A Ty kim jesteś? Analiza i interpretacja filmu Krzysztofa Kieślowskiego "Gadające głowy"

Anna Popielewicz

ETAP EDUKACYJNY

gimnazjalna, ponadgimnazjalna

PRZEDMIOT

godzina wychowawcza, wiedza o społeczeństwie

CZAS

1 godzina lekcyjna

Metody pracy: 

karty pracy, dyskusja w grupach, heureza.

Cele:

Po zajęciach uczeń:

  • ma świadomość swojej postawy w życiu, umie ją nazwać i analizować,
  • umie określać swoje poglądy i je argumentować,
  • pracuje efektywnie w grupie.

Materiały pomocnicze:

  • film „Gadające głowy” K. Kieślowskiego,
  • karta pracy (załącznik nr 1)
  • fragment tekst opublikowanego w broszurze dołączonej do lekcji 26 „Kim jestem” z pakietu „Filmoteka Szkolna” (załącznik nr 2)

Przebieg lekcji:

  1. Poproś uczniów, aby na kartce zapisali odpowiedzi na pytania:
         Kim jesteś?
        Czego byś chciał?
    Podziel uczniów w pary niech przeczytają sobie swoje wypowiedzi.
  2. Rozdaj uczniom karty pracy. Poproś ich, aby zapoznali się z pytaniami.  W trakcie projekcji filmu będą musieli wynotować informacje i odpowiedzieć na pytania.
  3. Projekcja filmu Krzysztofa Kieślowskiego „Gadające głowy”.
  4. Zachęć uczniów, aby podzielili się pierwszymi refleksjami i uwagami po obejrzeniu filmu.
  5. Zadaj uczniom pytanie: Jak sądzicie, dlaczego film powstał w roku 1980r.?
    Po wstępnych uwagach uczniów, rozdaj im załącznik nr 2. Uczniowie zapoznają się z tekstem i uzupełniają swoje wypowiedzi o uzyskane informacje dotyczące genezy powstania filmu.
  6. Poproś uczniów o wymienienie problemów z jakimi borykają się osoby wypowiadające się w filmie (uczniowie korzystają ze swoich kart pracy). Wynotuj wszystkie wypowiedzi. Spróbujcie wspólnie scharakteryzować obraz społeczeństwa i stosunków społeczno - politycznych lat. 70.

Praca domowa

Wyobraź sobie, że masz lat 17, 37, 57 i jesteś bohaterem filmu „Gadające głowy 2010”. Odpowiedz na pytania stawiane przez reżysera: "W którym roku się urodziłeś?", "Kim jesteś?", "Co jest dla ciebie najważniejsze?", "Czego byś chciał?".

Załącznik 1

Karta pracy

Zinterpretuj tytuł „Gadające głowy”?

Wybierz postać, której odpowiedzi są ci najbliższe. Zastanów się dlaczego wybrałeś tę osobę.

Wynotuj problemy poruszane przez ludzi wypowiadających się. Co jest dla nich najważniejsze? Co chcieliby zmienić? Czego by chcieli?

Załącznik 2

Geneza i tytuł filmu

Tytuł filmu nawiązuje do polemiki Krzysztofa Kieślowskiego z krytykiem filmowym Zygmuntem Kałużyńskim prowadzonej na łamach czasopisma„Polityka”. Burzliwe wystąpienie młodych dokumentalistów odbiło się szerokim echem w prasie krajowej. Zygmunt Kałużyński, jako jeden z nielicznych, bardzo sceptycznie odnosił się do manifestu „nowej zmiany” w polskim dokumencie. W swoim artykule Jak skompromitowałem się w Krakowie („Polityka” 1971, nr 24) próbował zakwestionować artystyczną wartość filmów młodych dokumentalistów, zarzucając im zależność od rozpowszechniających się praktyk reportażu telewizyjnego, przejęcie maniery „gadających głów”, skupianie się na pojedynczym bohaterze oraz skłonność do publicystyki, krzykliwość i eklektyzm warsztatu (lub jego brak). W artykule Dokumentarzyści o dokumencie („Polityka” 1971, nr 28)trzej autorzy – podpisujący się, co znamienne, z zasygnalizowaniem swej przynależności pokoleniowej: Bohdan Kosiński (lat 44), Krzysztof Kieślowski (lat 30), Tomasz Zygadło (lat 29) – przy okazji sporu o film dokumentalny sformułowali założenia programowe grupy, podkreślając świadomość demaskatorskiej siły i znaczenia swoich filmów. Miały być one skierowane przeciw negatywnym zjawiskom w życiu społeczno-politycznym w naszym kraju. Filmowcy zadeklarowali, że interesują ich miejsca, gdzie na pozór wszystko działa prawidłowo, lecz w których kryje się przemilczana choroba. Sytuacje tego typu traktowane były jako modelowe, a reżyserzy posługiwali się nimi, by przedstawić powszechność danego zjawiska i zakwestionować struktury wypaczające sens dążeń społeczeństwa. Każdy z ich filmów miał być filmem skrajnym, wyrażającym poglądy w sposób jaskrawy, filmem protestem. Chcieli, aby materia, jaką dysponują– żywy, realny człowiek – stała się punktem wyjścia uogólnień moralnych, etycznych i światopoglądowych.

Monika Maszewska Łupniak, lekcja 26 Kim jesteś, Filmoteka Szkolna