„Co ważne, a co ważne nie jest – lekcja wychowawcza poświęcona problematyce wartości w oparciu o film Wojciecha Smarzowskiego „Wesele”

Dawid Bałutowski

ETAP EDUKACYJNY

gimnazjalna, ponadgimnazjalna

CZAS

2 – 4 godziny lekcyjne (najlepiej bez odstępu czasowego) – w zależności od tego, czy film oglądamy z uczniami (zalecane), czy zadajemy do obejrzenia w domu

[1]

Cele: 

  • Uwrażliwienie na rolę świadomości własnego systemu wartości w życiu każdego człowieka
  • Uświadomienie sobie własnej hierarchii wartości, ich znaczenia i źródeł
  • Odnajdywanie realnych przykładów realizacji ważnych wartości w życiu codziennym
  • Kształtowanie postawy otwartości i tolerancji dla różnych systemów wartości

Metody pracy:

  • projekcja filmu
  • pogadanka
  • dyskusja grupowa
  • praca indywidualna z kartami wartości
  • praca w podgrupach
  • burza mózgów

Środki dydaktyczne:

  • film „Dekalog cz.1” Krzysztofa Kieślowskiego
  • arkusze papieru typu flipchart
  • „karty wartości” (komplet 60 kart dla każdego ucznia)
  • karta pracy – „znaczenie wartości”

Przebieg lekcji:

Część I

Nauczyciel uprzedza uczniów, że będą oglądać film Wojciecha Smarzowskiego pt. „Wesele”. Sugerujemy, żeby w trakcie projekcji uczniowie, w miarę możliwości, skoncentrowali się na postawach bohaterów, ich zachowaniach, oraz wartościach, które te zachowania ujawniają. 

  1. Następuje projekcja filmu (istnieje też możliwość, ze uczniowie obejrzą film wcześniej, w domach).
  2. Po projekcji następuje wstępne dyskusja mająca na celu odreagowanie emocjonalne i uchwycenie pierwszego, globalnego odbioru filmu przez uczniów. Nauczyciel zaczyna od zadania pytania o emocje:
    „Jakie emocje towarzyszyły wam w trakcie oglądania tego filmu?”
    Wszystkie pojawiające się emocje zapisujemy na tablicy lub papierze flipchart. W razie konieczności dopytujemy o źródła emocji („Kto wywołał twoją złość?”, „Z jakiego powodu poczułaś smutek?” itp.). Nie oceniamy i nie selekcjonujemy emocji, nawet, jeśli wydają nam się nieadekwatne.
  3. Pytamy uczniów o problemy, jakie ten film dotykał, o czym mówił? Jeśli w trakcie dyskusji padnie słowo wartości to świetnie, jeśli nie dodajemy od siebie i uprzedzamy uczniów, że dalszą część zajęć chcemy poświęcić właśnie temu zagadnieniu. Pytamy uczniów o to jak rozumieją słowo „wartości”. Uprzedzamy, że naszą definicję podamy w dalszej części zajęć. Następnie zadajemy pytanie o to, w jaki sposób poznajemy system wartości innych osób. Najprawdopodobniej uczniowie zauważą, że o wartościach mogą mówić świadectwa innych (koleżanka mówi o Wojtku „Na nim zawsze można polegać”), własne deklaracje („jestem szczerą osoba, to dla mnie bardzo ważne”), jak również nasze działania (Bartek pomaga nam w każdej sytuacji gdy go o to prosimy, dotrzymuje słowa, nie zdradza tajemnic = lojalność to jedna z realizowanych przez niego wartości.”) To rozróżnienie będzie wprowadzeniem do dalszych działań.
    Czas trwania części I: 120 min. (wraz z projekcją filmu)

Część II

Nauczyciel może powiedzieć: „Nasze wartości i nasze działania, które wskazują na wartości są bardzo ważnymi elementami naszego obrazu siebie i obrazu nas w oczach innych. Każdy z nas chciałby uchodzić za szczerego, oddanego, odważnego, mądrego itp. A te cechy to nic innego jak odwołanie do naszych wartości. Podobnie, kiedy opisujemy innych, zwykle odnosimy się do wartości, np. „On jest taki odważny”, „Ależ ona mądra”, „Chciałabym być taka otwarta jak Gosia” itp. Nawet kiedy opisujemy czyjeś zachowania, gdzieś w tyle głowy mogą one również odnosić się do systemu wartości, np.: „Wojtek jak zwykle nie chciał pożyczyć mi pieniędzy, chociaż wiem, ze ma ich aż nadto” (to sknera = wartości materialne są dla niego ważne); „Ania codziennie przychodzi w nowej kiecce do szkoły” (modnisia = wygląd zewnętrzny jest dla niej wartością); „Bartek kłócił się ze mną na zabój, do końca, chociaż wiedział, że nie ma racji.” (uparciuch = nieustępliwość/ rywalizacja/ posiadanie racji są dla niego wartościami). Uwaga: te interpretacje mogą być (i często są) błędne. Pojedyncze zachowanie wcale nie świadczy ani o naszych cechach charakteru ani o wartościach w które wierzymy. Ale niestety w codziennym życiu społecznym takich właśnie interpretacji dokonujemy bez przerwy (pani źle mnie obsłużyła w sklepie = pani jest niemiła). W psychologii nazywamy ten mechanizm „podstawowym błędem atrybucji”.    

1. Nauczyciel zaprasza uczniów do przyjrzenia się Wiesławowi Wojnarowi, bohaterowi granemu w filmie „Wesele” przez Mariana Dziędziela. Na tablicy lub kartce flipchart rysuje poniższa tabelę:

WARTOŚCI DEKLAROWANE

WARTOŚCI REALIZOWANE

Wartość:

Trop:

 

 

Wartość:

Trop:

 

 

 

Wartość:

Trop:

 

 

Wartość:

Trop:

 

Zadanie można wykonać na forum z uczniami lub (ciekawsza wersja) podzielić ich na kilkuosobowe podgrupy (używając jako kryterium kolorowych kamyczków, naklejek, cukierków lub innych drobiazgów). W podgrupach uczniowie opracowują tabelę, a potem dzielą się efektami pracy na forum w formie dyskusji. Polecenie może wyglądać następująco:

„Przez najbliższe 10 minut skupimy się na Wiesławie Wojnarze, ojcu Kaśki i zastanowimy się jakie wartości ta postać realizuje, a jakie deklaruje. Macie przed sobą tabele, która składa się z dwóch kolumn. Po prawej stronie znajdują się wartości deklarowane. Chodzi o te wartości, o których Wojnar mówi wprost, że są dla niego ważne, albo które w świadomy sposób chce pokazać swoim zachowaniem. W tabelę wpisujecie nazwę danej wartości, a w kategorii „trop” wpisujecie dowód, że ta wartość została zadeklarowana (chodzi o konkretną scenę z filmu; może to być wypowiedź Wojnara, jego zachowanie, gest). W drugiej kolumnie wpisujecie wartości, których bohater nie deklaruje publicznie, a chcąc nie chcąc ujawnia albo swoimi słowami, albo zachowaniem. I tę część tabeli wypełniamy analogicznie.”

Po wykonaniu zadania zbieramy efekty na forum i dyskutujemy z uczniami nad różnicami – jak mnie widzą a za jakiego chcę uchodzić.

Wskazówka: Wartości realizowane, takie jak dobra materialne, prestiż, utrzymywanie pozorów, kontrola, dominacja itp. są w zachowaniu bohatera na tyle wyraźne i częste, że ich wyłapanie nie powinno nastręczyć uczniom większych trudności. Gdyby pojawiły się problemy z wychwyceniem wartości deklarowanych, nauczyciel może puścić uczniom raz wybrane i przygotowane wcześniej fragmenty filmu, gdzie te deklaracje padają wprost.

2. Nauczyciel przypomina uczniom, że system wartości składa się na nasz obraz siebie i obraz naszej osoby w oczach innych. „Istnieje koncepcja, która nazywa się Okno Johari, która mówi, że wiedza o sobie składa się z 4 rodzajów informacji:

  • jest ARENA, czyli wiedza publiczna – informacje o mnie, o których wiem i ja i moje otoczenie (np. co lubię, jak się ubieram, informacje o mnie, których udzielam innym)
  • jest FASADA, czyli obszar mojej niewiedzy – ja tego o sobie nie wiem, ale inni to widzą (to mogą być moje małe wady, do których nie chce przyznać się przed sobą, a dostrzegają je inni, moje słabości, reakcje jakie budzę w innych, pewne nawyki, których nie jestem świadomy)
  • są KULISY, czyli moja osobista wiedza – to wszystko co wiem o sobie, a nie dzielę się z innymi (to mogą być moje lęki i obawy, marzenia, refleksje na temat innych, mocne strony lub wady, których nie ujawniam)
  • i jest też MARTWY PUNKT, czyli obszar wiedzy o mnie, którego nie znam zarówno ja sam, jak i inni (może dotyczyć np. cech, które jeszcze się nie ujawniły, funkcjonowania w rolach, jakich jeszcze nie pełnimy – np. jakim będę ojcem, pracownikiem, zachowań w sytuacjach, z którymi nie mieliśmy do czynienia – jak się zachowam, gdy zobaczę, ze ktoś tonie i wzywa pomocy – mogę deklarować, że pomogę, ale dopóki nie znajdę się w takiej sytuacji czy mogę być tego pewien?).

Dla zdrowego, spójnego funkcjonowania ważne jest, aby pomiędzy tymi obszarami nie było dużych sprzeczności, oraz aby nieustannie poszerzać obszar FASADY (np. prosząc znajomych, rodzinę o informacje zwrotne, pytając co o nas myślą itp.).

Teraz mam dla was propozycję, żebyście stworzyli sobie okazje do lepszego poznania siebie i rzucenia światła na waszą FASADĘ. W lewym górnym rogu napiszcie swoje imię i nazwisko lub pseudonim pod którym znają was wasi koledzy. Następnie podajcie kartkę osobie, która siedzi po waszej prawej stronie (zakładamy, że siedzimy w kręgu). Ta osoba wpisuje jakąś wartość, której istnienie zauważyła u właściciela kartki oraz „trop” czyli konkretna sytuację (to co ta osoba zrobiła lub powiedziała), która by to potwierdzała wg wzoru:

„Myślę, że ważny jest dla ciebie……, ponieważ pamiętam/ wiem…..”

Np. „Myślę, że ważna jest dla ciebie otwartość ponieważ pamiętam, jak dwa miesiące temu powiedziałaś mi co o mnie myślisz i myślę, że było to szczere.”

„Myślę, że ważna jest dla ciebie obrona słabszych, ponieważ pamiętam, że kiedy na w-fie chłopcy śmiali się z Bartka ty stanąłeś w jego obronie”.

Po wpisaniu jednej informacji przekazujemy kartkę dalej w prawo i następna osoba wpisuje swoje komentarze. Ćwiczenie kończy się, gdy wszyscy otrzymają powrotem kartki, które zostały przez nich podpisane.”

Apelujemy do uczniów, żeby ćwiczenie potraktowali z największą powagą (takie informacje zwrotne mogą być bardzo ważne dla osoby, która je otrzymuje), żeby przemyśleli swoje wypowiedzi i nie traktowali ich jako okazji do żartów, czy złośliwości (w klasach o dużym poziomie rywalizacji, silnie skonfliktowanych odradzałbym realizację tego ćwiczenia).

Ćwiczenie można omówić na forum, jeśli ktoś chce się podzielić doświadczeniami albo tym, co koledzy i koleżanki napisali na jego kartce, ale można też nie omawiać tylko poprosić uczniów o to, żeby powrócili do tych kartek w domu i przemyśleli je – co dla mnie jest oczywiste, co nowe i zaskakujące, ile o sobie wiem, a ile nie, jak otwarcie rozmawiam z kolegami i koleżankami w klasie na temat tego jak się nawzajem odbieramy, czy to co myślę o sobie i swoich wartościach jest spójne czy sprzeczne z tym, co myśli o mnie klasa?

Na pewno warto zadać pytanie czy ktoś poczuł się urażony albo którejś wypowiedzi nie zrozumiał, żebyśmy mieli okazję wyklarować ewentualne niejasności jeszcze w trakcie zajęć.

Czas trwania części II: 45 minut

Część III

Po etapie pracy nad FASADĄ zapraszamy uczniów do chwili refleksji nad ARENĄ i KULISAMI oraz indywidualnego przyjrzenia się własnym systemom wartości. Przed wykonaniem ćwiczenia możemy przekazać im następujące informacje:

„Wartości to pewne przekonania silnie związane z naszymi emocjami, a dotyczące tego, co dla nas ważne i cenne, dokąd chcemy zmierzać, w co wierzymy i za co jesteśmy skłonni wiele oddać. U wielu osób z wiekiem przekonania te zaczynają tworzyć w miarę spójny system, który nazywamy systemem wartości – czyli zespół wartości uporządkowanych według stopnia ważności. Świadomość własnego systemu wartości jest niezwykle ważna, gdyż to one wyznaczają główne kierunki naszych działań w dorosłym życiu – wybór pracy, rodziny, grupy przyjaciół, sposobu spędzania wolnego czasu.  Osoby cierpiące na różnego rodzaju dolegliwości psychiczne, mające problem z odnalezieniem się w życiu, nieszczęśliwe w związkach, czy cierpiące z powodu wypalenia zawodowego to często osoby, które gdzieś po drodze pogubiły swój system wartości – albo nie realizują go tak, jak by chciały, albo wręcz nie uświadamiają go sobie, zapomnieli co dla nich ważne, stąd poczucie wszechogarniającej pustki.”

1. Każdemu w klasie rozdajemy Karty Wartości. Komplet dla każdego ucznia składa się z:

  • 5 kart nagłówków
  • 50 kart wartości (nazwa wartości i krótki opis na każdej)

Dodatkowo nauczyciel dysponuje kilkunastoma (lub więcej) kartami „joker”.

Uczniowie pracują indywidualnie. Zachęcamy ich do wyciszenia, nie zajmowania się tym, co robią koledzy, koncentracji na sobie i swoich kartach (można na przykład wprowadzić krotką relaksację – wizualizację, albo ćwiczenie oddechowe).

2. Każdy z uczniów znajduje w swoim zestawie kart nagłówki: „wysoko cenię”, „nisko cenię”, „rzadko cenię”, „często cenię”, „czasami cenię”.  Rozkłada je przed sobą na ławce tworząc 5 kolumn.

3. Następnie zadaniem uczniów jest przyporządkowanie 50 kart z nazwami wartości do odpowiedniej kategorii, zgodnie ze swoim poczuciem i sposobem myślenia o sobie. Uczniowie mogą mieć problem z rozróżnieniem znaczenia karty wysoko cenię od często cenię. Nie wyjaśniamy różnicy, sugerujemy, żeby uczniowie podążali za intuicyjnym rozumieniem różnic. Natomiast jeśli któraś z kart wartości jest niezrozumiała tłumaczymy dokładnie o jaką wartość chodzi. Dodatkowo tłumaczymy, że zadanie polega na określaniu stopnia znaczenia wartości dla danej osoby, a nie stopnia jej posiadania (tzn. na przykład ważne, że samoocena jest dla mnie bardzo ważną wartością i przyporządkowuję ją do „wysoko cenię” nawet, jeśli uważam, że moja samoocena jest niska).

4. Nauczyciel posiada również karty joker. Mówi uczniom, że jeśli będą odczuwali wyraźny brak jakiejś ważnej wartości, można zgłosić się do niego po kartę joker, gdzie uczeń wpisuje swoją, nieuwzględnioną w kartach, wartość. Jeśli jednak wykorzysta ją w swoim zestawie musi odrzucić na jej miejsce wybraną oryginalną kartę wartości. Na ten etap zadania dajemy uczniom 20 minut.

5. Kolejnym etapem pracy jest podzielenie wartości na równe grupy. Nauczyciel może powiedzieć: „Widzę, że rożnie podzieliliście swoje wartości. Gdzieniegdzie jest ich więcej, gdzieniegdzie mniej.  W życiu często jest jednak tak, że trzeba dokonywać wyborów, że nie da się uwzględnić wszystkiego co byśmy chcieli i podążyć jedna drogą, zostawiając inną za sobą. Jak to jest, kiedy rezygnujemy z pewnych wartości na rzecz innych. Waszym zadaniem teraz jest podzielić wasze wartości raz jeszcze, ale tak, żeby w każdej kategorii znalazło się ich po 10.” Na ten etap pracy uczniowie poświęcają 10 minut.       

6. Teraz interesują nas tylko wartości, które zostały przyporządkowane do kategorii „wysoko cenię”. Zadaniem uczniów jest uszeregować te wartości pod względem znaczenia – od najważniejszej do najmniej ważnej. 5 minut

7. Kiedy uczniowie już uszeregują swoje wartości mówimy, że będziemy teraz dokładniej zajmować się pięcioma pierwszymi. Rozdajemy karty pracy „Znaczenie wartości” i prosimy o ich wypełnienie. Na nich uczniowie wypisują 5 najważniejszych wartości i odpowiadają na dwa pytania :

  • Co konkretnie znaczy dla ciebie ta wartość? (np. rodzina – to tylko rodzice, czy może też dalecy kuzyni i ich zwierzęta; tolerancja – jakich obszarów dotyczy, co to znaczy tolerować itp.)
  • W jaki sposób w codziennym życiu troszczę się o realizację tej wartości? (co robię, żeby o nią dbać, np.: środowisko – mogę segregować śmieci, zwracać uwagę znajomym na nieekologiczne zachowania, wspierać akcje ekologiczne, pisać ulotki itp.) 15 min.

8. Zakończeniem pracy jest sesja wniosków, którą można poprowadzić na kilka sposobów:

  • uczniowie w parach dzielą się swoimi doświadczeniami z tego ćwiczenia
  • uczniowie dyskutują w podgrupach
  • uczniowie dyskutują na forum

Przydatne pytania do omówienia:

  • Jak się czułem w tym ćwiczeniu?
  • Co było dla mnie łatwe, a co trudne?
  • Czym poszczególne etapy różniły się od siebie?
  • Jak się czuję, kiedy musze zrezygnować z mojej wartości?
  • Co mnie zadziwiło/ zaskoczyło w tym ćwiczeniu?
  • W jakim stopniu na co dzień myślę o swoich wartościach?
  • Czy wszyscy mamy podobne systemy wartości, czy może się różnimy? W jaki sposób?
  • Możemy też poprosić uczniów (ale tylko chętnych) o podzielenie się tym, co napisali na kartach pracy „Znaczenie wartości”. 15 min.

Czas trwania części III: 60 minut

Zadanie domowe

„Podzielcie się na zespoły czteroosobowe. Najlepiej w taki sposób, żebyście mogli spotykać się po lekcjach albo kontaktować się elektronicznie. Zbierzcie w tych podgrupach po 5 najważniejszych wartości, jakie każdy z was wybrał w ostatnim ćwiczeniu. Wybierzcie z nich wszystkich 5, które najczęściej się powtarzały (jeśli będziecie chcieli, może być ich więcej). Waszym zadaniem będzie stworzenie tekstu piosenki hip hopowej (albo wiersza), w której/ którym pojawi się tych 5 wybranych przez was wartości. Powodzenia i miłej zabawy!”

Karty wartości (do wycięcia jeden komplet dla każdego ucznia)

WYSOKO CENIĘ

NISKO

 CENIĘ

RZADKO CENIĘ

CZĘSTO

 CENIĘ

CZASAMI CENIĘ

JOKER

……………

JOKER

……………

JOKER

……………

JOKER

……………

JOKER

……………

JOKER

……………

JOKER

……………

JOKER

……………

JOKER

……………

WŁADZA

Kontrolowanie innych, narzucanie swojej woli, decydowanie za innych

INTYMNOŚĆ

Bliskość, uczuciowość, pokrewieństwo dusz

SPRAWIEDLIWOŚĆ

Równe możliwości dla wszystkich, szacunek dla praw innych

SZCZEROŚĆ

Prawdomówność, otwartość, bezpośredniość

TOLERANCJA

Szacunek dla innych, akceptacja różnic, odmienności

ODWAGA

Podejmowanie wyzwań, przezwyciężanie strachu, siła wewnętrzna

AUTENTYCZNOŚĆ

Bycie w zgodzie ze swoimi przekonaniami, uczciwość wobec siebie

WYBACZANIE

Zdolność godzenia się, zapominania, niewypominania krzywd

POKÓJ

Życie w zgodzie z innymi, rozwiązywanie sporów, świat bez agresji

ŚRODOWISKO

Szacunek dla natury, troska o środowisko i otoczenie

AKTYWNOŚĆ

Troska o kondycję i ciało, siła, wypróbowywanie własnych granic

POCZUCIE WARTOŚCI

Szacunek do siebie, akceptacja siebie, pewność własnego znaczenia

WIEDZA

Rozwój intelektualny, ciekawość, nauka, chęć zrozumienia

PRZYGODA

Wyzwania, poszukiwanie nowych przeżyć, sytuacji, miejsc i ludzi

KREATYWNOŚĆ

Twórczość, nowe pomysły, inicjatywy, chęć zmieniania i usprawniania

 

 

ROZWÓJ OSOBISTY

Chęć pracy nad sobą, stawania się lepszym, poznawania siebie


RÓWNOWAGA

Wewnętrzny spokój, kontrola emocji, brak wewnętrznych konfliktów


ROZWÓJ DUCHOWY

Religijność, wiara w wyższe siły, w sens i cel naszego życia

BYCIE W GRUPIE

Chęć bycia lubianym przez innych, bycie z innymi, przynależność

UGODOWOŚĆ

Zgadzanie się z innymi, łagodzenie konfliktów, takt i grzeczność

WSPÓŁPRACA

Chęć i radość z pracy z innymi, realizacja wspólnego celu

ALTRUIZM

Poświęcanie się dla innych, opiekuńczość, troska

MIŁOŚĆ ROMANTYCZNA

Romantyczne uczucie do drugiej osoby, oddanie, pożądanie

PRZYJAŹŃ

Bliskie związki, długotrwałe znajomości, pielęgnowanie relacji

POSŁUSZEŃSTWO

Wypełnianie poleceń, brak buntu, szacunek dla autorytetów

SZACUNEK

Okazywanie respektu, bycie grzecznym, kulturalnym, wychowanie

TRADYCJA

Przywiązanie do tradycji, norm i zwyczajów, chęć ich utrzymania

BEZPIECZEŃSTWO

Życie bez ryzyka, wolność od zmartwień i obaw, opieka innych

STABILNOŚĆ

Niechęć do zmian, przewidywalność, brak niespodzianek

PORZĄDEK

Czystość, schludność, kontrola nad zadaniami, wszystko w swoim czasie

SAMODYSCYPLINA

Kontrola nad sobą, opanowanie, sumienność, niezawodność

WYTRWAŁOŚĆ

Zdolność długotrwałego wysiłku bez zniechęcenie, upór, nieustępliwość

 

ROZSĄDEK

Rozwaga, logika, przemyślane decyzje, racjonalizm

MOTYWACJA

Zdolność motywowania siebie i innych, realizacji celów, zaangażowanie

ZDROWIE

Troska o fizyczne samopoczucie, kondycja, dieta, ćwiczenia

RADOŚĆ

Humor, dobre samopoczucie, cieszenie się nawet drobiazgami

ZABAWA

Dobra zabawa, rozrywki, spontaniczność, umilanie sobie dnia

DOBROBYT

Bogactwa materialne, pieniądze, gadżety, posiadanie

RODZINA

Troska o rodzinę, poświęcanie jej czasu, liczenie się z nią

WYGLĄD

Dbanie o wizerunek, zwracanie uwagi na wygląd, ubranie

WOLNOŚĆ

Niezależność od innych, decydowanie o sobie

ESTETYKA

Piękno, artyzm, sztuka

SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA

Wspólnoty, sąsiedzi, grupy działające w najbliższej okolicy

AKTYWNOŚĆ

Działanie, zaangażowanie w różne dziedziny życia

KOMPETENCJE

Umiejętności, skuteczność, bycie dobrym w tym, co się robi

WYNIKI

Nastawienie na efekty, osiąganie sukcesu,

RYWALIZACJA

Bycie lepszym od innych, radość z pokonywania innych

INTELEKT

Posiadanie wiedzy, uznanie jako ekspert, duma ze zdolności intelektualnych

UWAGA INNYCH
Potrzeba uznania, docenienia, zauważenia

AUTORYTET
Mieć wpływ na innych, bycie liderem, liczenie się

Znaczenie wartości

Nazwa wartości:

  • Co konkretnie znaczy dla mnie ta wartość?
  • W jaki sposób w codziennym życiu troszczę się o realizację tej wartości?

Nazwa wartości:

  • Co konkretnie znaczy dla mnie ta wartość?
  • W jaki sposób w codziennym życiu troszczę się o realizację tej wartości?

Nazwa wartości:

  • Co konkretnie znaczy dla mnie ta wartość?
  • W jaki sposób w codziennym życiu troszczę się o realizację tej wartości?

Nazwa wartości:

  • Co konkretnie znaczy dla mnie ta wartość?
  • W jaki sposób w codziennym życiu troszczę się o realizację tej wartości?

Nazwa wartości:

  • Co konkretnie znaczy dla mnie ta wartość?
  • W jaki sposób w codziennym życiu troszczę się o realizację tej wartości?

Przypisy

  1. Tytuł lekcji zaczerpnięty z tytułu piosenki hip hopowego zespołu Wzgórze Ya – Pa - 3