Czym jest dojrzałość? – na marginesie filmu „Pierwsza miłość” w reż. Krzysztofa Kieślowskiego

Joanna Zabłocka-Skorek, Doktorantka Uniwersytetu Jagiellońskiego

PRZEDMIOT

godzina wychowawcza, język polski

CZAS

2 godziny lekcyjne

Cele zajęć

 uczeń:

  • tworzy kategorie pojęć związanych z „dojrzałością”
  • analizuje i interpretuje teksty kultury współczesnej
  • analizuje postawy bohaterów, dokonuje ich ocen
  • argumentuje swoje tezy
  • współpracuje z grupą
  • pracuje z tekstem źródłowym

Metody pracy

  • mapa mentalna
  • praca w grupach
  • heureza
  • dyskusja i debata

Materiały dydaktyczne

  1. KARTA PRACY UCZNIA nr 1 (załącznik nr 1) „Co będzie mi wolno po osiągnięciu pełnoletniości?”
  2. Kategorie pojęciowe związane z hasłem „DOROSŁOŚĆ” (załącznik nr 2); taśma klejąca lub pinezki magnetyczne;

Przed zajęciami

Projekcja filmu Pierwsza miłość, reż. Krzysztof Kieślowski, Polska 1974, 52 min.

Przebieg zajęć

Etap wstępny – określenie zakresu pojęciowego

1. Nauczyciel wręcza uczniom KARTĘ PRACY UCZNIA nr 1 – „Co będzie mi wolno po osiągnięciu pełnoletniości?”. Uczniowie mają kilka minut na odpowiedź to na pytanie. Nauczyciel przypomina, iż zgodnie z polskim prawem, osoba pełnoletnia, mająca skończone 18 lat, staje się osobą DOROSŁĄ.

Następnie uczniowie odczytują swoje odpowiedzi, a nauczyciel zapisuje je na tablicy, obok hasła DOROSŁOŚĆ.

2. Nauczyciel przyczepia na odpowiedziach uczniów karteczki z kategoriami pojęciowymi związanymi z dorosłością (załącznik nr 2). Karteczki z hasłami, których nie wymienili uczniowie przykleja w pustych miejscach na tablicy. Każde z haseł jest w odpowiedni sposób komentowane.Może się zdarzyć, że któryś z uczniów na pytanie: „Co będzie mi wolno po osiągnięciu pełnoletniości?” odpowie WSZYSTKO. Jeśli taka sytuacja nie nastąpi, nauczyciel podaje ją jako odpowiedź hipotetyczną, zadając równocześnie uczniom pytanie – „Czy rzeczywiście wszystko wolno człowiekowi dorosłemu?”

Nauczyciel, chcąc rozwinąć tę część dyskusji, może zadać pytania zmuszające uczniów do refleksji: Czy, stając się dorosłym, będziesz mógł zabijać ludzi? Czy będziesz mógł podpalać domy? Czy będziesz mógł kraść? itp.

Nauczyciel kieruje odpowiedzi w stronę pojęcia DOJRZAŁOŚĆ.

Praca w grupach

3. Prowadzący dzieli uczniów na siedem grup. Każda z grup ma za zadanie określić przydzielony jej rodzaj dojrzałości:

  • dojrzałość emocjonalna
  • dojrzałość fizyczna
  • dojrzałość moralna
  • dojrzałość psychiczna
  • dojrzałość płciowa
  • dojrzałość społeczna
  • dojrzałość rozrodcza 

4. Po wskazanym przez nauczyciela czasie, uczniowie odczytują efekty swojej pracy. Razem z resztą klasy nauczyciel dookreśla każdą z odpowiedzi.

Ważne jest, aby uczniowie zapamiętali jak najwięcej informacji związanych z typologią pojęcia „dojrzałość”. Wiedza ta będzie niezbędna w dalszej części zajęć.

Dyskusja

5. Nauczyciel rozpoczyna dyskusję na temat: „Dlaczego BYĆ DOROSŁYM nie oznacza BYĆ DOJRZAŁYM?”

Praca z filmem

6. Prowadzący prosi uczniów o przypomnienie treści filmu „Pierwsza miłość” Krzysztofa Kieślowskiego. Konieczne jest podkreślenie, iż film ten jest dokumentem, czyli rejestracją życia faktycznych osób.

7. Analiza wybranych scen:

Scena początkowa (u lekarza) – 00:00 – 02:00

  • Bohaterkę poznajemy w momencie, w którym nie jest osobą pełnoletnią (dorosłą). Czy na podstawie pierwszej sceny filmu jesteście w stanie ocenić jej dojrzałość emocjonalną i moralną?
  • Jakie argumenty przemawiają za stwierdzeniem, że jest ona osobą dojrzałą, a jakie – że jest osobą niedojrzałą?
  • Jak, w kategoriach moralnych, oceniacie pytanie lekarza: „Co ma Pani zamiar zrobić z tą ciążą?”
  • Czy zdarzają się sytuacje medyczne, w których człowiek musi podjąć ważną decyzję moralną? Czy możecie podać przykłady?

Scena rozmowy Romana z kolegami – 13:22 – 14:46

  • Podajcie wypowiedzi kolegów Romana, które świadczą o ich dojrzałości bądź niedojrzałości (psychicznej i emocjonalnej).
  • Jakie widzą problemy w związku z „wpadką” Romana?
  • W jaki sposób Roman odpowiada na zaczepki kolegów? Jakimi słowami opisuje swoje uczucia? Jak oni na nie reagują?

Scena rozmowy Jadzi z koleżankami – 30:38 – 33:28

  • W scenie tej przedstawione są dwie przeciwstawne reakcje koleżanek Jadzi na jej sytuację. Przedstawcie argumenty jednej i drugiej strony.
  • Wymieńcie wypowiedzi, postawy bohaterek występujących w tej scenie, które świadczą o ich dojrzałości psychicznej i emocjonalnej.

Podsumowanie

Nauczyciel inicjuje podsumowującą zajęcia dyskusję – czy film „Pierwsza miłość” Krzysztofa Kieślowskiego z 1974 roku się „zestarzał”? Czy, gdyby Kieślowski dzisiaj żył, mógłby zrobić podobny film, obsadzając w głównych rolach współczesną parę młodych ludzi? Spróbujcie sobie wyobrazić taki film.

Zadanie domowe:

Nauczyciel zadaje zadanie domowe (dla chętnych uczniów, dowolna forma wypowiedzi pisemnej):

Nawiązując do wypowiedzi jednego z bohaterów (kolegów Romana) filmu „Pierwsza miłość”: „Czy Ty sobie zdajesz sprawę jakie obowiązki teraz na Ciebie spadną?”, napisz, z jakimi problemami muszą zmierzyć się współcześni nastolatkowie, którzy spodziewają się dziecka.

Załącznik nr 1.

Karta pracy ucznia nr 1

Co będzie mi wolno po osiągnięciu pełnoletniości?

………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………

Załącznik nr 2.

Kategorie związane z pojęciem „DOROSŁOŚĆ”

UKOŃCZONY 18 ROK ŻYCIA

PRAWO WYBORCZE

MOŻLIWOŚĆ ZATRUDNIENIA NA UMOWĘ O PRACĘ

MOŻLIWOŚĆ ZAWARCIA ZWIĄZKU MAŁŻEŃSKIEGO

MOŻLIWOŚĆ UZYSKANIA PRAWA JAZDY

ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNA

MOŻLIWOŚĆ SAMODZIELNEGO MIESZKANIA

STATUS OSOBY FIZYCZNEJ

ZAKOŃCZENIE OBOWIĄZKU SZKOLNEGO

LEGALNE STOSOWANIE UŻYWEK (PAPIEROSY, ALKOHOL)

WYGAŚNIĘCIE WŁADZY RODZICIELSKIEJ