"KINO" 1986, nr 11, s. 15.

Manifest artystyczny eksperymentalnego studia filmów animowanych przy muzeum filmu animowanego non-camera

Julian Józef Antonisz


Zarysowują się nowe możliwości penetracji technik malarstwa i grafiki artystycznej w dziedzinie filmu eksperymentalnego, pozwalającego każdemu plastykowi na realizację własnych, autorskich filmów we własnej pracowni z minimalnym nakładem czasu i kosztów. Filmów dających efekty plastyczne nieosiągalne żadnymi innymi sposobami.

Film non-camera rysowany i malowany bezpośrednio na taśmie projekcyjnej, malarstwo ożywione na ekranie, animacja barw

Ciekawą i bardzo obiecującą metodą realizacji filmów jest rysowanie, rytowanie i malowanie kadrów bezpośrednio na czystej taśmie nitrocelulozowej. Ręcznie rysowanie i malowane obrazy na taśmie 35 mm dają nieosiągalne metodami fotograficznymi - wyrazistość, kontrast i siłę koloru. Wibrowanie koloru podkreśla bliskość ręki i myśli twórcy. Obrazy te są myślami powołanymi do życia, najkrótszą drogą od pomysłu realizatora do widza, niezakłóconą ingerencją pośredników. Są prawdziwymi dziełami sztuki.

Film graficzny non-camera odbijany, drukowany bezpośrednio na taśmie, kinografika, grafika animowana, grafika kinetyczna

Wszelkie metody grafiki artystycznej, jak drzeworyt, miedzioryt, linoryt, litografia, akwaforta, serigrafia, kserografia itd. nadają się do realizacji filmów metodą non-camera. Pewne trudności wynikające z małego formatu matryc, które muszą mieć wielkość kadru filmowego rekompensuje to, że na jednej płycie cynkowej, lub kamieniu litograficznym można zmieścić cały film, który po wytrawieniu można natychmiast odbić na taśmie filmowej, a po wyschnięciu farby drukarskiej przystąpić do projekcji. Ponadto cały warsztat filmowo-graficzny da się skomasować na jednym stole, a duże prasy drukarskie zastępuje zwykła kostka do drzeworytu. Powiązanie grafiki bazującej na powielaniu z filmem, który jest serią powielanych obrazów (24 obrazy na sek.) tworzy nową wartość filmową polegającą na przedłużeniu ekspresji grafiki.

Film non-camera realizowany na taśmie inne formy

Materiał, na którym się tworzy umożliwia stosowanie innych, niekonwencjonalnych technik plastycznych. Wypalanie w taśmie daje efekt trójwymiarowości. Collage, tj. przyklejanie różnych faktur i materiałów, np. do dokumentów natury, jak owadów, kwiatów itp. zależnie od stopnia przejrzystości materiału rozszerza pole działania twórcy.

Film non-camera, rysowanie muzyki słów, efektów bezpośrednio na ścieżce dźwiękowej optycznej filmu, muzyka graficzna, rysowana muzyka

Metoda ręcznego nanoszenia znaków graficznych na ścieżkę dźwiękową filmu stanowi najdoskonalszy, bo bezpośredni sposób syntetyzowania dźwięku bez uciekania się do pomocy aparatury elektronicznej itd. Nanoszenie dźwięku na taśmę ułatwia grafofon Juliana Antonisza. Zapis rysunkowy muzyki jest szansą nie wykorzystaną przez kompozytorów.

Dodatkowe walory techniki filmowej non-camera

Metoda non-camera umożliwia natychmiastową kontrolę wizualną, co znacznie skraca czas realizacji filmu, daje znakomite efekty wizualne, gdyż odpada cały, zawsze deformujący oryginał, balast kamer filmowych, reflektorów, obróbki laboratoryjnej taśmy i innych kosztownych i kapryśnych technik fotograficznych, dających w efekcie jedynie katalogową reprodukcję dzieła plastycznego, które tym samym przestaje być autentyczne i oryginalne, a staje się żałosną fotokopią.

Tylko filmy realizowane technikami non-camera można nazywać autentycznymi dziełami sztuki plastycznej, malarskiej, graficznej i muzycznej