjej perspektywy widzimy rozwój wydarzeń? Gdzie się znajdujemy? Jest noc czy dzień? Skąd to wiemy? Jaka jest pogoda? Czy ma to znaczenie?
  • Co imituje mrugający obraz? Czego metaforą się czarne kropki?
  • Jaki efekt daje zestawienie obrazów – widoku z okna oraz detalu oczu głównego bohatera?
  • Czego symbolem może być tańcząca w oku bohatera dziewczyna? Jakie znaczenie dla tego fragmentu ma muzyka?
  • Jaki kadr kończy to ujęcie? Z jakiej perspektywy widzimy głównego bohatera? Czy zastosowany plan filmowy ma znaczenie?
  • Przy pomocy jakich narzędzi powstaje film animowany? Czym inspiruje się autor? Czy czerpie inspiracje z otaczającej go rzeczywistości? Z czego konkretnie?
  • Jaką rolę pełni pojawiająca się ćma?

PODPOWIEDŹ: Można zaprezentować fragment „Łagodnej” Piotra Dumały [film wraz z omówieniem dostępny w Filmotece Szkolnej, Lekcja 23: Malarskie inspiracje], w którym podobnie została zilustrowana latająca mucha).

  • Do jakich gatunków filmowych może nawiązywać zaprezentowany fragment? Jakie elementy można zauważyć? Jak, przy pomocy światła i cienia, budowane jest napięcie dramaturgiczne? Czy użycie koloru ma znaczenie?

PODPOWIEDŹ: Film gangsterski, film kryminalny, film czarny: podział bohaterów na złych (gangsterów) i dobrych, motyw przestępstwa (porwanie, przemoc), charakterystyczna ikonografia: ciemne ulice miasta, nocny klub, rewolwer, „czarno-biała” stylistyka podkreślająca widmowość świata, sceneria nocna, gra światła i cienia (warto porównać np. z filmem „Sokół Maltański” Johna Hustona), postać famme fatale, mafia. Można opowiedzieć uczniom o stylu Alfreda Hithchocka, który bardzo dokładnie rozrysowywał sceny swoich filmów – ze szczególną lubością posługiwał się detalem (tzw. „MacGuffin” – przedmiot, wokół którego koncentruje się akcja), w jego filmach pojawia się również motyw everymena, który przypadkowo zostaje wplątany w serię kryminalnych wydarzeń.

  • W jaki sposób następuje przejście pomiędzy jedną krainą, a drugą? Czy ten sposób przejścia między scenami jest typowy dla kina?

PODPOWIEDŹ: Warto zestawić ze stylistyką komiksu (widoczne przejścia kadrów i graficznych elementów, upływ czasu, możemy również czytać przejście jak kolejne „odcinki/serie”).

  • Gdzie znajduje się baśniowa kraina? Czy możemy odnaleźć w niej elementy kina science fiction?
  • Jakie elementy mitologiczne oraz biblijne możemy wyodrębnić?

PODPOWIEDŹ: Fantastyka naukowa jest gatunkiem wywodzącym się z literatury (m.in. z powieści Juliusza Verne`a), w którym człowiek penetruje odległe światy w poszukiwaniu prawdy – to z niej czerpał m.in. Georgres Méliès – który nakręcił pierwszy film science fiction „Podróż na księżyc” (warto zobaczyć i porównać księżyc z ludzką twarzą – do słońca ukazanego w animacji „Exit”) i Fritz Lang („Metropolis”) – filmy bazują na nadprzyrodzonych, niespotykanych zjawiskach, które trudno racjonalnie wytłumaczyć (stąd niekiedy wprowadzenie religijnej i magicznej perspektywy). Odmianą fantastyki naukowej jest fantasy – z dominującym elementem baśniowej cudowności, wykorzystującym motywy i archetypy charakterystyczne dla baśni (motyw wędrówki bohaterów „Exit”). Można także pokazać uczniom malarstwo obrazujące mityczną Wieżę Babel lub ryciny z przedstawieniami m.in. Harpi czy Chimery.


TRANSFORMACJE RODZAJOWE

Wskazówki dla nauczyciela

 

Po wyświetleniu uczniom całego filmu, zaproponuj wykonanie zadań.

 

Pytania do uczniów

 

  • Po obejrzeniu sceny rozgrywającej się
    w sklepie (02:54–03:40) stwórz i nagraj dialogi, które mogliby wypowiadać bohaterowie
  • Stwórzcie komiks o kolejnych przygodach poznanych bohaterów – można wykorzystać „story cubes”.
  • Stwórzcie plakat filmowy promujący obejrzaną animację. Plakat musi pozostawać w jednej, wybranej konwencji gatunkowej, która pojawiała się w obejrzanej animacji.




II. KLUCZOWE PYTANIA

 

PRACA KAMERY

  • Po co użyto charakterystycznych odjazdów i najazdów kamery? W których momentach filmu się pojawiają? Co umożliwiają?

PODPOWIEDŹ: Odjazdy i najazdy kamery to jedne z kilku możliwych ruchów kamery – najczęściej umożliwiają przybliżenie (najazd) lub oddalenie (odjazd) od danej postaci lub przedmiotu, użycie najazdu kamery zawęża pole widzenia (kadr) i pozwala reżyserowi zwrócić uwagę widza na filmowaną rzecz, odjazd kamery przeciwnie – oddalając nas od danej sceny, pozwala spojrzeć na nią
z szerszej perspektywy.

  • Na czym polega panorama? Dlaczego bohaterowie przemieszczają się pomiędzy jednym, a kolejnym „oknem opowieści”?

PODPOWIEDŹ: Panorama to ruch kamery na statywie – najczęściej od lewej do prawej strony, kamera nie zmienia swojego położenia, ale obraca się w osi, stosowanie panoram umożliwia śledzenie wędrówki bohaterów animacji, a przeskakiwanie pomiędzy „oknami” może nawiązywać do poetyki komiksu lub obnażać pracę animatora, który pracuje nad poszczególnymi kadrami filmu.

  • Dlaczego autor skupił się na pokazaniu tak wielu detali? Dla jakiej dziedziny sztuki są one charakterystyczne?

PODPOWIEDŹ: Ukazanie tak wielu detali umożliwiło w prosty sposób odwołanie się do ikonografii danych gatunków filmowych, bardzo często twórcy komiksów wykorzystują detale (patrz opis poetyki komiksu w sekcji kompozycja).

 

KOLORYSTYKA

  • Dlaczego autor zdecydował się ograniczyć do kolorystyki czarno-białej? Czy rzeczywiście to „ograniczenie”?
  • Czy użycie koloru zmieniłoby odbiór tej animacji? Jak zmieniłaby się czołówka?
  • Jakie gatunki filmowe kojarzą się ze stylistyką czarno-białą?

POSTACI

  • Czy łatwo wymienić wszystkich bohaterów animacji?
  • Czy występujących w animacji bohaterów można podzielić na „dobrych” i „złych”? Jakie są ich cechy? Do jakich stylistyk i kina gatunków mogłyby należeć?
  • Czy można powiedzieć, że główny bohater to alter ego reżysera? Jakie są na to dowody?

 

NARRACJA

  • Kto opowiada historię? Czy w animacji jest widoczna postać narratora?
  • Jak budowane jest napięcie – czy naprzemiennie wzrasta i opada?
  • Czy w animacji występują nagłe zmiany akcji? W jakim celu narrator przenosi historię do różnych krain?
  • Czemu służy końcowa scena animacji? Czemu służy klamra kompozycyjna na początku i końcu animacji?
  • W jaki sposób historia przenosi się ze „świata rzeczywistego” do „świata wykreowanego przez autora”?

 

MIEJSCE AKCJI

  • Czy znamy dokładny czas akcji?
  • Jakie dwie płaszczyzny akcji można wyróżnić?
  • Czy łatwo wymienić wszystkie miejsca, w których rozgrywa się akcja animacji? Jak można opisać poszczególne elementy tych miejsc? Czy nawiązują one do różnych gatunków filmowych? Jakie budzą skojarzenia?
  • Jakie charakterystyczne elementy poszczególnych krain można wymienić?

 

UJĘCIA

  • Jak często zmieniają się ujęcia (ujęcie to najmniejsza ruchoma część filmu od cięcia do cięcia montażowego lub od włączenia do wyłączenia kamery)?
  • Czy film mógłby istnieć bez nich?
  • Czy można opowiedzieć taką historię tylko jednym ujęciem?

 

MUZYKA I DŹWIĘK

  • Czy w animacji występują dialogi? Jakie inne rodzaje sztuk funkcjonują bez dialogów?
  • W jaki sposób muzyka buduje nastrój danych scen? Czy muzyka oddaje nastrój głównego bohatera?
  • Czy dźwięk oddaje emocje towarzyszące poszczególnym bohaterom?
  • Czy brak dialogów wpływa znacząco na odbiór historii?

 

MOTYWY

  • Jakie elementy baśniowe można wyróżnić w animacji?
  • Czy w animacji występują motywy nawiązujące do mitologii? Jak nazwać stwory pojawiające się w animacji?
  • Jakie motywy biblijne można odnaleźć w animacji?

PODPOWIEDŹ: np. Wieża Babel, Adam i Ewa, Drzewo poznania dobra i zła itd.

  • W jaki sposób w animacji zostaje skontrastowana kultura i natura (np. miasto nocą kontra baśniowa kraina)?
  • W jaki sposób animacja czerpie z poetyki komiksu?

PODPOWIEDŹ: Sprawdź sekcję kompozycja (poniżej).

  • Jakie inne filmy są adaptacjami komiksów?

PODPOWIEDŹ: np. „Persepolis” reż. Vincent Paronnaud / Marjane Satrapi, „Snowpiercer: Arka przyszłości” reż. Joon-ho Bong , „Asterix i Kleopatra” reż. René Goscinny / Albert Uderzo.

  • Jakie inne filmy są przykładami nurtu kina gangsterskiego?

PODPOWIEDŹ: np. „Ojciec chrzestny” reż. Francis Ford Coppola, „Człowiek z blizną” reż. Brian
De Palma, „Mały Cezar” reż. Marvyn LeRoy.

  • Jakie elementy kina gangsterskiego można odnaleźć w animacji?
  • Na czym polega autotematyzm animacji „Exit”?

 

KOMPOZYCJA (MISE EN SCÈNE)

  • Co jest głównym tematem zaprezentowanej animacji?

PODPOWIEDŹ: Warto zwrócić uwagę na relację twórcy i jego dzieła – podglądanie twórcy w czasie jego pracy, świat wirtualny i realny, możliwości filmowej animacji.

  • Jakie inne utwory nawiązują do nurtu „kina o kinie”?

PODPOWIEDŹ: Warto zapoznać się z hasłem „autotematyzm”, którego rozwinięcie dostępne jest na stronie Akademii Polskiego Filmu, oraz przeczytać artykuł Alicji Helman „Autotematyzm – twórcza zdrada kina” na stronie EdukacjaFilmowa.pl, temu zagadnieniu poświęcona jest również Lekcja 21: Kino o kinie na stronie Filmoteki Szkolnej. Przykłady filmów: „Amator” reż. Krzysztof Kieślowski, „Wszystko na sprzedaż” reż. Andrzej Wajda, „Osiem i pół” reż. Federico Fellini.

  • Jaki to rodzaj animacji? Jakie są inne rodzaje animacji?

PODPOWIEDŹ: „Exit”, to animacja rysunkowa (klatki filmu mogą powstawać na kartkach, kalkach ale również w programach komputerowych). Inne techniki animacji to technika rysunkowa (np. „Reksio”), lalkowa (np. „Cyrk” Włodzimierza Haupego [film wraz z omówieniem dostępny w Filmotece Szkolnej, Lekcja 58: Człowiek i świat]), wycinankowa (np. „Labirynt” Jana Lenicy), plastelinowa (np. „Za króla Krakusa” Zenona Wasilewskiego [film wraz z omówieniem dostępny w Filmotece Szkolnej, Lekcja 59: Legendy i tradycje polskie]), z materiałów sypkich, kombinowana (np. „Maszyna” Daniela Szczechury [film wraz z omówieniem dostępny w Filmotece Szkolnej, Lekcja 58: Człowiek i świat], czy non-kamerowa (np. „Polska kronika non camerowa nr. 1” Juliana Antonisza [film wraz z omówienie dostępny w Filmotece Szkolnej, Lekcja 15: W krzywym zwierciadle]).

  • Jakie elementy kina gatunków odnaleźć możemy w tej animacji?

PODPOWIEDŹ: Patrz opracowanie zawarte w części I Podstawowe techniki nauczania – STOPKLATKA (zestawienie kadrów).

  • W jaki sposób stylistyka tej animacji nawiązuje do stylistyki komiksu?

PODPOWIEDŹ: Budowa kadru filmowego podobna jest do budowy kadru komiksu (częste przejścia od ogółu do szczegółu, następujące po sobie sekwencje obrazów – komiks, tak jak kino, opowiada obrazami), ikoniczność znaków, przedłożenie warstwy obrazowej nad słowną (charakterystyczne w szczególności dla powieści graficznej), poszczególne części animacji przypominają serie/odcinki komiksu, autorzy komiksów często inspirują się filmem lub literaturą.

  • W jaki sposób początek filmu koresponduje z jego końcem?

 

MONTAŻ

  • Jakie znaczenie dla odbioru filmu ma zastosowany montaż?
  • Czy obrazy w animacji zmieniają się szybko czy wolno?
  • Czy przedstawione obrazy ukazane są chronologicznie?




III. POMYSŁY NA ĆWICZENIA

 

PISANIE I CZYTANIE

  • Poproś uczniów o opisanie relacji bohaterów z animacji „Exit” i wyjaśnienie kim są przedstawione postaci? Co o nich wiadomo, a czego trzeba się domyślać? Czy bohaterowie spotkali się w rzeczywistości? Co ich łączy, a co dzieli? Do jakich motywów biblijnych nawiązuje ich relacja?
  • Po wykonaniu poprzedniego ćwiczenia zachęć uczniów do wspólnej lektury wiersza Wisławy Szymborskiej „Na wieży Babel” i poproś o porównanie przedstawionej w nim relacji do relacji obejrzanej w animacji „Exit”.
  • Poproś uczniów o wypisanie elementów właściwych dla:

- kina akcji

- melodramatu

- kina gangsterskiego

- kina science ficion

które można było odnaleźć w animacji „Exit”.

PODPOWIEDŹ: Wskazówki znajdziesz w części I Podstawowe techniki nauczania: STOPKLATKA.

 

SŁUCHANIE I MÓWIENIE

  • Wysłuchajcie wspólnie z uczniami utworu „Nowa Wieża Babel” w wykonaniu Budki Suflera, a następnie zastanówcie się, w jaki sposób utwór ten nawiązuje do obejrzanej animacji? Na czym polega samotność w zglobalizowanym świecie?
  • Poproś uczniów o wymyślenie dialogów dla niektórych postaci – niech uczniowie przeczytają je na forum, z podziałem na role, podstawiając pod odpowiednie obrazy filmowe. Uwaga! Warto zachować konwencje gatunkowe odpowiadające wybranemu fragmentowi.

 

ĆWICZENIA PRAKTYCZNE

PODPOWIEDŹ: Fragment „Drogi do zatracenia” koresponduje z fragmentami animacji „Exit” (szczególnie tymi nawiązującymi do kina gangsterskiego i czarnego kina) zarówno pod względem treści jak i formy. Wykorzystano podobną scenerię – nocny plener miejski, postaci w strugach deszczu. Pojawiają się światłocienie, słabe źródło światła pochodzące z latarni, dominacja czerni i bieli, przemoc, gang/mafia, broń. W warstwie dźwiękowej brak dialogu. Warto porównać ujęcie przedstawiające grupę mężczyzn „od tyłu” z tym przedstawionym w części I Podstawowe techniki nauczania STOPKLATKA punkt b) (bohater idzie samotnie przez ciemną ulicę). W animacji widzimy podobny do wykorzystanego w filmie ruch kamery – częste odjazdy i najazdy, wykorzystanie panoramy, w większości fragmentu kamera statyczna. Porównajcie wykorzystane w filmie i animacji plany filmowe m.in. zbliżenia na twarz bohaterów. Zastanówcie się nad korespondencją sytuacji wyglądania przez okno bohatera animacji (obserwacji rzeczywistości) oraz świadków strzelaniny we fragmencie filmowym – kto, kogo i w jakim celu obserwuje? Co z tego wynika?

 

KSZTAŁCENIE WIELOKIERUNKOWE

  • Podziel uczniów na grupy i rozdaj im obrazy, ryciny, kadry filmowe luźno powiązane z animacją „Exit” na przykład:

Peter Bruegel „Wieża Babel”

Hieronim Bosch „Ogród rozkoszy ziemskich”

rycina z bajki „Zając i żaba” Jean de La Fontaine

- Maks Ernst „Triumf surrealizmu”

- rycina przedstawiająca Harpię

kadr z filmu „Podróż na księżyc” Georges’a Mélièsa

Lucas Cranach „Adam i Ewa”

- plakat promujący film „Droga do zatracenia”, reż. Sam Mendes

Poproś uczniów, aby zastanowili się, w jaki sposób przedstawione dzieła mogą korespondować z krainami, przez które podróżowali bohaterowie animacji? Z wycinków gazet, wydrukowanych dzieł malarskich, kadrów z filmów, plakatów i reklam (uczniowie przynoszą je ze sobą na lekcję) stwórzcie własną krainę, składającą się z elementów występujących we współczesnej kulturze.

  • Obejrzyjcie wspólnie z uczniami fragmenty „Podróży na księżyc” Georges’a Mélièsa oraz teledysk The Smashing Pumpkins „Tonight, tonight” i poszukajcie odniesień do pierwowzoru. Jakie elementy kina science fiction możemy odnaleźć w animacji „Exit”? Na podstawie zebranych informacji uczniowie są proszeni stworzenie charakterystyki postaci do własnego filmu sciencie fiction.
  • Główny bohater animacji „Exit” czerpie pomysły wprost z otaczającej go rzeczywistości (przypomnij uczniom scenę z notesem, który przegląda bohater) – następnie przedstaw uczniom koncepcje tworzenia „lapbooka” – uczniowie proszeni są o stworzenie lapbooka na zadany temat np. motywy biblijne w otaczającym nas świecie, elementy kina gatunków w ostatnio widzianym blockbusterze itp. (przykładowy „przepis na lapbook” można odnaleźć na YouTube).
  • Podziel uczniów na grupy – każdej grupie przydziel jeden plakat z filmów: „Sala Samobójców” oraz „Sala Samobójców. Hejter” Jana Komasy (w przypadku obu filmów powstało kilka plakatów, które znajdziesz bez problemu w zasobach internetowych) – rozdaj również instrukcję, która pomoże uczniom w analizie i interpretacji plakatów – istotne wskazówki znajdziesz w Poradniku dla uczniów i nauczycieli Olimpiady Wiedzy o Filmie i Komunikacji Społecznej (strony 69–75) rozdział: Analiza plakatu i sceny, pomocne mogą być również: Kryteria oceny analizy i interpretacji plakatu (strona 24): ANALIZA – Plastyczne środki wyrazu artystycznego (uczeń ma wskazać zastosowane środki wyrazu artystycznego na plakacie oraz podać ich funkcję) – kompozycja, kolorystyka, kształty/obiekty/postacie (wskazać dominanty), liternictwo, symbole/metafory/alegorie, aluzje i nawiązania kulturowe. INTERPRETACJA – sformułuj hipotezę interpretacyjną plakatu i uzasadnij ją dwoma argumentami. Zapytaj uczniów – na podstawie zaprezentowanych plakatów – jakie współczesne problemy związane z korzystaniem z Internetu mogą poruszać te filmy? Czy ich warstwa wizualna oddaje to, czego dotyczą?
  • Porusz z uczniami temat: Czy współczesna technologia z możliwościami generowania sztucznych światów, jest zagrożeniem dla człowieka czy raczej spełnieniem jego marzeń? Spróbujcie znaleźć odpowiedź przy pomocy Metody 6 Kapeluszy de Bono. Po przedstawieniu wszystkich tez obejrzyjcie wspólnie fragment filmu „Spider-Man: Daleko od domu” – w jaki sposób współczesne filmy nawiązują do tego tematu? Czy potraficie wymienić inne?

Zrealizowano w ramach programu Filmoteka Szkolna przez Filmotekę Narodową - Instytut Audiowizualny przy współfinansowaniu Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.

* Wykorzystano format analiz filmoznawczych przygotowany na podstawie opracowań British Film Institute.